Οι κάμερες έσβησαν η μάχη συνεχίζεται

Τα απογεύματά μας είναι πλέον βουβά – η ανθρώπινη, καθησυχαστική, ήπια φωνή του Σωτήρη Τσιόδρα σιώπησε από την καθημερινότητά μας. Ο ίδιος έκρινε ότι η τηλεοπτική παρουσία του δεν ήταν πλέον αναγκαία, με τα επιδημιολογικά δεδομένα να επιβεβαιώνουν την απόφασή του.

Αλλωστε, ως επιστήμονας έδωσε τις απαραίτητες απαντήσεις επιδεικνύοντας – προς όφελος όλων μας – άρτια αντανακλαστικά, ως ακαδημαϊκός την καθοδήγηση και τις συμβουλές του, ως άνθρωπος το κουράγιο που αποζητούσαμε, προετοιμάζοντάς μας για την «επόμενη ημέρα».

Και παρότι για τον ίδιο αυτός ο κύκλος της πανελλήνιας ενημέρωσης έκλεισε – εκτός δυσάρεστου απροόπτου, δεδομένου ότι η επιστροφή του θα είναι προάγγελος άσχημων εξελίξεων -, το καθημερινό πρόγραμμα της (νέας) κανονικότητάς του δεν φαίνεται να διαφοροποιείται σημαντικά.

Ο καθηγητής έκανε σαφές την Τρίτη το απόγευμα ότι λαχταρά να επιστρέψει στο κλινικό του έργο, στους ασθενείς του στο «Αττικόν». Οπως είχε εκμυστηρευτεί παλαιότερα στα «ΝΕΑ» η επαφή με τους αρρώστους παραμένει για εκείνον το μεγαλύτερο κίνητρο, σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις στον κλάδο της έρευνας έχουν αφετηρία και σκοπό την ανθρώπινη ζωή.

Η «συνηθισμένη» Τετάρτη. Παρ’ όλα αυτά οι υποχρεώσεις του δεν του επέτρεψαν ούτε χτες να φορέσει την ιατρική του μπλούζα που έχει στερηθεί όλο αυτό το διάστημα. Το πρωί της Τέταρτης ήταν «συνηθισμένο», όπως τουλάχιστον ορίζουν το… συνηθισμένο όσοι παρέμειναν άγρυπνοι επί 72 και πλέον ημέρες, επιχειρώντας έναντι του νέου κορωνοϊού.

Η διαδρομή του είχε – και πάλι – προορισμό το υπουργείο Υγείας, όπου και συναντήθηκε στις 8:30 το πρωί με τον υπουργό Βασίλη Κικίλια. Η σύσκεψη με τα μέλη της Επιτροπής ήταν ακόμη ένα σκέλος του καθημερινού του προγράμματος, που δεν μεταβλήθηκε.

Ξεφυλλίζοντας κανείς το ημερολόγιο του κορωνοϊού, ήταν στις αρχές του περασμένου Ιανουάριου – φαντάζει ήδη πολύ μακριά δεδομένων των όσων έχουν μεσολαβήσει – όταν έγινε η πρώτη αναφορά για τον ιό στην συνάντηση των επιστημόνων του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, αξιολογώντας την εμφάνισή του ως μία δυνητικά, σοβαρή απειλή.

Εκτοτε ο Τσιόδρας σε συνεργασία με συναδέλφους του και την ηγεσία του υπουργείου Υγείας έχουν συμμαχήσει δίνοντας μεγάλες μάχες, τις οποίες ο ίδιες περιέγραψε την τελευταία φορά που απευθύνθηκε στους πολίτες: «Οπως για τον “πόλεμο για τις μάσκες”, όπως χαρακτηριστικά τον ονόμασε το αμερικανικό δίκτυο CNN, την ενίσχυση του εργαστηριακού ελέγχου, την ενίσχυση των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, την προμήθεια φαρμάκων με τα έως τότε δεδομένα».

Και καθώς η απειλή του SARS-CoV-2 παραμένει ενεργή, οι επισκέψεις του στο υπουργείο Υγείας είναι… μονόδρομος. Οπως και οι τηλεσυσκέψεις με επιστήμονες και ανώτερους αξιωματούχους υγειονομικών φορέων, μεταξύ των οποίων του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Κανείς εφησυχασμός. Αλλωστε, οι εξελίξεις στον υπόλοιπο κόσμο αλλά και η πορεία της Ελλάδας, που διανύει ήδη την τέταρτη εβδομάδα της κρίσιμης διαδικασίας του «unlocking», δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό. Ο ίδιος προειδοποίησε το κοινό – λίγο πριν πέσουν οι τίτλοι τέλους της καθιερωμένης απογευματινής ενημέρωσης – ότι «ο ιός εξακολουθεί να υπάρχει, δεν έχει χάσει την ιδιότητα της διασποράς του, ιδίως όταν βρει τις κατάλληλες συνθήκες διασπείρεται εύκολα».

