Νέα επόμενη μέρα της αγοράς με επιχειρήσεις τριών ταχυτήτων

Η επόμενη μέρα του «lockdown» για την οικονομία και το επιχειρείν απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς, καθώς η διαταραχή των ρυθμών του οικονομικού περιβάλλοντος είναι έντονοι, γεγονός που προδικάζει μια περίοδο ύφεσης, το χρονικό εύρος της οποίας πρέπει να περιοριστεί κατά το δυνατόν εντός του έτους. Είναι σύνηθες στον κλάδο της Ιατρικής, όταν παρουσιάζονται αρρυθμίες, να προκαλείται ένα σοκ «ανανήψεως» για την επαναφορά του σφυγμού στα φυσιολογικά επίπεδα. Και στην περίπτωση της οικονομίας και του επιχειρείν απαιτείται να προκληθεί ένα τέτοιο σοκ που θα επαναφέρει τον ρυθμό της αγοράς. Γεγονός είναι ότι η οικονομία της χώρας, όπως και των άλλων χωρών της ευρωζώνης και όχι μόνο, επλήγη από την πανδημία. Και η «επόμενη μέρα» της ελληνικής οικονομίας δεν έχει να κάνει σε τίποτα με τα προ της πανδημίας δεδομένα. Προς τούτο και για να επέλθει το σοκ απαιτούνται «νευροχειρουργικού» χαρακτήρα παρεμβάσεις σε μία σειρά παραμέτρων, που επηρεάζουν γενικά την οικονομία και ειδικά την τοπική επιχειρηματικότητα και τα κρίσιμα θέματα που προσδιορίζουν τα στάδια της επανόδου στη «νέα» κανονικότητα.

Επιχειρήσεις τουλάχιστον τριών ταχυτήτων αναμένεται να διαμορφωθούν το επόμενο διάστημα και ειδικά κατά τη μεταβατική περίοδο Μαΐου-Ιουνίου, για χιλιάδες δραστηριότητες στην ελληνική αγορά. Μετά το άνοιγμα των επιχειρήσεων από το lockdown, στόχος είναι η επιτάχυνση της επανεκκίνησης όλων των κλάδων της οικονομίας. Σε αυτή τη δύσκολη δεύτερη φάση αντιμετώπισης του κορωνοϊού κι ενώ η λειτουργία της αγοράς απελευθερώνεται σταδιακά, οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται να αξιοποιήσουν τα εργαλεία χρηματοδότησης, όχι μόνο για να επαναλειτουργήσουν αλλά και για να επανασχεδιάσουν μια μελλοντικά βιώσιμη λειτουργία τους.

Οι «ταχύτητες» που οριοθετούνται δεν διακρίνονται μόνο μεταξύ της εργασιακής κατάστασης των επιχειρήσεων, αλλά και μεταξύ της οικονομικής κατάστασης κάθε επιχείρησης στον ίδιο κλάδο. Αναλυτικότερα, οι τρεις ταχύτητες είναι: Πρώτον, οι επιχειρήσεις με μισθωτούς που ήταν σε αναστολή εργασίας και τίθενται εκ νέου σε αναστολή με την παράταση του Μαΐου. Δεύτερον, οι επιχειρήσεις που επιλέγουν το σύστημα του «προσωπικού ασφαλούς λειτουργίας» ή περνούν από την πλήρη απασχόληση σε μερική ή σε εκ περιτροπής εργασία. Και, τρίτον, οι επιχειρήσεις που επιστρέφουν από την αναστολή εργασίας στην πλήρη απασχόληση και μισθό. Βεβαίως υπάρχει και η κατηγορία επιχειρήσεων που συνέχισαν να λειτουργούν με μεγάλο κόστος κατά τη διάρκεια της καθολικής καραντίνας.

Κάθε «ταχύτητα» έχει τις ιδιαιτερότητές της, αφού όλες οι επιχειρήσεις εξαρτώνται εν πολλοίς από τον τζίρο των πωλήσεών τους, τον τρόπο και χρόνο πληρωμής σε προμηθευτές και είσπραξης από πελάτες. Οι ισορροπίες είναι λεπτές και εύθραυστες, αφού οι επιχειρήσεις μπορεί να επιστρέφουν με προσδοκίες, αλλά, ρεαλιστικά, θα βρεθούν αντιμέτωπες με ένα διαφορετικό τοπίο καταναλωτικής προσαρμογής και με μια νέα πραγματικότητα.

