Ράμπες αναπήρων και στην αρχαία Ελλάδα;

Είναι και οι ράμπες που διευκολύνουν την πρόσβαση σε άτομα με κινητικά προβλήματα επινόηση των αρχαίων Ελλήνων; Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει νέα έρευνα που δημοσιεύεται στην αρχαιολογική επιθεώρηση Antiquity και υπογράφει η αρχαιολόγος του Κρατικού Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στο Λονγκ Μπιτς, Ντέπι Σνιντ.

«Υπάρχει η άποψη ότι στην αρχαία ελληνική κοινωνία δεν υπήρχε χώρος για άτομα με αναπηρία», λέει η αμερικανίδα ερευνήτρια, η οποία επιχειρεί να ανατρέψει την αντίληψη αυτή αναζητώντας ενδείξεις περί του αντιθέτου. Και τις εντοπίζει στην αρχιτεκτονική των ναών του 4ου αι. π.Χ., που διαθέτουν και επικλινή είσοδο.

«Η επικρατούσα άποψη θέλει τους αρχαίους Ελληνες να είναι γυμνασμένοι και μυώδεις, όπως απεικονίζονται στα έργα τέχνης τους», συνεχίζει και επισημαίνει όμως ότι υπάρχουν αγγεία στα οποία έχουν αποτυπωθεί άτομα που στηρίζονται σε βακτρίες, ενώ έχουν εντοπιστεί και σκελετικά κατάλοιπα που αποδεικνύουν ότι ήταν συχνές οι παθήσεις των αρθρώσεων. Δεν είναι τυχαίο μάλιστα ότι έχουν ανακαλυφθεί ακόμη και τάματα ποδιών από ασθενείς που ήλπιζαν να τους προσφέρει ίαση ο θεός της Ιατρικής, Ασκληπιός.

Η Σνιντ για την έρευνά της εστίασε κυρίως σε ιερά του Ασκληπιού και διαπίστωσε ότι σε δύο από τα καλύτερα ανασκαμμένα και μελετημένα ιερά του – σε Επίδαυρο και Κόρινθο – υπήρχαν περισσότερες ράμπες από ό,τι σε άλλους λατρευτικούς χώρους.

Στο Ασκληπιείο της Επιδαύρου – στο οποίο εντάσσεται και το θέατρο – κατέγραψε μία ράμπα που οδηγούσε στον κυρίως ναό, δύο στα Προπύλαια, ενώ ανάλογες διαμορφώσεις υπήρχαν και σε παρακείμενα κτίρια. Η κατασκευή τους αποδίδεται από τη Σνιντ στη διευκόλυνση της κίνησης όσων στηρίζονταν σε μπαστούνια ή πατερίτσες, καθώς οι μνημειακές κλίμακες εισόδου θα καθιστούσαν σχεδόν απαγορευτική την πρόσβασή τους στον χώρο. Ανάλογα είναι τα ευρήματά της και στο μικρότερης εμβέλειας ιερό του Ασκληπιού στην Κόρινθο.

Τόσο κατά τη βιβλιογραφική όσο και κατά την επιτόπια έρευνά της η αρχαιολόγος παρατήρησε ότι οι συνάδελφοί της συνδέουν την ύπαρξη ράμπας με τη μεταφορά ζώων ή δομικών υλικών, κάτι που εκείνη θεωρεί απίθανο εφόσον οι θυσίες τελούνταν στους εξωτερικούς χώρους των ναών και από τη στιγμή που οι περισσότεροι ναοί δεν διέθεταν ράμπες προφανώς το συγκεκριμένο αρχιτεκτονικό στοιχείο δεν συνδεόταν με τη δόμηση του κτιρίου. Ως βασικό της επιχείρημα αναφέρει ότι το πανελλήνιο ιερό του Διός στην Ολυμπία είχε μόλις δύο ράμπες ενώ εκείνο της Επιδαύρου 11 σε εννέα διαφορετικά κτιρια. «Είναι σαφές ότι τα κεκλιμένα επίπεδα είναι περισσότερα όπου αναμένεται μεγαλύτερη προσέλευση ανθρώπων με κινητικές δυσκολίες», υποστηρίζει.

Ο ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ. Η νέα αυτή άποψη ωστόσο δεν φαίνεται να πείθει εντελώς την αρχαιολογική κοινότητα. «Οι ράμπες είναι ένα χαρακτηριστικό της αρχιτεκτονικής των ναών της Πελοποννήσου, αλλά δεν θεωρώ ότι ο αποκλειστικός ρόλος κατασκευής τους ήταν η εξυπηρέτηση των ανθρώπων με προβλήματα κίνηση»ς” λέει στο «ΝΣυν» ο επικεφαλής των ανασκαφών στην Αρχαία Επίδαυρο, καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας, Βασίλης Λαμπρινουδάκης. «Οι ράμπες των Προπυλαίων επί παραδείγματι προορίζονταν για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των αρμάτων που έφταναν σε πομπή από την Επίδαυρο στο Ιερό του Ασκληπιού, ενώ δίπλα είναι διαμορφωμένοι διάδρομοι για τους πεζούς. Οταν υπάρχει μια κατασκευή που θα διευκόλυνε όσους αντιμετώπιζαν προβλήματα κίνησης, λογικό είναι να τη χρησιμοποιούσαν, αλλά δεν πιστεύω ότι ήταν αυτός ο αρχικός στόχος κατασκευής των κεκλιμένων αυτών επιπέδων», καταλήγει.