Η δική μας ευθύνη στο ψεύτικο

Ο ψευδογιατρός είναι απατεώνας. Ολοι αυτοί που τον πίστεψαν, του εμπιστεύτηκαν την απελπισία τους, το αδιέξοδό τους, την υστεροβουλία τους και την κουτοπονηράδα τους τι είναι; Αφελείς; Ευκολόπιστοι; Ή μήπως το ίδιο ένοχοι με τον ψευδογιατρό γιατί προσπάθησαν να παρακάμψουν τον ορθό δρόμο αναζητώντας λύσεις στα προβλήματά τους;

Η ηθική της ευθύνης δεν είναι κλωτσοσκούφι για να τη μεταθέτουμε κατά το δοκούν.

Στην εποχή της πληροφορίας κάθε πολίτης έχει υποχρέωση, πρώτα απέναντι στον εαυτό του και μετά απέναντι στην κοινωνία, να δημιουργεί ασπίδες προστασίας σε καθετί ψεύτικο.

Οι γυαλιστερές χάντρες και τα καθρεφτάκια απλώνονται καθημερινά στους πάγκους και πωλούνται σε τιμές ευκαιρίες στα πανηγύρια του πόνου και της ευκολίας.

Η δημιουργία της αίσθησης της μοναδικότητας του προϊόντος που προσφέρει ο ψευδέμπορας στον πολίτη είναι αυτό που τον σαγηνεύει, τον παρασύρει και τον πείθει για να το αγοράσει γιατί ακόμα και στον πόνο, θέλει να ξεχωρίζει μέσα το πλήθος.

Ποια είναι όμως η διαφορά αυτών των «πελατών» σε σχέση με αυτούς που κατέθεσαν τον οβολό τους στους ψευδοπροφήτες πολιτικούς που έταξαν εύκολες λύσεις, σεισάχθειες, επαναστάσεις και κοινωνικούς παραδείσους για να τους καταδικάσουν στο τέλος σε νέα Μνημόνια, κλειστές τράπεζες και πολιτικά παραμάγαζα; Η πολιτική βεβαίως έχει το άλλοθι του Βολταίρου: είναι η τέχνη της ψευδολογίας, ενώ οι γιατροί πρέπει να μείνουν πιστοί στον όρκο του Ιπποκράτη. Οι πραγματικοί όμως, όχι οι «faux».

Το «ψευδο-» δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά κανόνα. Συναντάμε το συνθετικό παντού. Σε επιχειρηματίες, σαν αυτούς που δηλώνουν έσοδα δισεκατομμυρίων, χειραγωγούν τιμές μετοχών, μαγειρεύουν ισολογισμούς, πείθουν για την ορθότητα των επιλογών τους εξαπατώντας επενδυτές και θεσμούς.

Σε φίλους, συνεργάτες, ακόμα και συγγενείς. Μάνες που προδίδουν τα σπλάχνα τους, πατέρες που βιάζουν τις κόρες, αδέλφια που πολεμούν αδέλφια.

Δηλώνουμε έκπληξη, αγανάκτηση, αποτροπιασμό, ουσιαστικά για την καθημερινότητά μας, την οποία αρνούμαστε να κοιτάξουμε κατάματα.

Τα σύννεφα της ευθύνης κρύβουν τον ήλιο της πραγματικότητας κι ευχόμαστε να μην καθαρίσει ποτέ ο ουρανός για να μην αποκαλυφθούν οι δικές μας προσπάθειες εξαπάτησης.

Λατρεύουμε να ανακαλύπτουμε ενόχους και να τους λιθοβολούμε. Εμείς οι αναμάρτητοι που περιφέρουμε τα σαρκία μας με μια επιτηδευμένη οίηση πιστεύοντας πως είμαστε ανώτεροι, καλύτεροι, εξυπνότεροι.

Πόσο περισσότερο ένοχος είναι τελικά ο ψευδογιατρός από τον εξαπατημένο πολίτη που με δική του πρωτοβουλία απαρνήθηκε τον ορθό δρόμο για να πιστέψει σε μια σπάνια για τους υπόλοιπους αλήθεια;