Οι ντρίμπλες του «Ιμάμ Μπεκενμπάουερ»

«Σε τι μοιάζουν ο Θεός και το ποδόσφαιρο;» αναρωτιέται ο Εδουάρδο Γκαλεάνο. «Στην αφοσίωση που επιδεικνύουν απέναντί τους πολλοί πιστοί», απαντά ο ίδιος.

Η συνταγή είναι γνωστή και επιτυχημένη. Ο φανατισμός προκαλεί ατροφία στην ορθή σκέψη. Ο λαός άγεται και φέρεται σαν κοπάδι υπό τις εντολές του ανώτατου άρχοντα.

Αγία Σόφια και Μπασακσεχίρ. Ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός παίζει ποδόσφαιρο στις συνοικίες της Κωνσταντινούπολης και ετοιμάζεται για τη μεγάλη νίκη.

Ο «Ιμάμ Μπεκενμπάουερ», όπως αποκαλούσαν οι συμπαίκτες του τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τα χρόνια που έπαιζε ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο, στήριξε τον τρούλο τού πολιτικού του οικοδομήματος σε τέσσερις πεσσούς: τη θρησκεία, την μπάλα, τον φόβο και τον μεγαλοϊδεατισμό.

Την τελευταία δεκαετία έσπειρε σε κάθε γωνιά της τουρκικής επικράτειας υπερσύγχρονα γήπεδα, τα περισσότερα από κάθε άλλη χώρα στον κόσμο. Ο σπόρος για το αφιόνι του λαού.

Στο βιβλίο «Ερντογάν: ο νέος πατέρας της Τουρκίας;», ο γάλλος συγγραφέας Jean-François Pérouse είναι σαφής: «Ο Ερντογάν χρησιμοποιεί το ποδόσφαιρο για να κινητοποιεί τις μάζες, φυσικά υπέρ του».

Από τα χρόνια που ήταν δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης ο Ερντογάν αντλούσε πολιτική δύναμη πίνοντας και την τελευταία σταγόνα από το ποδοσφαιρικό νέκταρ που του προσφερόταν.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 πάντρεψε μαζί με τον μετέπειτα εχθρό του Φετουλάχ Γκιουλέν τον διασημότερο τότε ποδοσφαιριστή, τον Χακάν Σουκούρ, με την όμορφη Εσρά. Αργότερα ο Ερντογάν εκμεταλλεύτηκε τη δημοτικότητα του παίκτη και τον τοποθέτησε στα ψηφοδέλτια του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, με το οποίο εξελέγη βουλευτής. Σήμερα ο Σουκούρ, έχοντας παραδώσει και την τελευταία ρανίδα δημοφιλίας του στον κουμπάρο, εργάζεται ως οδηγός της Uber στην Ουάσιγκτον, κυνηγημένος ως γκιουλενιστής.

Στο πρόσωπο του γερμανού διεθνούς με τις τουρκικές ρίζες Μεσούτ Οζίλ ο Ερντογάν βρήκε τον αντικαταστάτη του Σουκούρ. Παραμονές των πρόσφατων βουλευτικών εκλογών στην Τουρκία, φωτογραφίστηκε με τον παίκτη της Αρσεναλ και τον επίσης διεθνή γερμανό με τουρκικές ρίζες Γκιντογκάν σε ξενοδοχείο του Λονδίνου.

Η φωτογραφία που δημοσιεύτηκε παραμονή του Μουντιάλ της Ρωσίας, το 2018, προκάλεσε τσουνάμι αντιδράσεων στο εσωτερικό της Γερμανίας. Ο Οζίλ μετατράπηκε σε αποδιοπομπαίο τράγο της αποτυχίας της Μάνσαφτ και αυτός δεν έχασε την ευκαιρία να κατηγορήσει τη Γερμανία για ρατσισμό. Ο Ερντογάν σημείωνε το ένα γκολ μετά το άλλο απλά με μια στημένη φωτογραφία. Η έντονη αμφισβήτηση του γερμανικού μοντέλου ενσωμάτωσης των μεταναστών αλλά και οι φωνές για ρατσιστικές συμπεριφορές δημιούργησαν πολιτική κρίση στην κυβέρνηση της Μέρκελ.

Λίγους μήνες αργότερα, ο τούρκος πρόεδρος πάντρεψε – και – τον Οζίλ, αφού όμως οι Γερμανοί πήραν τη ρεβάνς νικώντας την τουρκική υποψηφιότητα για τη διοργάνωση του Euro 2024.

Κατά τον Ορχάν Παμούκ, το ποδόσφαιρο στην Τουρκία είναι μια μηχανή παραγωγής εθνικισμού, ξενοφοβίας και αυταρχικής νοοτροπίας.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Μπασακσεχίρ. Πρόκειται για έναν σύλλογο που εδρεύει σε συνοικία της Κωνσταντινούπολης και θεωρείται η προσωπική ομάδα του Ερντογάν. Οι ιδιοκτήτες και οι χορηγοί της ταυτίζονται με το κυβερνών κόμμα AKP, όπως και οι περισσότεροι οπαδοί της που τραγουδούν «ο Θεός είναι μεγάλος».