Αποτρέποντας μια κατάρρευση στις αναδυόμενες αγορές

Για τις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες χώρες, ο Covid-19 αντιπροσωπεύει πέντε σοκ, όχι ένα. Στο αρχικό σοκ της υγείας, προσθέστε μια απότομη πτώση των τιμών των εμπορευμάτων, μια τεράστια συρρίκνωση του όγκου των εξαγωγών (ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου αναμένει ότι το παγκόσμιο εμπόριο θα μειωθεί κατά το ένα τρίτο το 2020), απώλεια διακίνησης χρημάτων και άνευ προηγουμένου εκροές κεφαλαίων. Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλές αναδυόμενες αγορές θα βιώσουν σύντομα βαθιά ύφεση και τεράστιες απώλειες θέσεων εργασίας, οι οποίες κινδυνεύουν να ωθήσουν δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους πίσω στη φτώχεια. Το σοκ του χρέους στις αρχές της δεκαετίας του 1980 προκάλεσε μια «χαμένη δεκαετία» για τη Λατινική Αμερική. Ο Covid-19 θα μπορούσε να προκαλέσει μια χαμένη δεκαετία για τον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Οι προηγμένες οικονομίες ρίχνουν άνευ προηγουμένου χρηματικά ποσά στην οικονομία: φορολογικά πακέτα  για την ενίσχυση των συστημάτων υγείας και την πληρωμή των μισθών των εργαζομένων ήταν αδιανόητα πριν από ένα χρόνο. Σήμερα, είναι συνηθισμένα. Αλλες χώρες πρέπει να κάνουν το ίδιο ή περισσότερα, αλλά δεν έχουν τα χρήματα. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι οι αναδυόμενες αγορές θα χρειαστούν χρηματοδότηση 2,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, την οποία αποκαλεί «μια εκτίμηση χαμηλότερου επιπέδου για την οποία τα δικά τους αποθεματικά και οι εγχώριοι πόροι τους δεν θα επαρκούσαν».

Οι γραμμές repo της Fed είναι καταρχήν διαθέσιμες σε όλους, αλλά απαιτούν αμερικανικά ομόλογα ως εγγύηση. Αυτό αφήνει μεγάλες αναδυόμενες αγορές όπως η Τουρκία, η Νότια Αφρική, η Νιγηρία και η Ινδονησία, πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής και πολλές μικρότερες οικονομίες στην Αφρική και την Ασία χωρίς ασφαλή πρόσβαση σε ρευστότητα σε δολάρια σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Αυτά είναι τα άσχημα νέα. Τα καλά νέα είναι ότι οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες δημιουργούν άνευ προηγουμένου ρευστότητα σε σκληρό νόμισμα που θα μπορούσε να διοχετευτεί σε αναδυόμενες αγορές. Μια επιλογή θα ήταν να δανειστεί το ΔΝΤ και με τη σειρά του να δανείσει τα κεφάλαια σε αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες χώρες. Εναλλακτικά, το Ταμείο, μαζί με την Παγκόσμια Τράπεζα και τις τράπεζες περιφερειακής ανάπτυξης, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα όχημα ειδικού σκοπού (SPV) που θα εκδίδει ομόλογα για αγορά. Οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες έχουν ισχυρούς μη αλτρουιστικούς λόγους να συνεργαστούν σε ένα τέτοιο σύστημα. Οι αναδυόμενες αγορές σήμερα αντιπροσωπεύουν περισσότερα από τα δύο πέμπτα του παγκόσμιου ΑΕΠ. Εάν αυτές οι οικονομίες καταρρεύσουν, τότε οι πολίτες των πλούσιων χωρών θα είναι επίσης τα θύματα μιας οικονομικής καταστροφής.

Ο Αντρέ Βελάσκο είναι πρώην υποψήφιος για την προεδρία και πρώην υπουργός Οικονομικών της Χιλής. Είναι πρύτανης του School of Public Policy στο London School of Economics and Political Science