Το δεύτερο στοίχημα της επόμενης μέρας

Η επόμενη μέρα της πανδημίας του COVID-19 στην Ελλάδα ήρθε με την ανακοπή του lockdown στις 4 Μαΐου. Σχεδόν δύο μήνες μετά η επιδημία εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλά επίπεδα, με μικρό αριθμό ορφανών κρουσμάτων ανά ημέρα. Μοναδική εξαίρεση είναι η περιφέρεια της Ξάνθης που εδώ και περίπου δύο εβδομάδες δείχνει σημάδια αναζωπύρωσης και παρατεταμένης μετάδοσης στην κοινότητα. Μέχρι στιγμής, λοιπόν, στην Ελλάδα η έλευση του λεγόμενου δεύτερου κύματος έχει ανακοπεί και αυτή η ανακοπή δεν είναι αποτέλεσμα εποχικότητας αλλά αποτελεσματικής εφαρμογής των μέτρων. Αυτό αποδεικνύει τόσο η έλευση δεύτερου κύματος στους βόρειους γείτονές μας, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία και Βουλγαρία, όσο και η αναζωπύρωση (ή έλευση τοπικού δεύτερου κύματος) στην Ξάνθη. Το πρώτο στοίχημα της επόμενης μέρας το έχουμε κερδίσει μέχρι στιγμής.

Με το άνοιγμα του τουρισμού από 1ης Ιουλίου ξεκινάει το δεύτερο στοίχημα της επόμενης μέρας. Κατ’ αρχήν να υπενθυμίσω ότι ο ιός εξαπλώθηκε σε παγκόσμια κλίμακα μέσω των μετακινούμενων πληθυσμών – στην Ελλάδα είναι πολύ γνωστά τα γεγονότα εισαγωγής από την Ιταλία και τους Αγιους Τόπους στην αρχή της επιδημίας. Συνεπώς, η ανησυχία που δημιουργεί το άνοιγμα στον τουρισμό είναι εύλογη. Τι θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει ο σχεδιασμός για ελαχιστοποίηση του εισερχόμενου κινδύνου;

Κατ’ αρχήν, συμπεριλαμβάνει εκτέλεση μοριακού test στους εισερχόμενους πληθυσμούς με τρόπο που να αυξάνει την πιθανότητα ανεύρεσης θετικού κρούσματος. Κάθε εισερχόμενος επισκέπτης θα συμπληρώνει μία φόρμα 48 ώρες πριν από την άφιξή του και με βάση ανάλυση κινδύνου θα υπόκειται σε μοριακό έλεγχο κατά την άφιξή του. Η εκτίμηση είναι ότι θα καλύπτει περί το 10%-13% των εισερχόμενων ατόμων. Ενώ αναμένεται να περιορίσει τον αριθμό των εισερχόμενων κρουσμάτων, δεν θα είναι επαρκές για να ανακόψει όλα κρούσματα.

Συνεπώς, ο σημαντικότερος τρόπος που απομένει για να ανακοπούν οι παράπλευρες (spill over) μεταδόσεις από τους εισερχόμενους τουρίστες είναι η προσήλωση σε υγειονομικά πρωτόκολλα και η τήρηση κοινωνικών αποστάσεων που αποτρέπουν συνθήκες υπερμετάδοσης. Είναι πια ξεκάθαρο ότι η υπερμετάδοση αποτελεί την κινητήριο δύναμη της επιδημίας! Με μέτρα που σπάνε το τρίγωνο πυκνότητα-ευκαιρία-περιβάλλον είναι δυνατόν να μειώσουμε την ένταση, την ταχύτητα και τη διάρκεια της επιδημικής εξάπλωσης. Σε αυτή τη μάχη μεγάλο ρόλο θα έχει η προσήλωση στα υγειονομικά πρωτόκολλα από τους επαγγελματίες καθώς και το καλοπροαίρετο παράδειγμα που θα δίνουμε στους τουρίστες με την καθημερινή μας πράξη.

Το τελευταίο αλλά επίσης σημαντικό οχυρό είναι η ταχεία ταυτοποίηση των κρουσμάτων και η περιχαράκωση των αλυσίδων μετάδοσης με ιχνηλάτηση και test στους κοινωνικούς κύκλους των θετικών κρουσμάτων. Το σχέδιο αυτό ενισχυμένης ιχνηλάτησης, το οποίο είχα προτείνει από τις αρχές της επιδημίας, είναι σε θέση να εξαρθρώσει συνθήκες υπερμετάδοσης και να εντοπίσει ασυμπτωματικούς φορείς ελαχιστοποιώντας την ανάγκη για επιπλέον μέτρα.

Συνοψίζοντας, το άνοιγμα στον τουρισμό είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα που καλούμαστε να κερδίσουμε ως χώρα έχοντας στη φαρέτρα μας επιδημιολογικά εργαλεία, επιστημονική εμπειρία και, ελπίζουμε, τη συνεργασία του κόσμου.

Ο Γκίκας Μαγιορκίνης είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας