Δεν είναι η θεραπεία η λύση

Είστε ρατσιστής; Και αν είστε, πώς το ξέρω; Σκεφτόμουν πως μια καλή απόδειξη είναι να με φωνάζετε «Πάκι» ή να μου επιτεθείτε εξαιτίας του χρώματος του δέρματός μου ή να μου αρνηθείτε μια δουλειά αφού ακούσετε πώς με λένε. Αλλά, όχι, αυτές είναι οι φανερές εκδηλώσεις του ρατσισμού. Ακόμα και εάν δεν φανείτε εχθρικοί απέναντί μου ή εάν δεν κάνετε διακρίσεις σε βάρος μου, μπορεί να είστε ρατσιστές.

Απλώς δεν το ξέρετε – ειδικά εάν είστε λευκός. Και αν διαμαρτύρεστε επειδή σας βαφτίζουν ρατσιστή, δεν ενσαρκώνετε παρά αυτό που η αμερικανίδα ακαδημαϊκός Ρόμπιν Ντι Αντζελο περιγράφει στον τίτλο του βιβλίου της που έγινε μπεστ σέλερ ως «λευκή ευθραυστότητα». Είτε λοιπόν θα αποδεχθείτε πως είστε ρατσιστές είτε θα αποκαλυφθεί ο ρατσισμός σας από την άρνησή σας να τον δεχθείτε. Οπως εξάλλου εξηγεί η Ντι Αντζελο, είναι οι «προοδευτικοί που προκαλούν τη μεγαλύτερη ζημιά στους μαύρους» επειδή νομίζουν πως δεν είναι ρατσιστές. Ο ρατσισμός, επισημαίνει, είναι αναπόφευκτος.

Ηταν πριν από τριάντα χρόνια όταν ο Αμπαλαβανέρ Σιβαναντάν προειδοποιούσε για εκείνο το είδος «ενός ψυχοπνευματικού τρέχα γύρευε που βεβαίωνε πως μπορούν να δοθούν προσωπικές λύσεις στα κοινωνικά προβλήματα και μπέρδευε την πολιτική απελευθέρωση με την προσωπική ευχαρίστηση». Δύο δεκαετίες αργότερα η Ελίζαμπεθ Λαστς Κουίν επισήμαινε τον κίνδυνο να δούμε τον ρατσισμό ως «ένα πρόβλημα διαπροσωπικής συμπεριφοράς που έχρηζε θεραπευτικής παρέμβασης». Γύρω από αυτό το ψυχοπνευματικό τρέχα γύρευε και τον κίνδυνο στήθηκε μια πολύ επικερδής βιομηχανία. Τι έμενε; Να εκπαιδεύσουμε τους ανθρώπους να μην είναι ρατσιστές.

Οπως όμως σημείωνε ο Σιβαναντάν, ο ρατσισμός έτσι γινόταν «ένας συνδυασμός ψυχικής ασθένειας, προπατορικού αμαρτήματος και βιολογικού ντετερμινισμού». Με άλλα λόγια, κανένας δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτό. Ολοι οι λευκοί είναι ρατσιστές. Ηταν λοιπόν γι’ αυτό που ο αστυνομικός έβαλε το πόδι του στον λαιμό του Τζορτζ Φλόιντ; Ας αφήσουμε τις ψυχοφούσκες. Ο ρατσισμός δεν είναι κάτι που διορθώνεται με ψυχοθεραπεία.