Δεν υπάρχει ανάκαμψη χωρίς ελάφρυνση χρέους

Οι αφρικανικές κυβερνήσεις χρειάζονται επειγόντως κεφάλαια για να σταθεροποιήσουν τις οικονομίες που πλήττονται από σωρευτικά εξωτερικά σοκ και για να χρηματοδοτήσουν τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, σε αντίθεση με την ευρωζώνη ή τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι περισσότερες αφρικανικές χώρες δεν μπορούν να τυπώσουν χρήματα για να βγουν από την κρίση. Επιπλέον, ο δημοσιονομικός τους χώρος παραμένει περιορισμένος, κυρίως επειδή πρέπει να συνεχίσουν να πραγματοποιούν μεγάλες πληρωμές χρέους. Αυτό αφήνει τους ηγέτες τους με μια πολύ δυσάρεστη επιλογή: περικοπή δαπανών για κρίσιμες υπηρεσίες.

Η ελάφρυνση του χρέους θα έσωζε τις χώρες από αυτό το ζοφερό σενάριο, ελευθερώνοντας το κεφάλαιο που απαιτείται για την καταπολέμηση της πανδημίας και τη σταθεροποίηση της οικονομίας. Οι παγκόσμιοι ηγέτες το αναγνωρίζουν ήδη αυτό. Τον Απρίλιο, οι ηγέτες του G20 συμφώνησαν να αναστείλουν ορισμένες αποπληρωμές χρέους για τις φτωχότερες χώρες του κόσμου για το υπόλοιπο του 2020. Αλλά αυτό δεν φτάνει. Οι δεσμεύσεις πρέπει τώρα να εφαρμοστούν γρήγορα και να επεκταθούν σημαντικά. Συγκεκριμένα, όλοι οι πιστωτές – διμερείς, πολυμερείς και ιδιωτικοί – πρέπει να εφαρμόσουν μια άμεση αναστολή εξυπηρέτησης του χρέους για όλες τις αφρικανικές χώρες έως το τέλος του 2021.

Θα μπορούσε επίσης να δημιουργηθεί ένα όχημα ειδικού σκοπού (SPV), μοντελοποιημένο στις ρυθμίσεις επαναγοράς («repos») που χρησιμοποιούν συχνά οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες για την ομαλή λειτουργία των αγορών. Αυτό το νέο όχημα δανεισμού, που υποστηρίζεται από τις κεντρικές τράπεζες της G20, θα επεκτείνει την πρόσβαση σε φθηνή ρευστότητα αλλά και θα υποστηρίξει τη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει επίσης σημαντικό ρόλο να παίξει. Η δημιουργική χρήση του αποθεματικού περιουσιακού του στοιχείου, τα Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα, θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στην υποστήριξη ευάλωτων οικονομιών. Οι πλουσιότερες οικονομίες του κόσμου έχουν ανταποκριθεί στην κρίση COVID-19 με πρωτοφανή φορολογικά μέτρα. Οι αφρικανικές χώρες πρέπει να κάνουν το ίδιο.

Εάν οι αφρικανικές κυβερνήσεις δεν διαθέτουν τους πόρους για να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στην κρίση, τα οφέλη των τελευταίων δεκαετιών θα εξαλειφθούν. Η φτώχεια θα ανεβαίνει στα ύψη, ο ιός θα γίνεται όλο και πιο δύσκολο να περιοριστεί. Η κοινωνική αναταραχή θα αυξηθεί, ιδίως σε χώρες όπως το Σουδάν που ήδη αγωνίζονται να τερματίσουν συγκρούσεις δεκαετιών. Αυτό θα απαιτούσε τεράστιο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος και θα αφήσει όλους μας να ζούμε σε έναν ολοένα και πιο ανασφαλή κόσμο.

Η πανδημία COVID-19 είναι μια κοινή παγκόσμια πρόκληση, και απαιτεί μια κοινή παγκόσμια απάντηση που να αφορά τόσο την υγεία όσο και την οικονομική διάσταση της κρίσης. Η ελάφρυνση του χρέους για την Αφρική είναι βασικό χαρακτηριστικό κάθε τέτοιας απάντησης.

Ο Μο Ιμπραχίμ είναι πρόεδρος και ιδρυτής του ομώνυμου ιδρύματος, Mo Ibrahim Foundation