Μπροστά σ’ έναν τάφο{CR}

«Πήγα στον τάφο του Μαρξ. Για να φτάσω εκεί, πέρασα μέσα από ένα πάρκο με δυο λιμνούλες κι είδα ένα σκιουράκι που το τράταρα σοκολάτα. […] Το νεκροταφείο παλιό, εγκατελειμμένο. Τα εβραίικα μνήματα στο βάθος πιο παρατημένα. Το δικό του ξεχωρίζει. Ενα μεγάλο γρανιτένιο κεφάλι. […]

»Ολα ξεκίνησαν απ’ αυτό το γρανιτένιο κεφάλι που στέκει μπροστά μου, κι εκείνοι κι οι άλλοι, κι ετούτοι κι οι μετέπειτα, κι οι καλοί κι οι κακοί, μόνο που οι καλοί βγήκαν γρήγορα από τη μέση, πλάκωσαν τα ντουγκασβίλια και τους ξεπάστρεψαν, έτσι που μείναν επάνω μόνο οι αχώνευτοι. Θα μου πείτε “βρέστε μου μια κατσαρόλα που να βράζει το γάλα χωρίς να το χύνει”. Αυτό προσπαθώ τόσα χρόνια, κάθε πρωί λέω να προσέξω για να μη φουσκώσει, και πάντα την παθαίνω. Ετσι την πάθαμε όλοι, κι ίσως κι ο ίδιος ο Μαρξ, γιατί δεν πιστεύω να ήθελε αυτούς τους αχώνευτους».

(Απόσπασμα από διήγημα του συγγραφέα Μάριου Χάκκα [1931-1972], που συμπεριλαμβάνεται στην τελευταία συλλογή διηγημάτων του, «Το κοινόβιο», 1972. Ο Χάκκας, ακατάτακτος λογοτεχνικά, αν και διώχθηκε από το κράτος της Δεξιάς, εντούτοις υπήρξε κριτικός με την κομμουνιστική ηθικολογία)