«Πυροβολώντας» τα αγάλματα

Κάποιοι παραμένουν μακάριοι μέσα στις βεβαιότητες και τον ρατσισμό τους: ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε προχθές κατηγορηματικά την ιδέα να μετονομαστούν οι στρατιωτικές βάσεις που φέρουν ονόματα στρατηγών της Συνομοσπονδίας των Νοτίων στον αμερικανικό Εμφύλιο δηλώνοντας πως αποτελούν κομμάτι «της μεγάλης αμερικανικής κληρονομιάς» και αυτό δεν θα αλλάξει. Στον αντίποδα, κάποιοι παρακολουθούν το κύμα βανδαλισμών, αποκεφαλισμών και κατεδάφισης αγαλμάτων με «σκοτεινό» παρελθόν το οποίο γεννήθηκε μέσα από το κύμα διαμαρτυρίας για τη δολοφονία του 48χρονου Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ από έναν λευκό αστυνομικό με συγκρατημένη ή απροκάλυπτη χαρά. Στον μεσαίο, αναμφισβήτητα τον πλέον επίπονο για τη σκέψη χώρο, όμως, έχει ξεκινήσει μία μεγάλη συζήτηση για την ιστορία, και τη μνήμη, και το δίλημμα που τις αντιπαρατάσσει.

Ενα άγαλμα του βρετανού δουλέμπορου Εντουαρντ Κόλστον στο Μπρίστολ της Βρετανίας. Ενα άγαλμα του Λεοπόλδου Β’, βασιλέα άρρηκτα συνδεδεμένου με τον βίαιο εποικισμό του Κονγκό, στο Εκερεν του Βελγίου. Ενα άγαλμα του στρατηγού Ουίλιαμς Κάρτερ Ουίκχαμ, στρατηγού της Συνομοσπονδίας, στο Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια. Ενα άγαλμα του Τζον Μπ. Κάστλμαν, στρατιώτη της Συνομοσπονδίας, στο Λουίσβιλ του Κεντάκι. Ενα άγαλμα του Τζέφερσον Ντέιβις, προέδρου της Συνομοσπονδίας την περίοδο του αμερικανικού Εμφυλίου, και πάλι στο Ρίτσμοντ. Αλλά και τρία αγάλματα του Χριστόφορου Κολόμβου, ένα στη Βοστώνη, ένα στο Μαϊάμι και ένα στη Βιρτζίνια – ο ιταλός θαλασσοπόρος που πιστώνεται ευρέως με την «ανακάλυψη της Αμερικής» καταγγέλλεται παράλληλα ως υπεύθυνος για γενοκτονία σε βάρος των αυτόχθονων πληθυσμών.

Ο κατάλογος με τα αγάλματα που μπαίνουν στο στόχαστρο διαδηλωτών και ακτιβιστών, ή και των αρχών σε κάποιες περιπτώσεις – το άγαλμα του βρετανού δουλέμπορου Ρόμπερτ Μίλιγκαν, για παράδειγμα, απομακρύνθηκε από τον προαύλιο χώρο του μουσείου των Ντόκλαντς, στο Λονδίνο με απόφαση του δημάρχου – συνεχώς μεγαλώνει. Και η συζήτηση φουντώνει. Το αμερικανικό HBO Max επέλεξε να τη διευρύνει αποσύροντας προσωρινά από την υπηρεσία streaming του τη βραβευμένη με 10 Οσκαρ ταινία του 1939 «Οσα παίρνει ο άνεμος», που παρουσιάζει μία ρομαντική εκδοχή του αμερικανικού Νότου και μία εξωραϊσμένη εικόνα της δουλείας. Θα ήταν «ανεύθυνο», αποφάνθηκε, να τη διατηρήσει στην πλατφόρμα του χωρίς «μία επεξήγηση και μία καταγγελία» των «ρατσιστικών απεικονίσεών» της  – που σημαίνει πως η ταινία θα επανέλθει, αλλά αναπλαισιωμένη. Λοιπόν; Βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο, ή όχι;