Η ψηφιακή μας αδιαφορία

Στα διάφορα ενδιαφέροντα που συμβαίνουν στον κόσμο μας – αλλά ποτέ δεν απασχολούν εμάς – είναι η νέα συζήτηση για την ασφάλεια και τα δεδομένα που προκάλεσε η αποκάλυψη ότι δημοφιλείς εφαρμογές όπως το TikTok μπορούν να «βλέπουν» τα δεδομένα των χρηστών τους και να προσπερνούν πρωτόκολλα ασφαλείας στις ηλεκτρονικές συσκευές τους. To TikTok, είναι η απάντηση του Πεκίνου στο Instagram και τους υπόλοιπους κολοσσούς των social media της Δύσης. Είναι μια πάρα πολύ δημοφιλής, στους νέους ειδικά, εφαρμογή δημιουργίας και διαμοίρασης σύντομων βίντεο, χιουμοριστικού, κυρίως, περιεχομένου. Ακούγεται αθώο αλλά δεν είναι και περιπλέκεται ακόμη περισσότερο όταν μιλάμε για εταιρείες με έδρα χώρες όπως η Κίνα, που εκ του νόμου απαιτεί από τις εταιρείες τεχνολογίας να δίνουν στις κρατικές αρχές πρόσβαση στα δεδομένα των χρηστών. Ακόμη και όταν αυτό δεν γίνεται επισήμως όμως, είναι αρκετές πλέον οι περιπτώσεις  φαινομενικά αθώων ψηφιακών υπηρεσιών που λειτουργούσαν ως «βιτρίνες» για την πρόσβαση χωρών, υπηρεσιών και μεγάλων επιχειρήσεων σε μεγάλο όγκο δεδομένων και κατασκοπεία. Δεν παραγνωρίζεται βέβαια ο διπλωματικός παράγοντας. Δεν είναι τυχαίο ότι η χώρα που σέρνει τον χορό της αντίδρασης στην κινεζική επέλαση στις επικοινωνίες είναι οι ΗΠΑ, με πλατιά πολιτική συναίνεση. Ούτε είναι τυχαίο ότι η ΕΕ φλερτάρει με τους κινεζικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, ξεχνώντας πολύ βολικά μια βασική αρχή του καπιταλισμού, ότι προϋπόθεση ύπαρξης της ελεύθερης αγοράς και των πλεονεκτημάτων του ανταγωνισμού είναι οι συμμετέχοντες στην κούρσα να παίζουν με τους ίδιους κανόνες. Η πολιτική διάσταση αυτή όμως δεν σημαίνει ότι το θέμα δεν είναι πραγματικό και δεν αφορά τους πολίτες.

Σε μια εποχή που τα δεδομένα μας είναι εμπορεύσιμο και πολύτιμο αγαθό και ενώ, σε λίγο καιρό, η χώρα μας θα μπει στην εποχή του 5G, η απουσία της δημόσιας συζήτησης για τα θέματα αυτά στερεί από τον τελικό καταναλωτή το δικαίωμα της ενήμερης συναίνεσης και βγάζει τον πολίτη εκτός από του πεδίου της διαβούλευσης για τις κρατικές ευθύνες στην ψηφιακή εποχή. Διότι ενημέρωση, φυσικά, δεν είναι οι ρετρό καταγγελίες των φοβερών και τρομερών κινδύνων της τεχνολογίας, ούτε, από την άλλη, ο υποβιβασμός της ασφάλειας, των προσωπικών δεδομένων και σημαντικών νομοθετημάτων όπως ο GDPR, στη σφαίρα των πολυτελών ευαισθησιών.