Για έναν διάλογο με προοπτική

Η τουρκική Navtex που αφορούσε τις κινήσεις του ερευνητικού «Ορούτς Ρέις» εξέπνευσε χθες. Η Τουρκία όμως φαίνεται πως θα συνεχίσει τους πειραματισμούς στη θάλασσα όσο τρίτες δυνάμεις δεν αντιδρούν πέρα από νουθεσίες που μάλλον έχουν χαρακτήρα καθησύχασης της Ελλάδας και της Κύπρου που ζητούν την έργω συμπαράστασή τους. Ο ίδιος ο Ταγίπ Ερντογάν συμπλήρωσε την ανακοίνωσή του για εντοπισμό υδρογονανθράκων στη Μαύρη θάλασσα δηλώνοντας ότι η χώρα του θα επιταχύνει τις έρευνές της στην Ανατολική Μεσόγειο. Πράγμα που σημαίνει ότι θα συνεχίζει να προβάλλει πρώτιστα τη δύναμή της και δευτερευόντως ένα φανταστικό διεθνές δίκαιο που ουδείς άλλος εκτός από αυτήν γνωρίζει. Και αυτό, ασχέτως αν μέμφεται την Αθήνα για σύναψη συμφωνίας με το Κάιρο θεωρώντας ότι η συνεργασία της Ελλάδας με την Αίγυπτο συνιστά «ασυνέπεια», εφόσον είχε προγραμματιστεί η επανέναρξη του ελληνοτουρκικού διαλόγου.

Από την πλευρά της, η Γερμανία στέλνει τις μέρες αυτές τον υπουργό της των Εξωτερικών στην Αθήνα και την Αγκυρα σε μια επιπλέον κίνησή της να ανοίξει τον δρόμο για τις διερευνητικές επαφές. Και όπως φαίνεται, η Αγκυρα δεν πρόκειται να δυσαρεστήσει τυπικά το Βερολίνο. Στην ουσία όμως θα συνεχίσει την πεπατημένη όχι μόνο για λόγους εσωτερικού εντυπωσιασμού και αποκόμισης κερδών, αλλά, κυρίως, για να κερδίσει τον ελάχιστο χρόνο που απομένει μέχρι τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ. Η ιδιότυπη σχέση του τούρκου προέδρου με τον σημερινό αμερικανό πρόεδρο ωθεί τον κ. Ερντογάν να ελπίζει πως θα αντιμετωπιστεί και πάλι με κατανόηση από τον υπερατλαντικό του φίλο. Εξάλλου, υποδυόμενος «τον καλό» ο τούρκος πρόεδρος προσδοκά την επιείκεια των Βρυξελλών με την απομάκρυνση του ηθικού κόστους των κυρώσεων που φαίνεται να του επιφυλάσσουν.

Η Ελλάδα οφείλει να διακηρύσσει τη θέση της υπέρ των διερευνητικών επαφών για το θέμα της υφαλοκρηπίδας-ΑΟΖ και μόνο στην περίπτωση που η Τουρκία προκαλέσει θίγοντας ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα να αποστασιοποιηθεί από τη διαδικασία του διαλόγου. Παράλληλα όμως, όσοι εμπλέκονται στη νέα αυτή φάση των ελληνοτουρκικών σχέσεων καλό είναι να μιλούν ψύχραιμα, με ορθούς χαρακτηρισμούς καταστάσεων και με ορθή χρήση των όρων του διεθνούς δικαίου αποφεύγοντας να εκπέμπουν μηνύματα πανικού – προς τέρψιν των τουρκικών ΜΜΕ και του κοινού στο οποίο απευθύνονται – κυρίως όμως αποφεύγοντας την πρόκληση σύγχυσης τόσο στην ελληνική κοινωνία όσο και στους ξένους παρατηρητές που αναζητούν συγκροτημένες φωνές ιδίως όταν οι τόνοι ανεβαίνουν. Συγκροτημένες φωνές ώστε ακόμα και οι πρόθυμοι να μεσολαβήσουν να μη βρίσκουν λαβή να ασκήσουν κριτική περί δήθεν κινήσεων της Ελλάδας που δεν συνάδουν με την απαιτούμενη ηρεμία των στιγμών. Ασχέτως, βέβαια, αν η Αγκυρα συνάπτει, με βάση τα ιδεολογήματά της, εξωπραγματικές συμφωνίες ή «αρμενίζει» στις θάλασσες που επιλέγει, όταν κρίνει κατάλληλη στιγμή για να προωθήσει τη σημαία της.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