Αντίστοιχα, προδιαγεγραμμένη είναι και η απευθείας επικοινωνία του με τον Πρωθυπουργό και για το επόμενο διάστημα, καθώς αφενός δεν έχει εκλείψει η απειλή του νέου κορωνοϊού παρά τα ενθαρρυντικά δεδομένα και αφετέρου διότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει κάνει σαφές ότι τον θέλει στο πλευρό του ως σύμβουλο για θέματα Υγείας.

Δεν είναι άλλωστε κρυφό, ότι ανάμεσα στον καθηγητή και τον Πρωθυπουργό της χώρας αναπτύχθηκε τις δύσκολες ημέρες που διανύσαμε μια σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης που εξελίχθηκε σε φιλία.

Πλούσιο βιογραφικό. Κοινό μυστικό είναι και το γεγονός ότι Σωτήρης Τσιόδρας υπήρξε ο κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση. Το πλούσιο βιογραφικό του είναι η επισφράγιση της ορθής πολιτικής επιλογής να επενδύσει στις γνώσεις του.

Το 1984 αποφοίτησε με βαθμολογία «19 7/13» από το 15ο Λύκειο Αθήνας. Δεν ήταν γόνος ιατρικής οικογένειας – οι γονείς του ήταν μετανάστες στην Αυστραλία και σήμερα ζουν σε ένα μικρό χωριό, στο Νεοχώρι -, είχε όμως πάθος για την Ιατρική.

Η είσοδός του στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ δεν αποτέλεσε έκπληξη, ούτε και το γεγονός ότι αποφοίτησε με «άριστα» το 1991. Το 2001 έλαβε τον τίτλο ειδικότητας στην Παθολογία, το 2002 αρίστευσε για τη διδακτορική του διατριβή «Επίδραση των αναστολέων πρωτεάσης στο μεταβολικό σύνδρομο των ασθενών με HIV-1 λοίμωξη» και έναν χρόνο μετά έλαβε και τον τίτλο εξειδικεύσεως στη Λοιμωξιολογία.

Είχαν μεσολαβήσει όμως αρκετά χρόνια εμπειρίας στο εξωτερικό: Στις ΗΠΑ ολοκλήρωσε ειδικότητα στην Εσωτερική Παθολογία στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο «Albert Einstein» και έπειτα έγινε δεκτός στο πρόγραμμα εξειδίκευσης στην Παθολογία – Λοιμωξιολογία του νοσοκομείου Beth Israel Deaconess, Harvard Medical School, στη Βοστώνη των ΗΠΑ και στη συνέχεια στο ΜΙΤ.

Από τον Δεκέμβριο του 2001 έως και σήμερα συνεργάζεται ως λοιμωξιολόγος στον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (πρώην ΚΕΕΛΠΝΟ), έχοντας διαχειριστεί κρίσιμες καταστάσεις. Ενδεικτικά αναφέρονται η πρόσφατη πανδημία γρίπης 2009-10, οι επιδημίες ελονοσίας και Δυτικού Νείλου το 2010-14, οι δράσεις δημόσιας υγείας σχετικά με την εισαγωγή περιστατικού MERS και η επιτυχής αντιμετώπιση του πρώτου περιστατικού στην Ελλάδα χωρίς διασπορά της νόσου και η απόκριση σε ύποπτα και επιβεβαιωμένα περιστατικά αιμορραγικών πυρετών.

Παράλληλα στέκεται πάντα στο πλευρό των φοιτητών του ενώ παραμένει αφιερωμένος και στο πλούσιο ερευνητικό και συγγραφικό του έργο.

Υπάρχει όμως ακόμη ένας λόγος που επιβεβαιώνει ότι ο Σωτήρης Τσιόδρας έπρεπε να είναι η επιστημονική «φωνή» έναντι του νέου κορωνοϊού. Η σοβαρότητα και η ακεραιότητά του συνοδεύονται από εγγενή ευγένεια και αυτοσυγκράτηση. Ετσι, ακόμη και όταν δέχτηκε σκληρή – κυρίως υπόγεια – κριτική, εκείνος αντιστάθηκε, επιδεικνύοντας ψυχραιμία και στοχοπροσήλωση.