Τα σενάρια της ύφεσης που προβλέπει το πρόγραμμα σταθερότητας που έστειλε το υπουργείο Οικονομικών στην Κομισιόν στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου είναι δύο. Ειδικότερα, το βασικό υπολογίζεται σε 4,7% και το δυσμενές σε 7,9%, με αντίστοιχη εξέλιξη του πρωτογενούς ελλείμματος σε -1,9% και -2,8% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προγράμματος, χωρίς τη λήψη μέτρων η ύφεση θα ήταν φέτος 10% στο βασικό σενάριο και 13,2% στο δυσμενές. Η συνολική αξία των μέτρων ανέρχεται σε 17,35 δισ. ευρώ, περίπου 10% του ΑΕΠ, και το συνολικό ταμειακό τους κόστος σε 11,5 δισ. ευρώ ή 6,5% του ΑΕΠ σε επίπεδο έτους και σε 12,35 δισ. ευρώ για το πρώτο εξάμηνο. Σημειωτέον ότι τα συνολικά φορολογικά έσοδα του Δημοσίου ανέρχονται σε 52 δισ. ευρώ ετησίως, με τα 23 δισ. ευρώ τους έξι μήνες της περιόδου Μαρτίου-Αυγούστου. Επίσης το εξωτερικό μας χρέος από 167% ενδέχεται να αυξηθεί στο 188%. Επιτυχία λοιπόν των ανθρώπων της αγοράς και της κυβέρνησης θα είναι να διαψεύσουμε τις εκτιμήσεις του δυσμενούς σεναρίου, περιορίζοντας την ύφεση φέτος στο 5%, και να μην επιτρέψουμε στην ανεργία να ξεφύγει πολύ πάνω από το 16%. Ας μην ξεχνάμε πως έχουμε να αντιμετωπίσουμε ένα περιβάλλον στην ΕΕ με πρωτοφανή ύφεση 3,8% το πρώτο τρίμηνο και μια εικόνα κατάρρευσης του οικονομικού κλίματος και της καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Επιτυχία λοιπόν από κοινού των ανθρώπων της αγοράς και της κυβέρνησης θα είναι να διαψεύσουμε τις εκτιμήσεις και να αποτρέψουμε το δυσμενές σενάριο, περιορίζοντας την ύφεση φέτος στο 5%. Στην ελληνική αγορά το βασικό ζητούμενο για τους υπόλοιπους μήνες του έτους είναι η ανάσχεση της ύφεσης και κατά συνέπεια της ανεργίας και των προσωρινών ή μόνιμων «λουκέτων».

Η προσοχή, η υπευθυνότητα και η αυστηρή τήρηση των κανόνων υγιεινής και οδηγιών ασφάλειας είναι η πρόκληση για τους πολλούς ΜμΕ του εμπορίου και των υπηρεσιών, που αναλαμβάνουν τη μεγάλη ευθύνη να επανεκκινήσουν δυναμικά αλλά και με ασφάλεια την ελληνική αγορά. Ας ενημερωθούμε λοιπόν όλοι προσεκτικά με τις επίσημες και υποχρεωτικές οδηγίες της πολιτείας για τα μέτρα δημόσιας υγείας και ας τηρήσουμε σχολαστικά όλες τις προαιρετικές συστάσεις για την προστασία εργοδοτών, εργαζομένων και καταναλωτών. Η αυστηρή τήρηση των μέτρων, των όρων και των κανόνων λειτουργίας από όλες τις επιχειρήσεις είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης μέρας, το οποίο μπορεί να κερδηθεί με τη συμμετοχή όλων μαζί. Θέλουμε να ανοίξουμε τα μαγαζιά μας, χωρίς να χρειαστεί να ξανακλείσουμε στο μέλλον. Ας αξιοποιήσουμε τη νέα επόμενη μέρα της αγοράς δυναμικά, αλλά πρωτίστως με υγεία και ασφάλεια.

Ο Βασίλης Κορκίδης είναι πρόεδρος του ΕΒΕΠ και ΠΕΣ Αττικής