Ενας ήρωας για όλες τις διαδηλώσεις

Δεν έκανε τίποτα περισσότερο ή τίποτα λιγότερο από ό,τι οι συνομήλικοί του στις γειτονιές. Χτυπούσε και χτυπιόταν στους δρόμους μέχρι που κάποια στιγμή χτύπησε αυτόν που δεν έπρεπε. Τον γιο μέλους συμμορίας του οργανωμένου εγκλήματος στο Χονγκ Κονγκ. Τα πράγματα είχαν ξεφύγει και ο πατέρας του αναγκάστηκε να τον στείλει στις Ηνωμένες Πολιτείες με 100 δολάρια στην τσέπη. Και κάπου εκεί άρχισε να χτίζεται ο μύθος του Μπρους Λι. Ενας μύθος που καλά κρατεί 47 χρόνια μετά τον θάνατό του, ένας μύθος που εκτός από ντοκιμαντέρ, αφίσες σε εφηβικά δωμάτια, συνώνυμος των πολεμικών τεχνών έγινε και βιντεοπαιχνίδι.

Ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, συγγραφέας, φιλόσοφος και δάσκαλος πολεμικών τεχνών (δημιούργησε το Τζιτ Κουν Ντο). Το γεγονός ότι έπαιξε στην τηλεοπτική σειρά «Η πράσινη σφήκα» (1966) και πέντε κινηματογραφικές ταινίες («Το μεγάλο αφεντικό», 1970, «Οι ματωμένες γροθιές του καράτε», 1970, «Ο κίτρινος πράκτωρ εναντίον της Μαφίας», 1972, «Ο κίτρινος πράκτωρ του Χονγκ Κονγκ», 1973, «Το παιχνίδι του θανάτου», 1973), τον καθιέρωσε στη συνείδηση του κόσμου ως διαχρονικό είδωλο της ποπ κουλτούρας.

Ο Μπρους Λι ήρθε στην επιφάνεια πέρυσι με την ταινία «Κάποτε στο Χόλιγουντ» του Κουέντιν Ταραντίνο -όπου χρησιμοποιείται ως χαρακτήρας – ή μάλλον μέσω των έξαλλων δηλώσεων της κόρης του Σάνον Λι. «Ηταν πολύ άβολο να κάθομαι στην αίθουσα και να ακούω τους γύρω μου να γελούν με τον πατέρα μου. Παρακολουθούσα (σ.σ. στην ταινία) έναν αλαζόνα και ευέξαπτο και όχι κάποιον που χρειάστηκε να παλέψει τρεις φορές πιο σκληρά από όλους αυτούς για να πετύχει όσα τόσο φυσικά δίνονται σε τόσους άλλους». Στα τελευταία της λόγια κρύβεται η φιλοσοφία του πατέρα της όχι για τις πολεμικές τέχνες αλλά για τον αγώνα που κατέβαλε στα 32 χρόνια της ζωής του και στα λίγα της καριέρας του. Απορρίφθηκε από το Χόλιγουντ, επέστρεψε στο Χονγκ Κονγκ, έκανε τη δική του εταιρεία παραγωγής και τότε μόνο άρχισε να γίνεται αποδεκτός. Οσο μπορούσε να γίνει από τους λευκούς ένας Ασιάτης, τις δεκαετίες 1960 και 1970.

ΤΟ ΝΕΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ. Το αμερικανικό online περιοδικό The Atlantic διερευνά τον μύθο του με αφορμή το νέο ντοκιμαντέρ «Be water» του Bao Nguyen. Καταγράφει τη πάλη του, τους αγώνες του σε αυτούς τους δύο κόσμους, Αμερική – Ασία, την επίδρασή του στην παγκόσμια ποπ κουλτούρα. Οπως αναφέρεται: «Ο Λι είναι ο πλέον επιδραστικός καλλιτέχνης πολεμικών τεχνών στη σύγχρονη ιστορία. Σχεδόν πέντε δεκαετίες αργότερα, ο κόσμος εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για εκείνον, για όσα έκανε στη σύντομη ζωή του και ουσιαστικό τον ανακαλύπτει και πάλι. Κατά μία έννοια, ο αντίκτυπός του σε τόσο διαφορετικές σφαίρες όσο η πολιτική διαμαρτυρία και τα βιντεοπαιχνίδια – αποτελεί αντανάκλαση του οράματός του για τη ζωή».

