Ρωσικές «γέφυρες» στον δρόμο της Αθήνας

Από την έναρξη ήδη της ελληνοτουρκικής έντασης, στα μέσα του καλοκαιριού, η ελληνική πλευρά είχε κάνει σαφές προς όλους πως επιλέγει τη διπλωματική οδό. Κι αυτό σήμαινε, στην πράξη, ενεργοποίηση των συμμάχων της χώρας. Τα τηλέφωνα έγιναν σε ανώτατο επίπεδο και οι επαφές συνεχίζονται έως σήμερα. Αποδέκτες ήταν κατά κύριο λόγο οι χώρες της Ευρώπης και οι ΗΠΑ. Παρόμοια επικοινωνία υπήρξε και με άλλους σημαντικούς «παίκτες» της γεωστρατηγικής σκακιέρας. Στην περίπτωση της Ρωσίας, ωστόσο, οι επαφές έμειναν εκεί.

Η Ελλάδα ακολούθησε διαφορετικό δρόμο από αυτόν της Κύπρου. Ο Νίκος Αναστασιάδης, με τηλεφώνημα στη Μόσχα, ζήτησε από τον Βλαντίμιρ Πούτιν να παρέμβει ώστε να σταματήσουν οι έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η θετική διάθεση, από ρωσικής πλευράς, ήταν εμφανής, καθώς προγραμματίστηκε άμεσα ταξίδι του ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ στην Κύπρο για τις 8 Σεπτεμβρίου, με αντικείμενο την από κοινού ανάληψη δράσεων υπέρ της επικράτησης ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή. Αυτή η επίσκεψη, μάλιστα, ενδεχομένως να ανοίξει τον δρόμο για μία ακόμα επίσκεψη του Λαβρόφ το φθινόπωρο, αυτή τη φορά στην Αθήνα. Στα τέλη Ιουλίου, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης επικοινώνησε με τον Πούτιν – το τηλεφώνημα μάλιστα κατέληξε σε δήλωση της εκπροσώπου του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρίας Ζαχάροβα, που τόνιζε πως «είμαστε υπέρμαχοι της επίλυσης των διαφορών μέσω διαπραγματεύσεων, στη βάση κοινώς αναγνωρισμένων κανόνων διεθνούς δικαίου». Κάποιες πληροφορίες μιλούν για νύξη που έγινε τότε από τη ρωσική πλευρά, η οποία φανέρωνε διάθεση παρέμβασης με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας.

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ. Σ’ αυτή τη φάση, όμως, ειδικά στο επίπεδο των ελληνοτουρκικών, η Αθήνα επέλεξε να μην εκμεταλλευθεί τις ειδικές σχέσεις ανάμεσα σε Ρωσία και Τουρκία. Το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών επιδιώκουν σταθερά καλές σχέσεις με τη Μόσχα – αυτό έδειξε, άλλωστε, και η επίσκεψη του Νίκου Δένδια τον περασμένο Νοέμβριο στη ρωσική πρωτεύουσα, με στόχο να σπάσει ο πάγος ανάμεσα στις δύο πλευρές μετά την αναγνώριση του αυτοκέφαλου της Εκκλησίας της Ουκρανίας. Η Ελλάδα, που αναγνωρίζει τη γεωστρατηγική σημασία της ρωσικής παρουσίας στην περιοχή, που έχει κατά κύριο λόγο να κάνει με την ενέργεια, προτίθεται να παίξει ακόμα και τον ρόλο του γεφυροποιού ανάμεσα στη Ρωσία και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Προτίμησε, όμως, να κρατήσει τις κατάλληλες ισορροπίες, έτσι ώστε να διατηρήσει έναν δίαυλο με τη Μόσχα, αλλά παράλληλα να μη χάσει την υποστήριξη της Δύσης. Εδωσε, δηλαδή, βάρος στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, μιας και τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία αποτελούν μέλη του ΝΑΤΟ.

Οπως φάνηκε και από την τηλεφωνική επικοινωνία Πούτιν – Μητσοτάκη, πάντως, η Ρωσία επιδιώκει την ενίσχυση και την εμβάθυνση των σχέσεων των δύο πλευρών. Αναγνωρίζει όμως ότι αυτό εξαρτάται κατά κύριο λόγο από την Ελλάδα. Το τελευταίο, άλλωστε, σχόλιο του ρωσικού ΥΠΕΞ, πριν από λίγες ημέρες, τόνιζε πως «θα ήμασταν έτοιμοι να συνδράμουμε στη διαμόρφωση σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ των χωρών της περιοχής, αλλά, εννοείται, μόνο στην περίπτωση που μας το ζητήσουν οι ενδιαφερόμενοι». Το σχόλιο, μάλιστα, κατέληγε πως «ως γνωστόν, η Ελλάδα και η Τουρκία είναι μέλη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Εκεί σίγουρα υπάρχουν “συνταγές” για τη συμφιλίωση των συμμάχων, τη διευθέτηση τέτοιου είδους εκρηκτικών καταστάσεων».