Υποθηκεύοντας {LF}το μέλλον

H πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ κάνοντας πρόσφατα αναφορά σε μια ρήση του Αβραάμ Λίνκολν υπενθύμισε ότι «ο καλύτερος τρόπος για να προβλέψεις το μέλλον σου είναι να το δημιουργήσεις».

Ο πλανήτης ολόκληρος προσπαθεί να διαχειριστεί τη ζημιά που έρχεται και η οποία θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερη της προηγούμενης παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το χρέος των χωρών θα αυξηθεί σε μια χρονιά, το 2020, κατά 18,7%, όταν το 2009, τη χειρότερη χρονιά της προηγούμενης κρίσης, είχε αυξηθεί κατά 10,5%. Αντίστοιχα τα ελλείμματα προβλέπεται να αγγίξουν το 10%, όταν το 2009 δεν είχαν φτάσει ούτε το 5%. Στοιχείο διόλου αμελητέο το ότι ήδη το ΔΝΤ έχει συμφωνήσει σε προγράμματα παροχής βοήθειας σε 72 χώρες, τους τελευταίους δύο μήνες.

Παγκοσμίως όλοι αναζητούν τρόπους για να περιορίσουν τις απώλειες και οι ικανότεροι των ηγετών κρυφοκοιτάζουν μήπως – όπως συμβαίνει σε όλες τις κρίσεις – υπάρχουν ευκαιρίες προκειμένου να αλλάξουν κάποια στοιχεία στις οικονομίες τους που θα τις βγάλουν πρωταγωνίστριες μετά την κρίση.

Φανταστείτε σε ένα τόσο ανταγωνιστικό περιβάλλον, σε επίπεδο ηγετών και οικονομικών πολιτικών, να δίνεις ως κυβέρνηση την εικόνα προς τα έξω ότι όχι μόνο δεν κρατάς «σφιχτά το ζωνάρι» αλλά ετοιμάζεσαι να φορτώσεις με επιπλέον βάρη όχι μόνο τους τρέχοντες προϋπολογισμούς αλλά και τους μελλοντικούς.

Ο λόγος για την πρόθεση της κυβέρνησης να καταβάλει με δόσεις στους έλληνες συνταξιούχους το σύνολο των αναδρομικών ύψους περίπου 4 δισ. αλλά και άλλα περίπου 2 δισ. ευρώ στις ελληνικές τράπεζες για τα δάνεια με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου προηγούμενων ετών τα οποία εδώ και χρόνια δεν εξυπηρετούνται. Τα ποσά αυτά, αν προστεθούν στο δημοσιονομικό έλλειμμα που θα δημιουργήσει η πανδημία στον φετινό προϋπολογισμό και θα πρέπει να καλυφθούν με ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια, γίνεται αντιληπτό ότι δεν δημιουργούν συνθήκες αξιοποίησης της κρίσης ως ευκαιρία αλλά ελλοχεύει ο κίνδυνος σοβαρής υποθήκευσης του δημοσιονομικού μας μέλλοντος.

Η αρχή είχε γίνει με την «παράξενη» οικονομικά απόφαση να δοθούν άρον άρον τα προηγούμενα αναδρομικά στις επικουρικές εν μέσω της πανδημίας στις αρχές Ιουνίου. Τουλάχιστον το εν λόγω ποσό δεν δόθηκε από τον προϋπολογισμό αλλά από αποθεματικά του ενιαίου επικουρικού ταμείου. Αν και το μήνυμα που εστάλη προς τους πολίτες δεν ταίριαζε ακριβώς με τη δεινή οικονομική κατάσταση στην οποία απειλείται να εισέλθει η χώρα,

Το ακόμα πιο παράξενο είναι πως θεωρούμε ότι τις «παράξενες» οικονομικές μας αποφάσεις ή προθέσεις δεν τις βλέπουν οι ξένοι. Και κάπου εδώ επεισέρχεται ο παράγοντας Μαρκ Ρούτε. Ο «μπαρουτοκαπνισμένος» στα μνημόνια όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας και της Κύπρου ολλανδός πρωθυπουργός, ο τρίτος μακροβιότερος ηγέτης στην ΕΕ, ηγείται ομάδας χωρών που ζητούν εγγυήσεις δημοσιονομικής πειθαρχίας προκειμένου να άρει τις επιφυλάξεις του στις διαπραγματεύσεις για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης.

Το θέμα είναι πώς αντιμετωπίζονται τα επιχειρήματα ανθρώπων όπως ο Ρούτε, που παρά τις υπερβολές και τις «κακίες» του, δεν μπορεί κανείς να μην του αναγνωρίσει ότι ξέρει όσο λίγοι την υπόθεση «διαχείριση κρίσης στην Ευρώπη» και κυρίως τα συμπτώματα απειθαρχίας στην εφαρμογή προγραμμάτων που εμφάνισαν χώρες όπως η Ελλάδα. Στοιχείο που επιβεβαιώνεται άλλωστε και από τη μεγάλη περίοδο που χρειάστηκε η χώρα μας προκειμένου να εξέλθει της προηγούμενης κρίσης.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης απαντάει εμμέσως σε όλη αυτή την κριτική ότι αυτή τη φορά η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει την κρίση με αντικυκλική οικονομική πολιτική, δηλαδή με μειώσεις φόρων και εισφορών, προκειμένου να γυρίσει γρήγορα η οικονομία προς τα πάνω. Σε αυτή την κατεύθυνση θα χρειαστεί κάθε διαθέσιμος πόρος προκειμένου να κινητοποιήσει άλλους αδρανείς πόρους που θα στρέψουν την οικονομία σε νέες παραγωγικές δραστηριότητες.

Σε αυτή την πολιτική δεν είναι σαφές αν χωρούν κινήσεις που εκτός από το λάθος μήνυμα στους πολίτες αυτοαναιρούν και το βασικό της περιεχόμενο…