Ατομα της τρίτης ηλικίας και κορωνοϊός

Η πανδημία του κορωνοϊού που εμφανίστηκε στη χώρα μας περί τα τέλη Φεβρουαρίου, εισήγαγε παγκοσμίως μία νέα εποχή. Ολοι αναγκαστήκαμε να αλλάξουμε συνήθειες και να αποδεχτούμε μία νέα πραγματικότητα, εντελώς διαφορετική από αυτή που βιώναμε έως τότε. Ειδικά ο εγκλεισμός στο σπίτι ανέτρεψε πολλά από τα δεδομένα μας και όλοι ανεξαιρέτως αντιμετωπίσαμε δυσκολία προσαρμογής στη νέα κατάσταση αλλά και στις επαγγελματικές μας ενασχολήσεις. Ωστόσο, τα άτομα της τρίτης ηλικίας ήταν αυτά που δέχτηκαν εξαιρετικά μεγάλη πίεση, πρωτίστως ψυχολογική. Αποτελώντας την πλέον ευπαθή ομάδα, λόγω των νοσημάτων που ακολουθούν το γήρας, τα άτομα αυτά ήταν τα πρώτα που έπρεπε να προστατευθούν, καθώς ο κίνδυνος να νοσήσουν αλλά και να χάσουν τη ζωή τους ήταν και παραμένει πολύ υψηλός. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι εφιαλτικοί αριθμοί κρουσμάτων και θυμάτων μεταξύ των ηλικιωμένων τροφίμων οίκων ευγηρίας, ιδιαίτερα στις αναπτυγμένες χώρες της Ευρώπης και των ΗΠΑ, αλλά ευτυχώς όχι στη χώρα μας.

Οι ηλικιωμένοι εκείνοι που είναι ακόμη ενεργοί πολίτες και βοηθούν τα παιδιά τους στο μεγάλωμα των δικών τους παιδιών, σταμάτησαν να έχουν επαφή με τα εγγόνια και τα οικεία τους πρόσωπα. Οι εκδρομές και οι εξορμήσεις διακόπηκαν, τα γυμναστήρια έκλεισαν, οι επισκέψεις στα χωριά και τα νησιά έπαψαν. Το ίδιο συνέβη με τα Κέντρα Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων όπου πολλοί έβρισκαν παρέα και δημιουργική απασχόληση αλλά και με τους οίκους ευγηρίας όπου απαγορεύτηκαν οι επισκέψεις.

Μία άλλη κατηγορία, οι ανήμποροι και μη αυτοεξυπηρετούμενοι ηλικιωμένοι υπέστησαν ακόμη μεγαλύτερη πίεση, καθώς τα άτομα που τους φρόντιζαν ελάττωσαν τις επισκέψεις από φόβο μετάδοσης του ιού. Τα εξωτερικά ιατρεία στα νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας ανέστειλαν τη λειτουργία τους με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτός ο τακτικός έλεγχος της υγείας τους, εκτός από τα πολύ σοβαρά περιστατικά που έχρηζαν νοσοκομειακής περίθαλψης. Να μην ξεχνάμε τους ηλικιωμένους που ζουν εντελώς μόνοι αλλά και εκείνους που συντηρούνται οικονομικά από τα οικεία τους πρόσωπα, πολλά εκ των οποίων υπέστησαν μεγάλη οικονομική ζημία χάνοντας ακόμη και τη δουλειά τους.

Σε κάθε περίπτωση από τις παραπάνω, ο κορωνοϊός και οι συνέπειές του ανέτρεψαν τη ρουτίνα των ατόμων της τρίτης ηλικίας, στερώντας τους απλές καθημερινές συνήθειες, οδηγώντας τους στην απομόνωση και την απέραντη μοναξιά. Εντάθηκε εξάλλου και η προϋπάρχουσα σε αρκετούς ηλικιωμένους κατάθλιψη, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα ψυχικής υγείας της τρίτης ηλικίας την οποία βιώνουν και ως σωματική εμπειρία.

Ο κορωνοϊός είναι ακόμη παρών. Τίποτα δεν έχει τελειώσει. Εστω κι αν τα κρούσματα έχουν ελαττωθεί, οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί για να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας αλλά πρωτίστως τους γονείς και τους παππούδες μας που αποτελούν το σημείο αναφοράς μας. Προφανώς πολλές από τις νέες συνήθειες και προφυλάξεις που επιβλήθηκαν με την πανδημία θα πρέπει να παραμείνουν και στο μέλλον ως ένας απαραίτητος νέος τρόπος υγιούς διαβίωσης.

Ο Ιωάννης Γ. Καραϊτιανός είναι Αμ. Επίκ. Καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ, πρόεδρος Ελληνικής Γεροντολογικής και Γηριατρικής Εταιρείας