Πολωνία, στον δρόμο της αλλαγής;

Την Κυριακή η Ευρώπη και οι ΗΠΑ περιμένουν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα αποτελέσματα του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών. Αντίπαλοι είναι ο σημερινός πρόεδρος Ντούντα και ο δήμαρχος Βαρσοβίας Τσαρκόφσκι. Ο πρώτος είναι ο εκλεκτός του κυβερνώντος κόμματος «Νόμος και Τάξη» και ο δεύτερος της φιλελεύθερης κεντροδεξιάς αντιπολίτευσης. Το κυβερνών κόμμα έχει κερδίσει με άνετη πλειοψηφία τις βουλευτικές εκλογές και δεν κινδυνεύει να χάσει τη διακυβέρνηση. Ωστόσο, σε περίπτωση που κερδίσει ο νυν δήμαρχος, οι εξουσίες που διαθέτει είναι ευρείες και μπορεί να βάλει φρένο στην αντιδικία ΕΕ – Πολωνίας, η οποία κατηγορείται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και το Κοινοβούλιο για παραβίαση των αρχών της Ενωσης σχετικά με την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.

Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, ο Ντούντα δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία και έτσι οδηγούμαστε στον δεύτερο γύρο της ερχόμενης Κυριακής. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τους δυο υποψήφιους να μοιράζονται τις ψήφους. Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά που σημαδεύουν τις εκλογές.

Οταν έπεσε το τείχος, και μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος, ο Ντόναλντ Τουσκ, ο γνωστός μας πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κάποια στιγμή ίδρυσε ένα φιλελεύθερο κεντροδεξιό κόμμα και ανέλαβε την πρωθυπουργία. Υπήρξε και είναι φανατικός ευρωπαϊστής. Ομως στη διάρκεια της θητείας του αναγκάστηκε και έλαβε σκληρά δημοσιονομικά μέτρα για να προσαρμόσει την οικονομία της χώρας τους στις προϋποθέσεις ένταξης. Τα μέτρα έπληξαν το κοινωνικό κράτος με αποτέλεσμα να χάσει τις εκλογές.

Το αντίπαλο κόμμα γεννήθηκε και διατήρησε τις δυνάμεις του χτίζοντας κοινωνικό κράτος για τους μη έχοντες. Ακόμη και σήμερα η ύπαιθρος είναι σταθερά με το υπερσυντηρητικό κόμμα, ενώ στις πόλεις επικρατούν οι φιλελεύθερες δυνάμεις.

Οπως είπαμε, η ΕΕ στηρίζει ανοιχτά τον φιλελεύθερο υποψήφιο. Οπως και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ομπάμα. Αντίθετα, ο πρόεδρος Τραμπ κάλεσε τον Ντούντα στον Λευκό Οίκο λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές. Η πορεία της Πολωνίας προς την επιβολή αυταρχικού καθεστώτος οικονομικού εθνικισμού είναι στα μέτρα και τις επιδιώξεις του Τραμπ στην αντιπαράθεσή του με την Ενωση.

Στο ανατολικό σύνορο της Ευρώπης δυο καθεστώτα – Ουγγαρία και Πολωνία – με χρήματα της Ευρώπης συνιστούν παρά τις σημαντικές διαφορές τους, τους πυλώνες της αμφισβήτησης της βασικής αρχής της ένωσης. Της φιλελεύθερης Δημοκρατίας.

Η Πολωνία, καθώς βρίσκεται σε μια κατάσταση «εμπόλεμη» με τη Ρωσία από την εποχή του σοβιετικού καθεστώτος, βλέπει ως προτεραιότητα την εθνική της ασφάλεια. Κάτι που δεν μπορεί να εγγυηθεί η Ενωση. Γι’ αυτό ο Τραμπ ανακοίνωσε τη μετακίνηση χιλιάδων αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία στην Πολωνία.

Είναι αλήθεια ότι η Πολωνία βρήκε στην Αμερική τη μόνη χώρα που μπορούσε να εμπιστευτεί, στο μέτρο που όλες οι άλλες γειτονικές χώρες της έχουν επιτεθεί.

Σημαντικό ρόλο παίζει η καθολική εκκλησία, από την οποία προήλθε και ένας συντηρητικός Πάπας.

Με αυτά τα δεδομένα και με τον ρόλο αλληλεγγύης της ΕΕ με το πρόγραμμα ανασυγκρότησης από τις οικονομικές επιπτώσεις για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού από το οποίο η Πολωνία είναι κερδισμένη, πιστεύουμε ότι ακόμη και αν νικήσει ο Ντούντα η εμπιστοσύνη στην ΕΕ έχει αυξηθεί. Την Κυριακή θα ξέρουμε, αν το αποτέλεσμα θα δώσει ένα σήμα προοδευτικής ευρωπαϊκής πορείας, ή αν θα περιμένουμε λίγα χρόνια ακόμα. Η αλλαγή είναι βέβαιη. Το πότε θα συμβεί είναι το ερώτημα. Η ΕΕ είναι εδώ, όχι μόνο για τα ΕΣΠΑ, αλλά και για να επουλώσει τα τραύματα δύο Παγκοσμίων Πολέμων.