Το «σεφέρι» που δεν έρχεται

Κάθε λαός έχει τις εθνικές του φαντασιώσεις. Πλασμένες μέσα από ιστορικές συνθήκες, από επιθυμίες, προφητείες ή θρησκευτικές και άλλες δοξασίες. Για την Ελλάδα η σχέση με τη Ρωσία φαίνεται να έχει πάντα μια τέτοια διάσταση. Το αφήγημα θέλει μια Ρωσία παντοδύναμη που ως ομόθρησκη θα σταθεί όποτε χρειαστεί στο πλευρό της Ελλάδας. Κι ας μην έχει συμβεί.

Οι πρόσφατες εξελίξεις το επιβεβαιώνουν. Η προσέγγιση Μόσχας – Αγκυρας, παρά τα σημαντικά θέματα που χωρίζουν τις δύο πλευρές όσον αφορά τη Συρία και τη Λιβύη, δείχνει ξεκάθαρα πως η Ρωσία προωθεί πάνω απ’ όλα τα συμφέροντά της, χωρίς άλλου είδους ευαισθησίες – όπως άλλωστε κάνουν συνήθως οι μεγάλες δυνάμεις. Η Μόσχα, απομονωμένη σε μεγάλο βαθμό από τη διεθνή κοινότητα μετά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, ακολουθεί μια πολιτική που στόχο έχει την επίδειξη γεωπολιτικής δύναμης και τη σύναψη «συμμαχιών» σε τοπικό επίπεδο, ακόμα και με χώρες με τις οποίες δεν υπάρχει ταύτιση απόψεων.

«Ακόμη τούτη η άνοιξη, τούτο το καλοκαίρι», λοιπόν, υπάρχουν κάποιοι που περιμένουν πως η Ρωσία θα συνταχθεί με την Ελλάδα στο θέμα της προκλητικής στάσης της Αγκυρας τόσο στο Αιγαίο, όσο και στο Μεταναστευτικό και πλέον στα θέματα που έχουν προκύψει από τη συμφωνία ΑΟΖ μεταξύ Αγκυρας και Τρίπολης.

Η ελπίδα για βοήθεια από το «ξανθό γένος», έτσι όπως μεταφέρεται μέσω δοξασιών και αυτεπάγγελτων τηλε-ευαγγελιστών, πέραν της διαρκούς διάψευσής της, είναι ιστορικά αστήρικτη και δεν έχει καμία βάση στη real politic του 21ου αιώνα. Ο «Μόσκοβος» και το «σεφέρι» του, στο οποίο επί αιώνες προσβλέπουν διάφοροι στον ελλαδικό χώρο, παραμένουν σταθερά στο πεδίο της φαντασίωσης.

Η περίπτωση των «Ορλοφικών» είναι η πιο γνωστή, αλλά δεν είναι η μόνη. Η αποτυχημένη εξέγερση των Ελλήνων το 1770, η οποία υποκινήθηκε από τους Ρώσους (συγκεκριμένα από τους αδελφούς Ορλόφ και τον Γεώργιο Παπαζώλη, στρατιωτικό από τη Μακεδονία που κατατάχθηκε στον ρωσικό στρατό) έναντι των Οθωμανών στη διάρκεια του ρωσο-τουρκικού πολέμου 1768-74, είχε ως αποτέλεσμα να υποστούν οδυνηρές συνέπειες οι εξεγερθέντες σε διάφορα μέρη της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας.

Ακολουθεί η συμμαχία Ρώσων και Τούρκων το 1798 για να αντιταχθούν στον Ναπολέοντα, που δημιουργούν κοινό στόλο και διώκουν μεγάλο αριθμό αρματολών στη Δυτική Ελλάδα, η καταδίκη από τον τσάρο της Επανάστασης του 1821 και η αλλαγή στάσης της Μόσχας στο πλευρό Αγγλίας και Γαλλίας στη ναυμαχία του Ναυαρίνου το 1827. Η Ιστορία προχωρεί, η Ρωσία γίνεται Σοβιετική Ενωση και στη Μικρασιατική Καταστροφή ο Μουσταφά Κεμάλ δέχεται βοήθεια από τη ρωσική πλευρά, τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο, που οδηγεί και στη Μικρασιατική Καταστροφή. Ερχεται ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος με τον αιματηρό Εμφύλιο και τις σφαίρες επιρροής για να φτάσουμε στο 1974 και στην εισβολή του Αττίλα όπου η ΕΣΣΔ, παρά τις στενές σχέσεις με την Κύπρο, δεν κάνει τίποτα για την αποτροπή της, παρά μόνο δηλώσεις.

Και φτάνουμε στο σήμερα, με την περίπλοκη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή μας, με τις γεωπολιτικές ισορροπίες να ανατρέπονται για άλλη μια φορά στη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ να αυτοαναλώνονται στις περιπέτειες του Ντόναλντ Τραμπ και την Τουρκία να δρα επιθετικά προς όλα τα μέτωπα. Η Μόσχα, άλλοτε σκληρά και άλλοτε πιο διπλωματικά, συμπορεύεται με την Αγκυρα στο πλαίσιο της τακτικής της να δημιουργεί νέες προκλητικές συνθήκες για την διεθνή κοινότητα. Ολα αυτά τη φέρνουν συχνά απέναντι από τα ελληνικά συμφέροντα. Μέχρι αυτό ν’ αλλάξει – έστω και προσωρινά εάν το απαιτήσουν τα ρωσικά συμφέροντα – «ακόμα τούτη την άνοιξη, τούτο το καλοκαίρι» θα ελπίζουμε για μια στήριξη που σπανίως έρχεται…