Πέρα από τη μάσκα

Η νέα αποστολή του Σωτήρη Τσιόδρα στη Θεσσαλονίκη δεν αποφασίστηκε με όρους επικοινωνίας. Στον οίκο ευγηρίας στο Ασβεστοχώρι το ζήτημα δεν είχε να κάνει με τον αριθμό των κρουσμάτων, αλλά ακριβώς με εκείνη την κατάσταση που απεύχονται οι επιδημιολόγοι, χαρτογραφώντας τις εστίες του κορωνοϊού. Ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας γνωρίζει καλά ότι αρκεί μόλις μία ημέρα για να στραφούν τα βλέμματα από τον κατάλογο των κρουσμάτων στη λίστα των θυμάτων. Από την περασμένη άνοιξη ακόμη, για τον Τσιόδρα η Θεσσαλονίκη και γενικότερα ο ελληνικός Βορράς ήταν μια περιοχή ειδικού χειρισμού. Η διασύνδεση με τα Βαλκάνια αποτελούσε έναν παράγοντα που απαιτούσε καθημερινή παρακολούθηση. Η καλοκαιρινή έξαρση κρουσμάτων με πύλη εισόδου τα βόρεια σύνορα ήταν αναμενόμενη από την επιστημονική κοινότητα και δεν εξέπληξε.

Μπροστά σε μια πανδημική κρίση που ματαίωσε ακόμη και τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ο Τσιόδρας είχε επίσης προειδοποιήσει εγκαίρως για τους κινδύνους που ελλοχεύουν από τη φετινή ΔΕΘ. Οπως οι καρναβαλικές εκδηλώσεις στις αρχές Μαρτίου ή τα πανηγύρια του καλοκαιριού, η μαζικότητα που συνεπάγεται η Διεθνής Εκθεση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε υγειονομική βόμβα. Κατά πληροφορίες, ο καθηγητής ήδη από το τέλος Ιουνίου είχε εισηγηθεί τη ματαίωση της φετινής ΔΕΘ. Είναι ένα ερώτημα γιατί χρειάστηκε να φτάσουμε στον Δεκαπενταύγουστο προκειμένου να ληφθούν οι σχετικές πολιτικές αποφάσεις – και γιατί αφέθηκαν εγχώριοι και ξένοι φορείς και επιχειρήσεις να μπουν σε έξοδα για εκδήλωση που ήταν προφανές ότι είχε ακυρωθεί. ΔΕΘ μέσω τηλεματικής, άλλωστε, δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί.

Από την επανεμφάνιση Τσιόδρα στην κεντρική σκηνή είναι εξίσου πρόδηλο ότι ο κορωνοϊός επανακάμπτει και το δεύτερο κύμα βρίσκεται προ των πυλών, εάν δεν έχει ήδη φτάσει. Ο συναγερμός των λοιμωξιολόγων και η δημοσιοποιημένη ανησυχία τους ότι τις επόμενες εβδομάδες μπορεί να καταγράφονται εκατοντάδες κρούσματα ημερησίως, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις αντοχές του συστήματος υγείας, επίσης δεν κινείται με μια επικοινωνιακή λογική. Πίσω από τις ημερήσιες στατιστικές, οι επιστήμονες προσπαθούν να διαγνώσουν την πορεία, απαλλαγμένοι από το βάρος του πολιτικού κόστους. Τον περασμένο Μάρτιο οι αποφάσεις ελήφθησαν προκαταβολικά επειδή η Ιταλία προκαλούσε τρόμο και οι ΜΕΘ που θα μπορούσαν να διατεθούν για τον Covid -19 με το ζόρι ξεπερνούσαν τις 250 πανελλαδικά. Τα νοσοκομεία χρειάζονται Εντατικές για τροχαία, καρδιακά επεισόδια, εγκεφαλικά και βαριά χειρουργεία. Δεν μπορούν να διαθέσουν όλα τα κρεβάτια για τον ύπουλο ιό. Στο διάστημα που μεσολάβησε, οι υποδομές έχουν μεν ενισχυθεί, αλλά είναι ξεκάθαρο ότι με μερικές δεκάδες κρεβάτια ΜΕΘ ακόμη, ένα ανεξέλεγκτο δεύτερο κύμα δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί. Αυτό δεν χρειάζεται πλέον να το μεταφέρει ο Τσιόδρας στο Μαξίμου, στο κυβερνητικό επιτελείο έχουν γίνει σχεδόν ειδικοί και μπορούν να μιλήσουν με λεπτομέρειες.

Ο Σωτήρης Τσιόδρας γνωρίζει επίσης καλά ότι ο κορωνοϊός με την υψηλή μεταδοτικότητα ήρθε για να μείνει, στην καλύτερη περίπτωση ως μια εποχική ίωση, ίσως και με κάποια πανδημικά ξεσπάσματα. Διαχειριστικά, οι ασυμπτωματικοί θα αποτελούν στο εξής – εν αγνοία τους – μια προβληματική κατάσταση, ενώ τα εμβόλια που θα έρθουν είναι αμφίβολο εάν θα θωρακίζουν το σύνολο του πληθυσμού. Συνεπώς, απαιτείται ένα νέο πλάνο για τη λειτουργία της χώρας σε όλα τα επίπεδα, στις νέες συνθήκες που θα αφήσουν το αποτύπωμά τους και στις κοινωνικές σχέσεις. Οι μάσκες δεν αποτελούν πια μια εικόνα από το μέλλον και το αντισηπτικό θα γίνει αναπόσπαστο στοιχείο της νέας καθημερινότητας.

Σε επίπεδο πολιτικής διαχείρισης, ο Σεπτέμβριος της ΔΕΘ που δεν θα γίνει, μπορεί να είναι ο κρίσιμος μήνας. Οσο κι αν δεν εκφράζεται ανοικτά, η ανησυχία ότι ο κορωνοϊός μπορεί να ανατρέψει σχεδιασμούς, παραμερίζοντας εθνικά και οικονομικά ζητήματα, αρχίζει να φουντώνει. Σε μια τέτοια εξέλιξη, ο Σωτήρης Τσιόδρας θα είναι καθημερινά εδώ.