Αγώνας δρόμου για τα €52 δισ. της ΕΕ

Αγώνα δρόμου για τα 52 δισ. ευρώ από το ευρωπαϊκό πακέτο και τη διόρθωση των δημοσιονομικών ανισορροπιών ξεκινάει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Παράλληλα έχει το βλέμμα στραμμένο στη θερινή περίοδο, που αναμένεται να «σφραγίσει» την έκταση της ύφεσης και τις επόμενες παρεμβάσεις στην οικονομία.

Σε πρώτο πλάνο βρίσκεται η κατάρτιση του πολυετούς αναπτυξιακού προγράμματος που θα αποτελέσει το διαβατήριο για την εισροή των 32 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και των 20 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ. Το πρώτο κείμενο κατευθύνσεων από την αρμόδια επιτροπή Πισσαρίδη αναμένεται να υποβληθεί στην κυβέρνηση μέσα στον Ιούλιο και θα περιγράφει τις  στρατηγικές επιλογές για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας και την ιεράρχηση των τομέων και των κλάδων με υψηλή προστιθέμενη αξία, όπως η ενέργεια, η πράσινη και ψηφιακή ανάπτυξη και η υγεία, στους οποίους θα κατευθυνθεί ο κύριος όγκος των ευρωπαϊκών κονδυλίων

ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ. Το μεγάλο στοίχημα είναι η ταχύτητα απορρόφησης και αξιοποίησης των κεφαλαίων και ο απεγκλωβισμός από διαχειριστικές παθογένειες του παρελθόντος που «κόστισαν ακριβά». Κυβερνητική πηγή τόνιζε χαρακτηριστικά ότι χρειάζεται εκ βάθρων ανατροπή στην κουλτούρα της δημόσιας διοίκησης, καθώς και στη δομή και τη λειτουργία των μηχανισμών, προκειμένου τα πακέτα στήριξης να έχουν ισχυρό αντίκτυπο στην οικονομία με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην ανάπτυξη. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η χώρα βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική ευκαιρία να εκμεταλλευτεί τον πακτωλό χρημάτων εν μέσω βαθιάς και απρόβλεπτης κρίσης και να περάσει σε μια νέα εποχή βιώσιμης και δυναμικής ανάπτυξης.

Το κλειδί βρίσκεται στη διαμόρφωση ενός αξιόπιστου και συνεκτικού προγράμματος με σαφή χρονοδιαγράμματα και κριτήρια για τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν, καθώς στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ύστερα από πιέσεις των Βορείων, η κυρίαρχη τάση είναι να τεθούν αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για την εκταμίευση των πόρων και σε περίπτωση αδυναμίας απορρόφησης να μεταφέρονται σε χώρες που πληρούν τα προαπαιτούμενα.

Πάντως ήδη έχει ξεκινήσει πυρετός συσκέψεων και διαβουλεύσεων για το πολυετές αναπτυξιακό, έτσι ώστε το τελικό σχέδιο να είναι έτοιμο το φθινόπωρο και η κυβέρνηση να έχει καθαρό δρόμο για τις προτεραιότητας στην μετά τον COVID-19 εποχή.

ΜΗΝΥΜΑ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ. Η δεύτερη κίνηση του οικονομικού επιτελείου έχει να κάνει με την αντιστροφή του δημοσιονομικού εκτροχιασμού και το μήνυμα στις διεθνείς αγορές και στους επενδυτές ότι η χώρα θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της.

Το στίγμα θα δοθεί με την έκδοση εντός των επόμενων ημερών της εγκυκλίου για την κατάρτιση του προϋπολογισμού του 2021. Η ντιρεκτίβα στα υπουργεία και στους φορείς του Δημοσίου θα είναι η συγκράτηση των δαπανών με την καθιέρωση αυστηρού ανώτατου ορίου και η αξιοποίηση όλων των εργαλείων για την ενίσχυση των εσόδων έτσι ώστε να εξουδετερωθεί η βόμβα των αποκλίσεων από την πανδημία. Επίσης θα επανεξεταστούν από μηδενική βάση οι λεγόμενες ελαστικές κρατικές δαπάνες με στόχο τη συμπίεσή τους.

Ο δημοσιονομικός σχεδιασμός προβλέπει μηδενικό έλλειμμα ή και οριακό πλεόνασμα το επόμενο έτος, ενώ σε επίπεδο πρωτογενούς αποτελέσματος ο πήχης «τυπικά» θα μπει στο 3,5% του ΑΕΠ έως ότου ξεκαθαρίσει το τοπίο με τη ρήτρα διαφυγής στην ΕΕ και με τις δαπάνες που δεν θα προσμετρηθούν στο ισοζύγιο.

Το μεγάλο ζητούμενο και ο πυλώνας πάνω στον οποίο θα στηρίζεται ο προϋπολογισμός είναι η εκτίμηση για ανάπτυξη 5,1% το 2021 με κύριους τροφοδότες την ιδιωτική και δημόσια κατανάλωση και τις επενδύσεις.

ΑΓΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. Την ίδια ώρα στο υπουργείο Οικονομικών επικρατεί αγωνία για τις εξελίξεις κυρίως στο μέτωπο του τουρισμού, καθώς η πορεία του θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό την ένταση και την έκταση της ύφεσης.

Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη, το τρίτο τρίμηνο είναι αυτό που θα δείξει το πραγματικό αποτύπωμα της κρίσης, καθώς την περίοδο αυτή συγκεντρώνεται σχεδόν το 60% των ετήσιων εισπράξεων από τον τουρισμό. Εκτιμάται ότι μια πτώση κατά 60% στον τουρισμό για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, που αποτελεί το καλό σενάριο, θα επιφέρει πλήγμα στο ΑΕΠ της τάξης του 3,6%.

Αξιωματούχος έλεγε ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν μεταβάλλεται η πρόβλεψη για ύφεση 5%-8% όλο το έτος, αλλά σημείωνε ότι ασφαλής εικόνα για τις ζημιές από τον κορωνοϊό θα υπάρξει τον Σεπτέμβριο, οπότε θα αποφασιστούν οι επόμενες κινήσεις στην οικονομία, καθώς και το είδος και το εύρος των μέτρων για τη στήριξη επιχειρήσεων και εργαζομένων.