Ενα εμβόλιο για την οικονομία

Γιατί αυτή η κρίση είναι τόσο δύσκολη στον χειρισμό της από τους υπεύθυνους χάραξης οικονομικής πολιτικής; Επειδή είναι μεγάλη, ενώ την ίδια ώρα μεγάλη είναι και η αβεβαιότητα που συνοδεύει αυτήν την κρίση. Ως τώρα, γνωρίζαμε ποιοι ήταν οι παράγοντες, οικονομικής φύσης πάντα, που προκαλούσαν ύφεση. Μία χρηματοπιστωτική κρίση, για παράδειγμα, προκάλεσε η απορρύθμιση του τραπεζικού συστήματος. Αυτή τη φορά όμως είναι ο κορωνοϊός που προκάλεσε την οικονομική κρίση. Και όπως εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς, καμία απόφαση του υπουργείου Οικονομικών δεν μπορεί να εξαφανίσει τον ιό προκειμένου να θεραπεύσει τις οικονομικές επιπτώσεις του.

Αυτό σημαίνει δυο πράγματα. Το ένα είναι πως οι κυβερνήσεις, όπως κι εμείς εξάλλου, πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτήν την αβεβαιότητα. Το άλλο, πως το εμβόλιο παίζει τεράστιο ρόλο στην άρση αυτής και κάθε άλλης αβεβαιότητας που συνοδεύει αυτήν την κρίση. Εάν το εμβόλιο βρεθεί γρήγορα, στην οικονομία δεν θα δούμε σημαντικές αλλαγές κι έτσι η προτεραιότητα θα δοθεί στις επιχειρήσεις και την απασχόληση έως ότου επιστρέψουμε στην ομαλότητα που γνωρίζαμε. Αν όμως περάσει ένας χρόνος ως ότου βρεθεί το εμβόλιο, τότε οι αλλαγές που θα δούμε θα είναι δραματικές. Ερευνες έχουν δείξει σχετικά πως θα χαθεί οριστικά το ένα τρίτο των θέσεων εργασίας.

Η αβεβαιότητα που θα προκαλούσε ένα δεύτερο κύμα δεν θα μπορούσε να αγνοηθεί από εκείνους που θα λάβουν τις αποφάσεις. Για παράδειγμα, η μείωση του ΦΠΑ προκειμένου να ενθαρρυνθεί η κατανάλωση την ώρα που η πανδημία θα εξαπλώνεται, δεν μοιάζει να είναι και πολύ καλή ιδέα. Τι μπορεί να κάνει κανείς επομένως σε αυτό το ναρκοπέδιο αβεβαιότητας; Να επιλέξει πολιτικές που θα ανταποκρίνονται σε περισσότερα από ένα ενδεχόμενα, αλλά και να είναι έτοιμος να αλλάξει μονοπάτι.