Αεροπορική ισχύς και αποτροπή

Μία χώρα που επιλέγει τη στρατηγική της Αποτροπής, πρέπει να διασφαλίσει αφενός ότι οι δυνατότητες ανταπόδοσης σε περίπτωση που δεχθεί μία επίθεση είναι εξαιρετικά ισχυρές και αφετέρου ότι οι εν δυνάμει αντίπαλοι της έχουν δημιουργήσει την ίδια άποψη.

Η αεροπορική ισχύς αποτελεί ίσως τον πλέον ισχυρό παράγοντα στην αξιολόγηση της συνολικής στρατιωτικής ισχύος μίας χώρας. Παράλληλα, δεσπόζει ως πρωταρχικής σημασίας βραχίονας για την επιτυχία της στρατηγικής της Αποτροπής.  Η δυνατότητα μεταφοράς των επιχειρήσεων στο έδαφος του αντιπάλου και η πρόκληση μη αποδεκτών για τον εχθρό καταστροφικών πληγμάτων στρατηγικού επιπέδου, αποτελεί κεντρική παράμετρο στην επιδίωξη της Αποτροπής ως βιώσιμης αμυντικής στρατηγικής. Η ικανότητα πρόκλησης τέτοιου μεγέθους καταστροφών, αποφεύγοντας παράλληλα ανεπιθύμητες παράπλευρες ζημιές, απαιτεί την ικανότητα εκτέλεσης κατά βούληση καθοριστικών, με μεγάλη ακρίβεια και σε μεγάλες αποστάσεις επιθέσεων. Αυτή η αποστολή και ο ρόλος ταιριάζει απόλυτα στα έμφυτα χαρακτηριστικά της αεροπορικής ισχύος.

Η πλέον σημαντική από τις θεμελιώδεις αρχές της στρατηγικής της Αποτροπής είναι η αξιοπιστία. Η αξιοπιστία είναι ο συνδυασμός ισχυρής στρατιωτικής ισχύος με την πολιτική βούληση για χρήση της. Η αξιοπιστία μιας στρατηγικής αποτροπής εξαρτάται από το ότι ο αντίπαλος είναι πεπεισμένος ότι θα υπάρξει τρομακτική τιμωρία εάν επιχειρήσει κάποια ενέργεια ενάντια προς την εθνική κυριαρχία και τα εθνικά συμφέροντα. Η ικανή αεροπορική ισχύς με τα υψηλής τεχνολογίας οπλικά συστήματα που διαθέτει και επιλέγοντας τα κέντρα βάρους του αντιπάλου, έχει την δυνατότητα, με τη χρήση ακόμη και δυσανάλογα μικρού αριθμού δυνάμεων, να επιφέρει με απόλυτη ακρίβεια πλήγματα ικανά να καταστρέψουν τις ζωτικές του λειτουργίες και να προκαλέσουν την παντελή αποδιοργάνωση του, με δυσθεώρητο για αυτόν κόστος. Για τον υπολογισμό της αεροπορικής ισχύος δεν λογίζονται μόνον οι αριθμοί, η ποιότητα και οι δυνατότητες των συστημάτων που διατίθενται. Η ποιότητα, η εκπαίδευση και το ηθικό του έμψυχου παράγοντα αποτελεί πολλαπλασιαστή ισχύος ικανό να διαφοροποιήσει δραματικά το αποτέλεσμα. Γνωρίζοντας εκ των προτέρων τις δυνατότητες της φίλιας αεροπορικής ισχύος, ο αντίπαλος μπορεί να προδικάσει το ενδεχόμενο κόστος, γεγονός που αναμφίβολα δύναται να επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογία του, με την δημιουργία αμφιβολίας, άγχους και πίεσης, περιορίζοντας έτσι την μαχητική του ικανότητα. Η αεροπορική ισχύς επιχειρώντας από φίλιο έδαφος, με την εις βάθος διεισδυτική της ικανότητα στο εθνικό έδαφος του αντιπάλου, μεταφέροντας ικανή μάζα πυρός, δύναται να επιτύχει καταλυτικά αποτελέσματα συμβάλλοντας καθοριστικά στην εμπέδωση της αξιοπιστίας της στρατηγική αποτροπής.

Τα συμβατικά όπλα αέρος – εδάφους έχουν εξελιχθεί δραματικά σε ότι αφορά την ακρίβεια, την φονικότητα και την αναλογικότητα. Μπορούν να εκτοξευτούν από μεγάλες αποστάσεις και να προβάλουν την φίλια ισχύ σε εχθρικές περιοχές, χωρίς να εμποδίζονται από φυσικά εμπόδια ή εθνικά σύνορα, με σχετικά χαμηλό κίνδυνο φίλιων απωλειών. Στο ένα άκρο του φάσματος των λειτουργιών της αεροπορικής ισχύος η δυνατότητα αυτή αποτελεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την επιβολή της αποτροπής δια της τιμωρίας (deterrence by punishment), ενώ παράλληλα η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου δικτυοκεντρικού συστήματος αεράμυνας με κύριο άξονα τις αεροπορικές δυνάμεις λειτουργεί καταλυτικά ως συνισταμένη της αποτρεπτικής ικανότητας, δια της απαγόρευσης επιθετικών ενεργειών του αντιπάλου (deterrence by denial). Εάν δε συνυπολογίσει κανείς την συμβολή της αεροπορικής ισχύος μέσω των συστημάτων ISR (Intelligence, Surveillance, Reconnaissance) που διαθέτει για την παροχή έγκυρων – έγκαιρων πληροφοριών, την δημιουργία ορθής επιχειρησιακής εικόνας και επίγνωσης της τακτικής κατάστασης (situational awareness), ώστε να αφαιρέσει την δυνατότητα αιφνιδιασμού από τον αντίπαλο, τότε η αξία της στην δημιουργία μιας επιτυχούς στρατηγικής Αποτροπής γίνεται απόλυτα καθοριστική.

Είναι εμφανές, ότι ενδεχομένως κανείς άλλος παράγοντας στρατιωτικής ισχύος δεν καλύπτει σε τέτοιον βαθμό το πλήρες φάσμα των δυνατοτήτων που απαιτούνται για την υποστήριξη της στρατηγικής Αποτροπής, όσο η αεροπορική ισχύς. Χωρίς αμφιβολία η επιχειρησιακή της αποτελεσματικότητα καταλαμβάνει την κύρια και καθοριστική παράμετρο στην εξίσωση για την εξαγωγή του κόστους μίας επιθετικής ενέργειας, από έναν εν δυνάμει αντίπαλο.

Ο Χρήστος Βαΐτσης είναι πτέραρχος (Ι) ε.α.,
επίτιμος αρχηγός ΓΕΑ