Κάνοντας πιο ισχυρό το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ

Το πρόγραμμα αγορών έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της πανδημίας (PEPP) ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας χαιρετίστηκε κατά την ίδρυσή του τον Μάρτιο ως «μεγάλο μπαζούκα», φέρνοντας ανακούφιση στις αγορές ομολόγων στις λεγόμενες περιφερειακές χώρες της ευρωζώνης, όπως είναι η Ιταλία, η Ισπανία, Πορτογαλία και η Ελλάδα. Αλλά η ΕΚΤ πρέπει να ενισχύσει κι άλλο το πρόγραμμα για να το κάνει πραγματικά αποτελεσματικό.

Οι αγορές ομολόγων με βάση το PEPP της ΕΚΤ είναι αντίθετες με τις κανονικές  αγορές στοιχείων ενεργητικού, οι οποίες επιδιώκουν να παρέχουν νομισματική στήριξη. Ο σκοπός του PEPP είναι να διορθώσει μια δυσλειτουργία της αγοράς στοχεύοντας αγορές σε χώρες που βρίσκονται υπό τη μεγαλύτερη πίεση. Το νέο πρόγραμμα, το οποίο οι επενδυτές αναμένουν από την ΕΚΤ να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο, πέτυχε να μειώσει τις αποκλίσεις επιτοκίων μεταξύ των βασικών και των περιφερειακών κρατών-μελών της ευρωζώνης. Ωστόσο, τα spreads παραμένουν αυξημένα και οι επενδυτές είναι νευρικοί, ειδικά δεδομένης της πιθανότητας η κρίση COVID-19 να αυξήσει το δημόσιο χρέος της Ιταλίας στο 150%-160% του ΑΕΠ για το άμεσο μέλλον. Δεν υπάρχει κανένας καλός τρόπος για να αντιμετωπιστεί αυτό το σοκ.

Το PEPP δεν είναι νομισματικό μέτρο, αλλά στοχεύει να ξεπεράσει ένα εμπόδιο στη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλα τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης – τα υψηλά spreads που προκαλούνται από τη διαφορετική επίδραση της πανδημίας στα επίπεδα δημόσιου χρέους τους.

Παρόλο που το νεοσύστατο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης είναι ένα σημαντικό βήμα προόδου για την αντιμετώπιση της κρίσης, μένει να αποδειχτεί αν θα μπορούσε να προσφέρει περισσότερα στις χώρες που επλήγησαν περισσότερο από αυτήν. Επιπλέον, ένα τέτοιο Ταμείο δεν θα έκανε πολλά για να μειώσει το πρόσθετο χρέος που προκύπτει από την κρίση και, εν πάση περιπτώσει, προορίζεται για τη μεταγενέστερη φάση ανάκαμψης. Προς το παρόν, το PEPP είναι ο μόνος ισχυρός παράγοντας που εξασφαλίζει ότι η ευρωζώνη μπορεί να αντιμετωπίσει την κρίση του COVID-19 και να βγει αλώβητη από αυτήν. Η ΕΚΤ δεν πρέπει να απογοητευτεί από την πρόσφατη απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας, πρέπει να ενισχύσει το μπαζούκα της για να αποτρέψει την πανδημία από το να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη ζημιά.

Ο Ρέζα Μογκαντάμ είναι επικεφαλής σύμβουλος στη Morgan Stanley και πρώην διευθυντής στο Ευρωπαϊκό Τμήμα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.