Τώρα χρειάζεται άκρα προσοχή και θαρραλέα συνέπεια

Οι τελευταίες προκλητικές ενέργειες της Αγκυρας, με αιχμή την εξαγγελία ερευνών σε περιοχή ανήκουσα στην ελληνική δικαιοδοσία και η εν συνεχεία αναβολή τους για έναν μήνα σε ένδειξη μεγαλόθυμης διαλλακτικότητας, αποτελούν το επιστέγασμα μιας μεθοδικής συσσώρευσης αξιώσεων και αυθαιρέτων κινήσεων που έχουν οδηγήσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε ένα κρίσιμο σημείο έντασης. Μετά το ορόσημο αυτό ακολουθεί αφεύκτως είτε η κατεύθυνση της σύγκρουσης είτε η αναζήτηση εκτόνωσης του εκρηκτικού μείγματος, μέσω διερευνητικών επαφών.

Οι ανωτέρω εξελίξεις διαμορφώνουν ένα νέο πεδίο δεδομένων, το οποίο καθιστά σκόπιμη την υπογράμμιση ορισμένων επισημάνσεων:

n Αλλη είναι η έννοια των διερευνητικών επαφών που αποτελούν συνήθη μέθοδο διπλωματικής πρακτικής και έχει ως σκοπό την αναγνώριση των προθέσεων της κάθε πλευράς και άλλη εκείνη των διαπραγματεύσεων ουσίας, οι οποίες αποσκοπούν στην επίτευξη τελικού αποτελέσματος επί της συζητούμενης διαφοράς. Αρα, οι διερευνητικές επαφές δεν αποτελούν επιλήψιμη τακτική ούτε δεσμευτική διαπραγμάτευση.

– Η έναρξη των επαφών αυτών απαιτεί την ειλικρινή συναίνεση των δύο μερών και την αποφυγή απειλών, εκβιασμών και προκλήσεων από εκάτερο μέρος για τον εκφοβισμό του άλλου. Χωρίς τους όρους αυτούς οι διερευνητικές επαφές καταλήγουν σε παρωδία συζήτησης και σε μέσο πίεσης της μιας πλευράς επί της άλλης.

– Η Τουρκία με την όλη επιθετική συμπεριφορά της είναι σαφές ότι εμπνέεται από το «ιδεώδες» της αναβάθμισής της σε ισχυρή νεο-οθωμανική δύναμη με ηγετικό ρόλο στο διεθνές σύστημα. Εκμεταλλεύεται τη γεωπολιτική της θέση και την ιδιοτελή ανοχή που δείχνουν προς αυτή ισχυρές αλλά και άλλες χώρες. Επιδιώκει δε την πραγμάτωση του εμβληματικού στόχου της «Γαλάζιας Πατρίδας» με πλήρη περιφρόνηση του Διεθνούς Δικαίου.

– Η Ελλάδα ορθώς πράττει απορρίπτουσα τις ατελεύτητες και παράνομες κατά το διεθνές δίκαιο αξιώσεις της Αγκυρας. Επίσης ορθότατα τονίζει ότι το μόνο ζήτημα προς άμεση ρύθμιση επί του οποίου δέχεται διάλογο με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ και ουδέν έτερο.

– Η Αγκυρα όμως ενώ ισχυρίζεται ότι δέχεται τις επαφές συνεχίζει τις επιθετικές δηλώσεις. Ετσι, αφήνει να εννοηθεί ότι θα επιμείνει στους στόχους και στις μεθόδους της απέναντί μας. Αυτό εκτιμάται ότι θα συμβεί κατά το επόμενο τετράμηνο δηλαδή έως τη διενέργεια των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ ώστε να επωφεληθεί στο έπακρο της σκανδαλώδους συμπάθειας και ανοχής που δείχνει προς τον Ερντογάν ο πρόεδρος Τραμπ.

– Επιπροσθέτως, είναι βέβαιο ότι θα θελήσει να επωφεληθεί και της ήπιας στάσης που τηρεί προς αυτήν η ΕΕ, η οποία ενώ ρητορικά καταδικάζει τις τουρκικές προκλήσεις, παράλληλα υπογραμμίζει πόσο πολύ επιθυμεί να καλλιεργήσει τις σχέσεις της με την Τουρκία.

– Υπό τους όρους αυτούς, οι διερευνητικές επαφές, ενώ αξίζει και πρέπει να επιχειρηθούν, δεν συνοδεύονται δυστυχώς από ευνοϊκούς οιωνούς για τη γόνιμη διεξαγωγή τους. Η Τουρκία τις αποδέχθηκε για να μη δώσει την εντύπωση ότι αποφεύγει τον διάλογο και κυρίως με την υστερόβουλη πρόθεση να αποτρέψει την επιβολή κυρώσεων εις βάρος της κατά το προσεχές συμβούλιο της ΕΕ. Μπορεί όμως να προβλεφθεί ότι στις επαφές αυτές θα προσπαθήσει να επιβάλει τους δικούς της όρους για να μας ωθήσει σε αποδοχή τής θεματικής που προτιμά.

Αρα, στις επικείμενες επαφές η Ελλάδα επιβάλλεται να επιδείξει αυτοπεποίθηση και άκρα προσοχή για να μην εμπλακεί στους λαβυρίνθους των τουρκικών μεθοδεύσεων, αλλά και θαρραλέα προσήλωση στην επιδίωξη των στόχων της με προτάσεις και πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Μόνο έτσι θα καταδείξει διεθνώς ότι την κρίση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο τη δημιουργούν ο αναθεωρητισμός και η επιθετικότητα της Αγκυρας. Παγίως απαραίτητη, βεβαίως, η βελτίωση της αμυντικής μας ισχύος.

Ο Δημήτρης Καραϊτίδης είναι πρέσβης επί τιμή