Το ιδιωτικό και το δημόσιο

Δεν είναι τα μόνα γεγονότα που στοιχειοθετούν μια καυτή περιοχή της επικαιρότητας, αλλά αν τα επιλέγουμε ομαδοποιώντας τα προς σχολιασμό, είναι γιατί διαφορετικής σημασίας και υφής ανάμεσά τους μας δίνουν την ευκαιρία να διατυπώσουμε μερικές σκέψεις που, διακοσμητικές για ορισμένους, για κάποιους άλλους μπορεί κάτι να λένε. Εννοούμε την υπόθεση με τις κασέτες του πρώην υπουργού Επικρατείας, τα τριάντα οκτώ ακίνητα του γνωστού ευρωβουλευτή και τις αποκαλύψεις όσον αφορά τις δραστηριότητες του πρώην αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης. Επαναλαμβάνουμε για τους κακοήθεις ότι τα γεγονότα δεν εξομοιώνονται ανάμεσά τους, απλούστατα σε κάνουν να σκέφτεσαι παρατηρώντας τα μία «παράμετρο», που αν δεν την είχε στερηθεί ο δημόσιος πολιτικός βίος, τα πράγματα ενδεχομένως να ήταν λίγο καλύτερα στο σύνολό τους.

Ποια είναι η «παράμετρος» αυτή; Είναι αυτό που θα χαρακτηρίζανε ως μεταμέλεια, ως αναγνώριση λάθους, τελικά ως μια αίτηση συγγνώμης. Αξίζει εδώ λοιπόν να παρατηρήσουμε μια κολοσσιαία διαφορά σε σχέση με τον ιδιωτικό και τον δημόσιο βίο, πόσο για τη συνείδησή μας πρόκειται για δύο τελείως διαφορετικά μεγέθη, ενώ θα έπρεπε ως στοιχειωδώς συγκροτημένη κοινωνία ο ιδιωτικός βίος να εκβάλλει στον αντίστοιχο δημόσιο, να τον επηρεάζει, να του μεταγγίζει τις αξίες του, ενώ ο δημόσιος να οργανώνεται με έναν τρόπο που κάθε παρέκκλισή του ευρύτατα ηθικής τάξεως να τον προσβάλλει και να τον συκοφαντεί. Δεν πρόκειται δηλαδή για δυο μεμονωμένες περιοχές με δικές τους αρχές και αξίες η καθεμία, αλλά συνιστούν ένα σύστημα συγκοινωνούντων δοχείων που παραμένει σε όλα του τα σημεία τόσο ευαίσθητο όσο και αν το κάθε δοχείο δεχόταν αποκλειστικά για λογαριασμό του ακόμη και τον πιο ανεπαίσθητο κραδασμό ενός ελάχιστα ταραγμένου περιβάλλοντος.

Με αυτή λοιπόν την αυτονόητη σκέψη συλλογίζεται κανείς πώς είναι δυνατόν η μεταμέλεια, η αναγνώριση του λάθους και η αίτηση συγγνώμης να είναι κάτι που στον ιδιωτικό βίο όχι μόνο σε λυτρώνει αλλά σε υψώνει και σε ένα ανώτερο επίπεδο, προορισμένο συχνά για άτομα κάθε άλλο παρά συνηθισμένα και καθημερινά αλλά που τα περιβάλλει ο φωτοστέφανος ενός μαρτυρίου. Πώς είναι λοιπόν δυνατόν να υπάρχει ένα τέτοιο χάσμα και ό,τι στον ιδιωτικό βίο σε παρηγορεί και σε ανακουφίζει, στον δημόσιο να αισθάνεσαι πως σε εκθέτει και μάλιστα ανεπανόρθωτα ώστε να προτιμάς μια κατάφωρα διαβλητή δικαιολογία από μία πράξη που ακόμη και σε περίπτωση εγκλήματος συγκινεί βαθύτατα.

Συμβαίνει μόνον αν χρειαστεί να λάβουμε υπόψη μας κάτι πολύ δυσάρεστο, ότι οι αναθυμιάσεις που αναδίνονται χάρη στην αποκάλυψη ενός σκανδάλου δεν είναι το ίδιο αποπνικτικές για όλες τις μύτες. Υπάρχουν μύτες που οσφραίνονται τις αναθυμιάσεις σαν να πρόκειται για αρώματα, και μάλιστα εξαιρετικά. Αν λοιπόν το χάσμα που αναφέραμε κάνει εντύπωση σε όσους η απόκλιση ανάμεσα στον ιδιωτικό και τον δημόσιο βίο είναι η πηγή όλων των συμφορών, παραμένουν, φαίνεται, επικρατέστερη κατηγορία οι άνθρωποι που η σύγκλιση του δημόσιου με το ιδιωτικό γίνεται ακόμη πιο συναρπαστική όταν τόσο το πρώτο όσο και το δεύτερο εμφανίζονται εξίσου κατακριτέα με σχεδόν ταυτόσημες παραλείψεις, ατασθαλίες και προσβλητικές συμπεριφορές.