Ο κίνδυνος του ενάμισι κόμματος

Σιγή ασυρμάτου στην Κουμουνδούρου. Η ένταση στα ελληνοτουρκικά αλλά και η πρόσφατη Ολομέλεια της Βουλής για την παραπομπή του Δημήτρη Παπαγγελόπουλου είναι δύο δεδομένα που μεταβάλλουν κάθε εσωτερική διεργασία. Στο πρώτο σκέλος, η γραμμή του Αλέξη Τσίπρα με αλλεπάλληλες συσκέψεις με στενούς του συνεργάτες είναι μια λογική εθνικής στρατηγικής, υπενθύμισης του παραδείγματος της αποτροπής του «Μπαρμπαρός» το 2018 αλλά και καταδίκης της τουρκικής προκλητικότητας. Στο δεύτερο σκέλος, ο ΣΥΡΙΖΑ επέδειξε μια λογική ενότητας και, όπως λένε γνώστες των παρασκηνίων της Κουμουνδούρου, επικράτησε το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και της κομματικότητας και στο θέμα Παπαγγελόπουλου αλλά και στα γεγονότα που έφερε στο φως «Η Καθημερινή» για το Μάτι.

Και εδώ είναι το κλειδί των ημερών για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης: σε ένα περιβάλλον όπου η εθνική ομοψυχία για τα ελληνοτουρκικά δεν αφήνει χώρο για σκληρή εσωτερική πολεμική πώς θα κινηθεί ο ΣΥΡΙΖΑ; Προσθέστε εδώ μια διαρκή χαμηλή επίδοση στις δημοσκοπήσεις (ακόμη και σε αυτές που έχουν στην κατοχή τους οι επιτελείς του κόμματος και δεν έχουν δημοσιευθεί) αλλά και κάτι ακόμη σοβαρότερο: η επικαιρότητα δεν δείχνει φιλική με τις διεργασίες και την επιτάχυνση για τον μετασχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ με φόντο το 3ο τακτικό συνέδριο του φθινοπώρου που αντικειμενικά θα έδινε πολιτικό αέρα. Στην καρδιά των παραπάνω δεδομένων ελλοχεύει ένας φόβος για τον ΣΥΡΙΖΑ, ένα δυσμενές σενάριο για το πολιτικό τοπίο. Θα το συνοψίζαμε ως το σενάριο «του ενάμισι κόμματος». Σύμφωνα με αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η κυβερνώσα παράταξη θα έχει για καιρό την πολιτική ηγεμονία και το προβάδισμα. Πολύ περισσότερο, που ο δεύτερος – ο ΣΥΡΙΖΑ δηλαδή – θα ακολουθεί ασθμαίνοντας με ένα «ασφαλές, μα ακίνδυνο» ποσοστό που όμως δεν θα φτιάχνει την εικόνα δικομματισμού και εναλλαγής στην εξουσία με μικρή απόσταση απ’ τον πρώτο.

Το σενάριο έχει διπλή ανάγνωση: οι πιο πεπειραμένοι της Κουμουνδούρου μιλώντας προς τα έξω το εντάσσουν σε μια στρατηγική του Μητσοτάκη, των ΜΜΕ και των κυρίαρχων ελίτ. Εναν δεύτερο μα και μικρό ΣΥΡΙΖΑ που δεν θα ξαναπάρει τα κλειδιά του Μεγάρου Μαξίμου. Ο πολύπειρος Γιάννης Δραγασάκης το είπε ξεκάθαρα προσφάτως (9,84): «Η κυβέρνηση με τον αυταρχισμό και την καταστολή, συχνά, όπως βλέπουμε, “προληπτικά”, αποκαλύπτει τον φόβο της για τις κοινωνικές αντιδράσεις που θα εντείνουν οι πολιτικές της. Ομως δεν αντιλαμβάνεται ότι έτσι δεν κάνει άλλο παρά να ρίχνει κι άλλο “λάδι στη φωτιά”. Η ΝΔ θα συνεχίσει τον “θόρυβο” για τον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή είναι η στρατηγική της, με τη συνδρομή συστημάτων εξουσίας, μηχανισμών και κατεστημένων ΜΜΕ, για τον “περιορισμό” του ΣΥΡΙΖΑ και την εδραίωση, με κάθε μέσο, ενός συστήματος του “1,5 κόμματος”».

