Ο υπαρκτός ρατσισμός μας

Η δυσανεξία που προκάλεσε σε αρκετούς η υπενθύμιση από τον Γιάννη Αντετοκούνμπο των υπαρκτών φαινομένων ρατσισμού στη χώρα μας, συμπεριλαμβανομένων των τεράστιων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες που βρίσκονται στη χώρα «παράνομα», ήρθε να υπενθυμίσει πόσο αβάσιμη είναι η συχνά αναπαραγόμενη αυτοκολακευτική διαπίστωση περί της μη ύπαρξης έντονων φαινομένων ρατσισμού στη χώρα μας, στην πραγματικότητα ένα βολικό – και γι’ αυτό ιδιαίτερα επικίνδυνο – μύθευμα.

Μόνο το γεγονός ότι έως πρότινος ένα νεοναζιστικό κόμμα βρισκόταν στα έδρανα του ελληνικού κοινοβουλίου θα έπρεπε να έκανε αρκετούς να σκεφτούν δύο φορές πριν επιχειρηματολογήσουν περί της μη ύπαρξης ρατσισμού στην Ελλάδα. Ούτε μπορεί κανείς να ξεχάσει τις αντιδράσεις γονέων στην παρουσία προσφυγόπουλων στα σχολεία. Για να μην αναφερθούμε στη μακρά ιστορία κρουσμάτων ρατσιστικής βίας σε όλη την περίοδο που η χώρα μας έγινε χώρα μαζικής υποδοχής μεταναστών. Και καλό θα ήταν να αφήσουμε στην άκρη το άλλο μύθευμα περί της σχετικά ομαλής ένταξης των μεταναστών στην Ελλάδα, γιατί αυτό υποκρύπτει την άρρητη παραδοχή ότι «ενσωμάτωση» σημαίνει αποδοχή μιας υποτελούς θέσης, ιδίως όταν όλα αυτά τα χρόνια οι «Μανωλάδες» δεν σταμάτησαν ποτέ να υπάρχουν στην ελληνική επαρχία.

Ομως, το κρίσιμο σημείο αφορά τον θεσμικό ρατσισμό, δηλαδή όλες τις θεσμικές επιλογές και πρακτικές εξαιτίας των οποίων χιλιάδες μετανάστες στη χώρα μας στερούνται βασικών δικαιωμάτων, ακριβώς η εικόνα που περιέγραψε ο Γιάννης Αντετοκούνμπο σε σχέση με τα παιδικά του χρόνια. Ιδίως, όταν βλέπουμε τη «σκληρή γραμμή» στο Μεταναστευτικό και το Προσφυγικό να θεωρείται στοιχείο που διευρύνει την απήχηση πολιτικών και κομμάτων και να αποτελεί καθοδηγητικό νήμα για τη χάραξη πολιτικής, ενώ βλέπουμε βουλευτές του κοινοβουλίου μετ’ επιτάσεως να χρησιμοποιούν τη ρατσιστική έκφραση «λαθρομετανάστες» ή να επιχαίρουν για απελάσεις. Ομως, η συνειδητή σχεδόν απροθυμία ενασχόλησης με τα διαβρωτικά για την κοινωνική συνοχή αποτελέσματα μιας ακόμη μεγαλύτερης έξαρσης του υπαρκτού ρατσισμού μας, απλώς προλειαίνει το έδαφος για χειρότερες καταστάσεις.