Ακόμα πονάει την Τουρκία το 1821

Χρόνια γνωρίζουμε ότι η Τουρκία και ιδίως ο Ερντογάν θέλουν την ανατροπή της Συνθήκης της Λωζάννης. Το ξέρουμε από τις επί δεκαετίες καθημερινές στρατιωτικές παραβιάσεις, από γεγονότα σαν τα Ιμια, από το ότι ο τούρκος πρόεδρος το φωνάζει συνεχώς. Είχε το θράσος να το πει ρητά ακόμα και μέσα στο προεδρικό μέγαρο στην Αθήνα κατά την ατυχέστατη εδώ επίσκεψή του. Ομως τώρα ξέρουμε και κάτι ακόμα: εκτός από τη Λωζάννη και το 1821, διακόσια χρόνια μετά, πονάει ακόμα τον Ερντογάν που στήνει φιέστες για το… 1453. Ομως, μετά, ήρθε το ’21.

Ο Ερντογάν ονειρεύεται πια ευρύτερη ανατροπή όπως δείχνει το δόγμα της τουρκικής «Γαλάζιας Πατρίδας» και πιστοποιούν ενέργειες και δηλώσεις του που πλέον αφορούν ακόμα και την Κρήτη την ώρα που ο ίδιος στήνει βάσεις στη Λιβύη ενώ το επιχειρεί ακόμα και στην Αλβανία. Οι τουρκικές αμφισβητήσεις εκτείνονται πλέον σε πολλαπλάσιο εύρος εκείνου που είχαν το 1996 όταν έκαναν τα Ιμια. Και, από προχθές, γνωρίζουμε πια και κάτι ακόμα: ότι το μυαλό του Ερντογάν και πολλών άλλων στην Τουρκία σήμερα, όπως μεγάλων Ιμάμηδων, είναι πια κολλημένο στη μεγαλομανία μιας ακόμα πιο ακραίας φαντασίωσης: στην ανατροπή του ίδιου του 1821, το οποίο, η Τουρκία και η ιστοριογραφία της, όπως και η εθνική της συνείδηση, ουδέποτε μέχρι σήμερα αποδέχθηκαν ως αυτό που είναι. Για τους Τούρκους το ’21 δεν είναι μία ελληνική εθνική επανάσταση, αλλά ένα εσωτερικό κίνημα προδοσίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αυτό πίστευαν πάντοτε και δεν το έκρυβαν ποτέ. Πολιτικά, αυτό εξέφραζε ακόμα και ο Τουργκούτ Οζάλ: η ιδέα αυτή είναι βαθιά ριζωμένη στην τουρκική συνείδηση. Και το ’21 την πονάει ακόμα πολύ, όπως αποδείχθηκε από την πρωτοφανή προχθεσινή αθλιότητα της προσευχής στην Αγία Σοφία ανήμερα της άλωσης της Κωνσταντινούπολης. Η κίνηση αυτή λέει πάρα πολλά.

Στην ουσία πρόκειται για δύο γεγονότα: το ένα είναι ότι η Αγία Σοφία μετατρέπεται de facto σε τζαμί, κάτι που από μόνο του είναι εξοργιστικό όχι μόνον για τους Ελληνες αλλά και για τους Χριστιανούς, ανεξαρτήτως δόγματος, σε όλο τον κόσμο. Το άλλο γεγονός είναι η επιλογή της ημέρας και η ρητορική που τη συνόδευσε: οι προσευχές που είναι γραμμένες για την Αλωση και οι απροκάλυπτες επικλήσεις, θρησκευτικές και πολιτικές για την επέκταση της και την «απελευθέρωση» κι άλλων «ιερών τόπων». Ο Ερντογάν και η Τουρκία δεν μπορούσαν να μας το φωνάξουν πιο δυνατά: δεν είναι μόνον η Συνθήκη της Λωζάννης. Είναι η ίδια η Ελλάδα που δεν ανέχονται να υπάρχει. Γιατί το μυαλό τους έχει σταματήσει στο 1453 και δεν ανέχεται το ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία υπέστη με την Επανάσταση του 1821 το πιο μεγάλο, βαθύ και δομικό χτύπημα στην ιστορία της.

Η Ελληνική Επανάσταση ήταν ουσιαστικά η πρώιμη αρχή του Ανατολικού Ζητήματος και η αρχή του τέλους της. Και η προχθεσινή κίνηση δεν λέει τίποτε λιγότερο από το ότι θέλουν όλα αυτά να τα ανατρέψουν. Γι’ αυτό γυρνούν πλέον επιθετικά το ρολόι της Ιστορίας όχι στο 1923 και τη Λωζάννη, αλλά στο 1453 και την Αλωση της Πόλης. Και είναι συνεπής με όλη τους την απόπειρα επανασύστασης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας: γιατί για να την πετύχουν, η ακύρωση της Λωζάννης δεν αρκεί. Τόσο μακριά έχουν φτάσει. Και το φωνάζουν. Και, όλα αυτά, συμβαίνουν και κλιμακώνονται την ώρα που πλησιάζουν τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση. Τι άλλο να μας πουν για να το καταλάβουμε; Πόσο πιο καθαρά;