Ενα σενάριο Ουγγαρίας ή και Ρωσίας. Που σύμφωνα με την κομματική ανάγνωση θα καταφέρει να θέσει σε ένα ιδιότυπο θεσμικό περιθώριο τον ΣΥΡΙΖΑ και όλα αυτά με μια διαδοχή σφυροκοπημάτων που θα φέρνουν σε δύσκολη θέση το κόμμα, όπως ηχογραφήματα ή γεγονότα – καταγγελίες τύπου Μιωνή, Καλογρίτσα, κ.τ.λ. Το παραπάνω σενάριο ή μάλλον η παραπάνω ανάγνωση αποδίδει στον «αντίπαλο» τη στρατηγική του ενάμισι κόμματος. Υπάρχει και μια ακόμη, εσωκομματικά συζητείται αλλά η γραμμή των ημερών του Τσίπρα και η σιγή ασυρμάτου δεν επιτρέπει να κοινοποιηθεί. Πως απλώς ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει πειστικό αφήγημα. Πως τον έχει καταπιεί η στρατηγική Μητσοτάκη. Πως δεν έχει βρει το σχέδιο που θα ενοποιεί εκ νέου τις κοινωνικές συμμαχίες του 2010 – 2015 που έφεραν το άλλοτε μικρό ανανεωτικό κόμμα της Αριστεράς να κυβερνά την Ελλάδα. Και επίσης πως οι πολλές γραμμές για τη δομή του κόμματος που το προηγούμενο διάστημα πύκνωσαν δεν ήταν προς την κατεύθυνση του να βρει η Κουμουνδούρου έναν κάποιο βηματισμό.

ΤΟ ΚΙΝΑΛ. Δεν πέρασε απαρατήρητη από τον ΣΥΡΙΖΑ η σκληρή γραμμή του Κινήματος Αλλαγής. Που ερμηνεύθηκε και ως επιβεβαίωση πως στη Χαριλάου Τρικούπη «διάβασαν» το στρίμωγμα και επίσης πως βρήκαν προνομιακό πεδίο να χτυπήσουν τον ΣΥΡΙΖΑ επιχειρώντας να καλύψουν μέρος του πεδίου στον προοδευτικό χώρο με αφορμή το «τσαλάκωμα του ηθικού πλεονεκτήματος». Το ίδιο και απ’ τα αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ. Οι μηδενικές γέφυρες με τις άλλες πολιτικές δυνάμεις δεν δίνουν τη δυνατότητα να εμφανίσει ο Αλέξης Τσίπρας ένα κοινό αντιδεξιό μέτωπο που να ηγείται ο ίδιος, παρά μια περιχαράκωση και μια εσωτερική γκρίνια που ξεκινάει από το τι κόμμα θέλουν και καταλήγει στην εσωτερική διχόνοια για τις ημέρες διακυβέρνησης του 2015 – 2019.

Τα στοιχήματα είναι δύσκολα για την αξιωματική αντιπολίτευση και παρότι πολλοί πόνταραν σε μια επερχόμενη φθορά της κυβέρνησης λόγω οικονομικής ύφεσης, ξανασχεδιάζουν τα βήματά τους, αφού παρατείνεται όπως όλα δείχνουν η εμπιστοσύνη των πολιτών στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ακόμη και το σενάριο της πρόωρης κάλπης, που θεωρεί πιθανό ακόμη και ο Αλέξης Τσίπρας πια, είναι ένα δυσμενές σενάριο που πολλοί θεωρούν πως απλώς θα επικυρώσει την απόσταση των μονομάχων και θα βυθίσει εκ νέου σε εσωστρέφεια τον ΣΥΡΙΖΑ. Το ποθητό δικομματικό σύστημα – με την προϋπόθεση πως η Κουμουνδούρου θα καταλαμβάνει τη μία εκ των δύο θέσεων εναλλάξ με τη ΝΔ – μοιάζει σήμερα μακρινό. Και με μια δόση αυθαιρεσίας περιγράφεται ως «ενάμισι κομματικό σύστημα».