Το χαρτί της ηθικής

Εκατό νεκρούς στο Μάτι εμείς; Πάνω από 160 στην πανδημία εσείς και το κοντέρ ακόμη μετράει. Αλλά εμείς δεν μπήκαμε σε «λογικές αντιπολίτευσης Μητσοτάκη». Δεν κάναμε «αντιπολίτευση τύπου πυρκαγιάς στο Μάτι και Συμφωνίας των Πρεσπών». Δεν ζητάμε εκλογές για να «κεφαλαιοποιήσουμε πολιτικά την πανδημία και την αγωνία χιλιάδων συγγενών που οι δικοί τους άνθρωποι βρίσκονταν σε Εντατικές». Δεν κυνηγήσαμε ψήφους με «καθημερινά δελτία νεκρών». Για τον Αλέξη Τσίπρα, «ήταν θέμα αρχών και πολιτικής ηθικής να μην καταφύγει σε τέτοιους είδους αθλιότητες».

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ έχει δίκιο. Αυτή τη φορά, δεν επιτέθηκαν ομαδικά οι καρανίκες του κόμματος στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Δεν μίλησε ο ίδιος για τα οφέλη της γιαούρτης στο δέρμα. Δεν υποσχέθηκε πως θα καταργήσει την πανδημία με έναν νόμο και ένα άρθρο, ούτε απείλησε τους εταίρους του πως εάν συμφωνήσουν στο ευρωομόλογο θα κάνει τις αγορές να χορέψουν με τα νταούλια που του. Δεν ζήτησε εκλογές για να δείξει στους άλλους, τους απρόθυμους να διαπραγματευτούν, πώς γίνεται η πραγματική διαπραγμάτευση. Και σε καμία πλατεία δεν έστησαν τραπεζάκια οι σοφοί οικονομολόγοι τους κόμματος. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι άλλος. Οχι μόνο δεν είναι Μητσοτάκης. Δεν είναι καν ο παλιός του εαυτός.

Ούτε πρόκειται να ξαναγίνει; Δεν θα καταφύγει ποτέ από εδώ και στο εξής σε «τέτοιου είδους αθλιότητες»; Ή μήπως αυτές οι αρχές και η πολιτική δεν είναι παρά η ανάγκη που γίνεται φιλοτιμία; Το ερώτημα δεν απαντάται μόνο σε συνάρτηση με την ικανότητα του Αλέξη Τσίπρα να μεταμορφώνεται οβιδιακά στο φάσμα που ξεκινά από τα ριζοσπαστικά άκρα, περνάει από την παπανδρεϊκή κληρονομιά και φτάνει ως το σοσιαλδημοκρατικό Κέντρο. Συναρτάται και από τη δημοσκοπική εικόνα που προκύπτει από τη διαχείριση της κρίσης. Με άλλα λόγια, είναι μάλλον αδύνατο να αντιπολιτευτείς κάτι που αναγνωρίζεται ως success story ακόμη και από τους ψηφοφόρους σου. Και θα ισοδυναμούσε με αυτοχειρία να ζητήσεις εκλογές όταν βρίσκεσαι είκοσι μονάδες πίσω. Πολλά μπορεί να επιθυμήσει κανείς στην πολιτική. Αλλά όχι και τη συντριβή του.

Ακόμη περισσότερο, δεν μπορεί να επιδιώξει την προσωπική του συντριβή. Ακόμη και κάποιος που οδήγησε ένα κόμμα του 3% στην εξουσία, δεν μπορεί να χάνει ξανά και ξανά. Δεν μπορεί να χάνει όλο και πιο πολύ. Αργά ή γρήγορα, ενδεχομένως πιο γρήγορα απ’ όσο θα μπορούσε να υποθέσει κανείς, ο ΣΥΡΙΖΑ θα προσαρμοστεί στον κανόνα που λέει πως οι εκλογικές ήττες δρομολογούν εσωκομματικές εξελίξεις. Η εκλογική συντριβή δεν μπορεί παρά να οδηγήσει στο τέλος της αρχηγικής καριέρας.

Είναι αυτή η επιτυχής διαχείριση της κρίσης και η δημοσκοπική υπεροχή που κάνει τον ΣΥΡΙΖΑ και τον αρχηγό του να μην αντιπολιτεύονται την κυβέρνηση της ΝΔ αλλά την αντιπολίτευση της ΝΔ. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν συγκρίνει κυβερνητικά πεπραγμένα αλλά αντιπολιτευτικές «αθλιότητες». Και πριν συστηθεί ως εναλλακτική εξουσίας, συστήνεται ως αντιπολιτευτικό υπόδειγμα πολιτικής ηθικής.

Δεν είναι και το τελευταίο του χαρτί – στην πολιτική εξάλλου οι επιτυχίες εύκολα μετατρέπονται σε αποτυχίες. Το χαρτί της ηθικής όμως είναι το μόνο που διαθέτει σε αυτή τη φάση. Ο Αλέξης Τσίπρας το τράβηξε ακόμη και αν έπρεπε να θυμίσει πως η πυρκαγιά στο Μάτι δεν ήταν μόνο μια φυσική τραγωδία, αλλά και μια διαχειριστική αθλιότητα.