Αγία Σοφία: Αθικτη στη συνείδηση της ανθρωπότητας

Η έκκληση υπεράσπισης των αξιών της Αγίας Σοφίας που απευθύνω προς τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και συνυπογράφει ο πρύτανης του ΕΜΠ, καθ. Α. Μπουντουβής, καθώς και ο τούρκος επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του Princeton University στην Αγία Σοφία, ομότιμος καθηγητής Ahmet Çakmak (εγγονός του Mustafa Fevzi Çakmak, στρατηλάτη του Kemal Atatürk) έχει ήδη λάβει σε ελάχιστες ώρες εκατοντάδες υπογραφές από έγκριτους ακαδημαϊκούς, επιστήμονες και πανεπιστήμια από όλο τον κόσμο. Ο σχετικός σύνδεσμος είναι https://bit.ly/3fuiofW

Ενώνουμε τη φωνή μας με όλες τις δυνάμεις της παγκόσμιας κοινότητας που υπερασπίζονται το σπουδαιότερο ιστορικό-θρησκευτικό σύμβολο της Ορθοδοξίας και του Βυζαντίου, την Αγία Σοφία του Ιουστινιανού και αγωνίζονται να αποτρέψουν τους εμπρηστικούς και βέβηλους σχεδιασμούς του τούρκου προέδρου να τη μετατρέψει τελικά σε ισλαμικό τέμενος.

Η Αγία Σοφία αποτελεί κηρυγμένο από την UNESCO Μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η δεοντολογία της προστασίας της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς απαιτεί τον σεβασμό και την ανάδειξη των αξιών όλων των ιστορικών περιόδων του μνημείου. Η θέσπιση της Αγίας Σοφίας ως Μουσείου, και μάλιστα στο Σύνταγμα της σύγχρονης Τουρκίας  το 1934 από τον Ατατούρκ, υπογράμμισε την απόλυτη αυτή επιταγή αναγνώρισης και διατήρησης των αξιών της Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Η ανατροπή του καθεστώτος αυτού από τον τούρκο πρόεδρο Ερντογάν και η προσπάθειά του περί μονομερούς λειτουργίας της Αγίας Σοφίας ως ισλαμικού τεμένους παραβιάζει όλες τις αξίες του μεγάλου Μνημείου που πρέπει να διατηρηθούν.

Βεβηλώνει τη λειτουργία του ως Μνημείου που ενώνει διαφορετικούς πολιτισμούς και θρησκείες, όπως εκφράστηκε στο Σύμφωνο Συνεργασίας μεταξύ του Πανεπιστημίου του Princeton, του Αντισεισμικού Ινστιτούτου Kandilli του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στις 19 Μαρτίου 1994 στην Κωνσταντινούπολη για την αντισεισμική προστασία της Αγίας Σοφίας, την οποία και υπηρέτησε αποτελεσματικά κατά τον μεγάλο σεισμό του Αυγούστου 1999, καθώς και για τον μη καταστροφικό έλεγχο για την αποκάλυψη των ψηφιδωτών και για τη συντήρησή τους.

Παραβιάζει τη συμφωνία μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Δημοκρατίας της Τουρκίας γα την επιστημονική, τεχνολογική και πολιτιστική συνεργασία που κυρώθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων και την Τουρκική Εθνοσυνέλευση το 2001, όπου αναφέρεται στην υποδειγματική ανάπτυξή της σε εμβληματικά Μνημεία-Μουσεία, όπως η Αγία Σοφία.

Απευθύνουμε έκκληση στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και όλους τους διεθνείς Οργανισμούς, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και επιστημονικά fora, ώστε να αποδοκιμάσουν κάθε απαξία, όπως αυτές που μεθοδεύει ο τούρκος πρόεδρος Ερντογάν για το μοναδικό Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Αγίας Σοφίας, κάθε εμπρηστική ενέργεια για τη συνεργασία των λαών όλου του κόσμου, με έμφαση στη Μεσόγειο και ιδιαίτερα στα ευαίσθητα σύνορα Ελλάδας – Τουρκίας, κάθε αναίρεση της ίδιας τελικά της σύγχρονης Τουρκίας, του Συντάγματος και των κυρωμένων διακρατικών συνεργασιών της.

Υψώνουμε τη φωνή μας να υπερασπιστούμε τις αξίες της Αγίας Σοφίας του Ιουστινιανού, ενός μεγάλου Μνημείου της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, που ενώνει την οικουμένη και καταξιώνει τον άνθρωπο, άνω θρώσκοντα.

Γι΄ αυτό και υποστηρίζω ότι η Αγία Σοφία παραμένει στη συνείδηση της ανθρωπότητας άθικτη από κάθε βεβήλωση και συνεχίζει να εκπέμπει το φως της στην οικουμένη.

Η Τώνια Μοροπούλου είναι καθηγήτρια και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του ΕΜΠ για την προστασία της Αγίας Σοφίας