Ιστορίες από τη Χιλή

Στο Σαντιάγο της Χιλής, στη γραμμή 4 του μετρό, υπάρχει ένας σταθμός με το όνομα Grecia. Από το 2005 που άνοιξε τις πύλες του στο κοινό, ο σταθμός φιλοξενεί ρεπλίκες της ζωφόρου του Παρθενώνα, ως ένδειξη αμοιβαίου σεβασμού και καλών σχέσεων των δύο χωρών. Για κάποιον λόγο, Χιλή και Ελλάδα κόλλησαν – να ήταν η ποίηση του Νερούδα, τα κοινά ιστορικά βιώματα, το εύκρατο κλίμα; Γι’ αυτό ίσως, στη συριζαϊκή ανάγνωση, δεν υπάρχει καλύτερο αντιπολιτευτικό σκιάχτρο από τον Αουγκούστο Πινοτσέτ. Ο λατινοαμερικανός δικτάτορας όλο και επανέρχεται στη συζήτηση, κάθε φορά και με διαφορετική αφορμή, πάντα όμως για να περιγράψει τον «αυταρχισμό» του αντιπάλου: το 2009 ήταν ο Γιώργος Παπανδρέου που άκουσε τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ να του απευθύνει τον χαρακτηρισμό μέσα στη Βουλή. Φέτος ο μακαρίτης επιστρατεύθηκε για να χρωματίσει δεόντως το πρωτοσέλιδο της «Αυγής» και το ρεπορτάζ για το Ασφαλιστικό. Μια χιλιανή ιστορία ικανή να στήσει όχι ένα αλλά δύο αντιπολιτευτικά αφηγήματα. Ενα όνομα αρκετό να συσπειρώσει όλο το περίεργο κράμα που συγκεντρώνεται σήμερα στον ΣΥΡΙΖΑ. Ακόμα κι εκείνους που έχουν πει τόσες φορές τη λέξη «χούντα» τις τελευταίες εβδομάδες που έχουν ξεχάσει τι ακριβώς σημαίνει. Ακόμα και εκείνους που έχουν αλλάξει τόσα κόμματα και η παρουσία τους δίπλα στον έλληνα Πινοτσέτ τον πρώτο, τον μνημονιοφόρο, είναι πια αμυδρή ανάμνηση.

Η εμμονή στις χιλιανές παρομοιώσεις, ύστερα από τέσσερα χρόνια στην εξουσία, έχει και μία ακόμα συμβολική παράμετρο, από αυτές που εκτιμώνται ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει επιχείρημα: ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί να ταυτιστεί ευκολότερα με τον Σαλβαδόρ Αλιέντε, να αποδώσει την ήττα του στη διαπλοκή και στα συντηρητικά συμφέροντα και να συνεχίσει να υπερασπίζεται τα πεπραγμένα του ΣΥΡΙΖΑ ως παρακαταθήκη μιας κυβέρνησης που έβγαλε την Ελλάδα από τα μνημόνια. Οκ, μπορεί να μην έκανε σοσιαλιστική επανάσταση, μπορεί να συμβιβάστηκε μια-δυο φορές, αλλά έτσι κι αλλιώς η παρομοίωση προσαρμόζεται στις ανάγκες της εποχής και των ανθρώπων που τη χρησιμοποιούν.

Το 2020 δεν είναι 2010, δεν το κρύβουν ούτε και στον ΣΥΡΙΖΑ. Μπορεί η πινοτσετική ρετσινιά να κόλλησε για τα καλά στο ΠΑΣΟΚ και να οδήγησε στην πτώση του, όμως πλέον οι αντιπολιτευτικές απαιτήσεις έχουν αλλάξει. Με την επιμονή σε δικτατορικά αρχέτυπα, η Κουμουνδούρου χάνει την ευκαιρία για ουσιαστική κριτική στο Μέγαρο Μαξίμου. Το οποίο, με τη σειρά του, μάλλον ευχαριστιέται όταν πρέπει να απαντάει σε ένα είδος αντιπολίτευσης που εκπαιδεύθηκε να αποκρούει. Το βασικό λάθος της παρομοίωσης είναι πως αυτά τα τέσσερα χρόνια που επιτρέπουν στον Τσίπρα να ποζάρει άλλοτε ως Ανδρέας και άλλοτε ως Αλιέντε κρύβουν σκελετούς που σιγά σιγά βγαίνουν στην επιφάνεια. Η σοσιαλιστική επανάσταση είναι έκθεμα βιτρίνας, όμως στα μαγαζιά υπάρχει πάντα μια αποθήκη. Και η ουσία εκείνων για τα οποία κατηγορείται σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πως ο κυβερνητικός μηχανισμός, επί εποχής του, μάλλον δεν πολυενδιαφερόταν για τις θεσμικές διαδικασίες. Δεν αρκούσε η κυβέρνηση, στόχος ήταν η εξουσία – να «καθαρίσουν» οι αρμοί από αντιπάλους και το κράτος να γίνει συνώνυμο του κόμματος, όπως συνέβαινε τις εποχές της πράσινης παντοκρατορίας.

Για να το πούμε στα χιλιάνικα, ο ΣΥΡΙΖΑ θέλησε να κάνει στην εξουσία αυτό που κάνει η άνοιξη στις κερασιές. Τους πήραν όμως χαμπάρι.