Σήμερα είναι ένα σύμβολο για τις διαδηλώσεις από το Χονγκ Κονγκ έως τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου χρησιμοποιούν τα δικά του σλόγκαν, εκτός άλλων. Κυρίως το «Be water» («Να είσαι νερό»). Με αυτό είχε κηρύξει την έλλειψη της μονολιθικότητας. Εξηγούσε ότι μπορούμε και πρέπει να παίρνουμε διαφορετικό σχήμα και να προσαρμοζόμαστε ανάλογα, όπως το νερό. «Για παράδειγμα, γεμίζετε ένα φλιτζάνι με νερό, το νερό γίνεται το φλιτζάνι, το γεμίζετε σε ένα μπουκάλι, το νερό γίνεται το μπουκάλι κ.λπ. Αδειάστε το μυαλό σας, να είστε άμορφοι – σαν νερό. Γίνε νερό, φίλε μου…». Αυτό το σύνθημα εμφανίστηκε σε πλακάτ φοιτητών πέρσι στο Χονγκ Κονγκ και το ίδιο σύνθημα πρόσφεραν ως ιδέα οι ασιάτες διαδηλωτές στους Αμερικανούς που βγήκαν στους δρόμους για τον Τζορτζ Φλόιντ.

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΥΣ. Ο Μπρους Λι παρουσιάζεται στο «Be Water» πολύ Ασιάτης στην αμερικανική κοινωνία και πολύ «Αμερικανός» στο Χονγκ Κονγκ. «Τα λευκά παιδιά έχουν τις καλύτερες δουλειές και οι υπόλοιποι έπρεπε να εργαστούμε για αυτά. Γι’ αυτό τα περισσότερα παιδιά γίνονται πανκιά (σ.σ. αλήτες)» είχε δηλώσει κάποτε ο ίδιος. Ισως το μοίρασμα ανάμεσα σε δύο κόσμους και η πρόωρη είσοδος στη βιομηχανία του θεάματος να ήταν αυτό που τροφοδοτούσε και το αίσθημα της διαρκούς εξέγερσης και διαμαρτυρίας που τον χαρακτήριζε. Ηταν το τρίτο παιδί του Χου-Σεν Λι και της Γκρέισι Λι και γεννήθηκε ατις 27 Νοεμβρίου 1940 στο Σαν Φρανσίσκο, όταν ο πατέρας του έκανε μια περιοδεία ως μέλος της Καντονέζικης Οπερας. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο Χονγκ Κονγκ και άρχισε να παίζει σε πολλές ταινίες από την ηλικία των 6, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ενδεχομένως το φαινόμενο Μπρους Λι να μην έχει ερευνηθεί όσο του αξίζει. Κυρίως το πώς έχει επηρεάσει και πώς έχει επιδράσει στη νεολαία (έστω και σε ένα μέρος της). Ο ίδιος στράφηκε στις πολεμικές τέχνες για να μπορέσει ως έφηβος να αντιμετωπίζει τα μέλη των αντίπαλων συμμοριών. Ισως επειδή πίστευε ότι «αν βάζεις όρια στα πάντα, σωματικά ή οπουδήποτε αλλού, θα επηρεάσει τη δουλειά σου και τη ζωή σου. Δεν υπάρχουν όρια! Υπάρχουν μόνο στα πλατό… Αν αγαπάς τη ζωή μη χάνεις χρόνο, γιατί ο χρόνος είναι ένα συστατικό της ζωής».