Η δυναμική της κινητοποίησης των πολιτών{CR}

Ο θάνατος του Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ κατά τη σύλληψή του από την αστυνομία της Μινεάπολης έδωσε αφορμή σε διαμαρτυρίες / διαδηλώσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε όλο τον κόσμο. Η ωμότητα που επέδειξαν οι αστυνομικοί και η αδιαφορία τους στην απέλπιδα έκκληση του θύματος «Δεν μπορώ να αναπνεύσω» έβγαλε στον δρόμο πρωτοφανή αριθμό γυνακών και ανδρών, από όλες τις γενεές και τις φυλές. Φώναζαν «Οι ζωές των μαύρων αξίζουν», ζητούσαν ριζική μεταρρύθμιση της αστυνομίας και ωθούσαν τους συμπολίτες τους στις ΗΠΑ να κάνουν την πολιτική κίνηση να εγγραφούν για να ψηφίσουν στις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου. Με λίγα λόγια, από τη Νέα Υόρκη στο Σιάτλ, από το Τέξας στη Μασαχουσέτη, η αντίδραση των πολιτών απέναντι στον θεσμοποιημένο ρατσισμό αντηχεί σε όλο τον κόσμο.

Η ένταση αυτής της κινητοποίησης και του θυμού δεν μπορεί να διαχωριστεί από την τρέχουσα εμπειρία της πανδημίας του κορωνοϊού. Για πολλούς οι διαμαρτυρίες ήταν η πρώτη ορατή και μαζική έκφραση μιας προσωπικής απελευθέρωσης από την υποχρέωση εγκλεισμού και κοινωνικής αποστασιοποίησης. Η επιστροφή στους δρόμους δεν σήμαινε απλώς επίσκεψη σε καφέ ή εστιατόριο. Περιλάμβανε την απαίτηση να ακουστεί η φωνή τους, κρατώντας χιλιάδες πλακάτ και πανό με την επιγραφή «Οι ζωές των μαύρων αξίζουν». Δεν ήταν μόνο θυμωμένοι για τον θάνατο του Φλόιντ. Ανδρες και γυναίκες από όλα τα κοινωνικά στρώματα επιχειρούσαν να ανακτήσουν τον έλεγχο της ζωής τους, τα δικαιώματά τους ως πολιτών.

Ενώ η οικονομία των ΗΠΑ βρίσκεται σε ύφεση και οι άνεργοι είναι εκατομμύρια, οι κινητοποιήσεις αυτές σε ολόκληρη τη χώρα αναπτερώνουν τις ελπίδες για πολιτική αλλαγή στην Ουάσιγκτον και πέραν αυτής. Το σύνθημα «Χωρίς (φυλετική) δικαιοσύνη, δεν υπάρχει ειρήνη» ήδη υποκινεί πρωτοβουλίες για νομοθετικές αλλαγές στο Κογκρέσο. Πολλοί επικεφαλής μεγάλων επιχειρήσεων στις ΗΠΑ – από το Ιδρυμα Bill και Melinda Gates μέχρι τον αφροαμερικανό επικεφαλής της φαρμακευτικής εταιρείας Merck & Co. Kenneth C. Frazier – αναφέρθηκαν δημόσια στα προβλήματα  της ρατσιστικής συμπεριφοράς στην εφαρμογή του νόμου και κάλεσαν την επιχειρηματική κοινότητα να ενεργοποιηθεί.

Η ανάκτηση της δυνατότητας διαμαρτυρίας και η κινητοποίηση στη διάρκεια των έξι πρώτων μηνών του 2020 δημιούργησαν μια νέα πολιτική δυναμική και ενεργοποίησαν πολίτες σε όλη τη χώρα. Το πώς αυτός ο ακτιβισμός θα μεταφραστεί σε ψήφους στις κρίσιμες Πολιτείες (Swing States) για τη διαμόρφωση του αποτελέσματος των προεδρικών εκλογών του Νοεμβρίου, μένει να φανεί τους επόμενους μήνες. Με δεδομένη την ιδεολογική πόλωση που υποκινεί ο νυν ένοικος του Λευκού Οίκου, οι πολίτες θα χρειαστούν επιμονή και την ικανότητα να επικοινωνήσουν με την άλλη πολιτική πλευρά. Επιπλέον, περισσότερες Πολιτείες θα πρέπει να προσφέρουν δυνατότητα επιλογής στους ψηφοφόρους να συμμετάσχουν στις εκλογές με επιστολική ψήφο, εάν υπάρξει ένα δεύτερο κύμα κρουσμάτων κορωνοϊού το φθινόπωρο.

Τα τραγικά γεγονότα του περασμένου μηνός αποτέλεσαν ταυτόχρονα αφορμή για τους πολίτες σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες να δείξουν ατομικά και συλλογικά στους δρόμους ποιοι είναι, τι τους καθιστά πολίτες σε μια δημοκρατία και τι εμπόδια αντιμετωπίζουν πολλοί εξ αυτών ώστε να εκπληρώσουν τα όνειρα και τις φιλοδοξίες τους. Εν ολίγοις, οι ΗΠΑ κάθε άλλο παρά χάνουν την ταυτότητά τους. Αντίθετα, επιζητούν τρόπους να την ορίσουν και να την πραγματώσουν σε πνεύμα συνύπαρξης, από τη Νέα Υόρκη στη Μινεάπολη και πιο πέρα, στο Σαν Φρανσίσκο. Αξίζει να θυμόμαστε, το προοίμιο του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών, ξεκινώντας με τις λέξεις «We the People».

Ο Γενς Μπάστιαν είναι πρώην μέλος της Task Force της Κομισιόν για την Ελλάδα (2011-2013), αναλυτής του τραπεζικού τομέα και senior policy advisor στο ΕΛΙΑΜΕΠ