Εχει νόημα η συλλογή υπογραφών;

Η συνταγή είναι γνωστή: το αίτημα διαμοιράζεται στην πρώτη φουρνιά υποστηρικτών, που με τη σειρά τους αναλαμβάνουν να το περάσουν στους επόμενους. Στο τέλος, μια λίστα με υπογραφές δημοσιεύεται σε μια εφημερίδα ή στο Διαδίκτυο – έτσι έγινε και πριν από λίγες μέρες, όταν 25 προσωπικότητες της Βρετανίας δημοσίευσαν στους «Times» επιστολή στήριξης προς την Ελλάδα. Εχει όμως πια κανένα νόημα αυτή η πρακτική;

Τις προηγούμενες δεκαετίες, ο τρόπος να κερδίσει κανείς την κοινή γνώμη προϋπέθετε τη συλλογή υπογραφών: γνωστά ονόματα που κατήγγελλαν ή υιοθετούσαν μια στάση ή μια άποψη, που ήθελαν να αναλάβουν μια πρωτοβουλία, δημιουργούσαν με αυτόν τον τρόπο μια ομάδα που συνήθως μεταξύ της συμφωνούσε στα βασικά. Η ισχύς εν τη ενώσει – ακόμα και τις φορές που η πλευρά που μάζευε τις υπογραφές ήταν μειοψηφία, τα ονόματα της πρόσφεραν την αναγκαία δημόσια ορατότητα.

Στην Ελλάδα, αυτή η τακτική ανθεί ακόμα, για κάθε μικρό ή μεγάλο θέμα. Οι υπογραφές ενίοτε αφορούν τη δημιουργία πολιτικής κίνησης, την αποφυλάκιση κάποιου κρατουμένου, τη στήριξη μιας αμφιλεγόμενης προσωπικότητας ή ακόμα το «ναι» και το «όχι» του δημοψηφίσματος του 2015. Τότε, μάλιστα, όταν η μια πλευρά χρησιμοποίησε τα πρόσωπα που υπέγραψαν για να χτυπήσει την άλλη, άρχισε να φαίνεται η φθορά. Ολο και λιγότερο έχει σημασία πια η ποιότητα των υπογραφών – οι περισσότεροι δίνουν βάρος στην ποσότητα. Μπορεί, άραγε, μια λίστα με ονόματα να κάνει ακόμα τη διαφορά;