Αυτός ο δρόμος είναι δικός μου και δικός μου

Συνέβη πριν από λίγα χρόνια, καλοκαίρι καλή ώρα. Τελευταία εργάσιμη Παρασκευή του Ιουλίου, κατά τις τέσσερις το απόγευμα, στον δρόμο του Πειραιά που βγάζει στην προβλήτα 7, απ’ όπου τις επόμενες δύο ώρες θα απέπλεαν περισσότερα από οκτώ ακτοπλοϊκά. Η θερμοκρασία είχε χτυπήσει 45άρια και η κυκλοφορία κόκκινο. Σε ένα σημείο όμως είχε φρακάρει εντελώς. Κάναμε είκοσι, περίπου, λεπτά για να τσουλήσουμε πενήντα μέτρα. Οταν είχαμε πλέον φτάσει σε σημείο βρασμού, σωματικά και ψυχικά, ανακαλύψαμε την αιτία του προβλήματος.

Τύπος γύρω στα 60 (με μπιροκοιλιά, βερμούδα, φανελάκι και σταυρουδάκι στον λαιμό – για να τον κάνετε εικόνα) είχε διπλοπαρκάρει το αυτοκίνητό του και εκεί, καταμεσής του δρόμου, το έπλενε. Δεν λέμε ότι έριχνε νερό με το λάστιχο. Μιλάμε για πλύσιμο κανονικό με κουβά, σφουγγάρι και πολλή σαπουνάδα. Προσωπικά, όταν πέρασα από δίπλα του, τον χειροκρότησα, το απύθμενο θράσος του ήταν εκθαμβωτικό. Στους άλλους οδηγούς όμως που τον «στόλιζαν» απαντούσε χωρίς να σηκώνει και πολλά πολλά: «Δημόσιος είναι ο δρόμος, με τα λεφτά μου έχει πληρωθεί η κατασκευή του. Αρα ό,τι θέλω κάνω».

Το Δημόσιο (δεν) είμαι εγώ
Θυμήθηκα τον γραφικό τύπο στον Πειραιά με αφορμή όσα ακούω και διαβάζω τελευταία. Σχόλια, κρίσεις και επικρίσεις για τον Μεγάλο Περίπατο έως το νομοσχέδιο για τις πορείες. Με την ευκαιρία μάλιστα της έναρξης των εργασιών στο Ελληνικό, ξεθάφτηκε από κάπου και μία αφίσα του ΣΥΡΙΖΑ από το 2012 (τότε που ο υπότιτλος ήταν Ενωτικό Κοινωνικό Μέτωπο και όχι Προοδευτική Συμμαχία) που έγραφε ότι η παραλιακή ζώνη ανήκει στον λαό τού λεκανοπεδίου της Αττικής.

Αυτό που διαπιστώνω για άλλη μία φορά είναι η περιρρέουσα αντίληψη πως ο δημόσιος χώρος είναι το προσωπικό μαγαζάκι του καθενός από εμάς. Το οικοπεδάκι μας όπου ό,τι θέλουμε κάνουμε. Το μπαζώνουμε, το κλείνουμε, το ανοίγουμε κατά βούληση. Το ότι, ακόμη και έτσι αν ήταν, υπάρχουν επίσης εκατομμύρια συνιδιοκτήτες δεν πλανάται ούτε καν ως ιδέα. Δηλαδή, μια εντελώς διαστρεβλωμένη άποψη περί του τι εστί δημόσιο, το οποίο θεωρούμε ότι εφόσον πληρώνουμε – αλλά ακόμη και αν δεν πληρώνουμε – φόρους το έχουμε κληρονομήσει από τους παππούδες μας. Εμείς και άλλα δέκα εκατομμύρια Ελληνες.

Να ξαναθυμίσουμε λοιπόν κάτι. Ο δημόσιος χώρος ανήκει, κατά μια έννοια, σε όλους, αλλά επειδή αυτοί οι «όλοι» είναι τόσο πολλοί, στην ουσία είναι σαν να μην ανήκει σε κανένα. Κι αυτό διότι δεν υπάρχει «ιδιοκτήτης» λαός, αλλά «ιδιοκτήτες» πολίτες.

Τα λεφτά, τα λεφτά, τα μπικικίνια
Ας πούμε τώρα κάτι και για το δημόσιο χρήμα. Περί της διάθεσης του οποίου βεβαίως και πρέπει να υπάρχει απόλυτη διαφάνεια. Οχι όμως επειδή και αυτό είναι «του λαού», αλλά επειδή έτσι γίνεται σε μια ευνομούμενη δημοκρατική πολιτεία. Πόση πολιτική και κοινωνική ωριμότητα χρειάζεται για να καταλάβει κάποιος ότι το «κρατικά χρήματα» έχει πολύ μεγαλύτερη δύναμη και ουσία από το «τα λεφτά μας». Δεν πρόκειται εδώ για τον Βουτσά που του έδωσε λεφτά η Βλαχοπούλου για να πληρώσει λογαριασμούς και αυτός νοίκιασε αμάξι.

Και κάτι ακόμη. Ακόμη και με αυτήν τη νοοτροπία, οι δαπάνες του Δήμου Αθήνας ή Θεσσαλονίκης δεν είναι «τα λεφτά μου» αν είμαι δημότης Παπάγου, Κηφισιάς ή Φαλήρου.