Δικαστήρια

Ηταν Ιούλιος του 2012 όταν ο Μάριο Ντράγκι ξεστόμισε τις τρεις λέξεις που αποδείχθηκαν ένα από τα υπερόπλα της Ενωσης στην κρίση χρέους: «Whatever it takes». Στις αρχές του 2015 η ΕΚΤ υπό τον «σούπερ» πια «Μάριο» ανακοίνωνε την περίφημη ποσοτική χαλάρωση, μια έμπρακτη απόδειξη της παραπάνω φράσης. Πέντε χρόνια αργότερα οι απανταχού ευρωπαϊστές κουβεντιάζουν για την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας που αμφισβητεί τη νομιμότητα του QE. Και μαζί την υπεροχή του ενωσιακού δικαίου, άρα και την ίδια την ΕΕ. Πώς; Οι γερμανοί δικαστές στην πραγματικότητα λένε έμμεσα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ότι με την απόφασή του το 2018, με την οποία βρήκε σύμφωνη με το κοινοτικό δίκαιο την αγορά ομολόγων από την ΕΚΤ, ενήργησε εκτός της νόμιμης εξουσίας του. Η συζήτηση φαίνεται μάλλον πολύ νομική. Είναι, ωστόσο, ταυτόχρονα βαθιά πολιτική. Δεν είναι απλά μια κόντρα μεταξύ δικαστηρίων. Αφορά, όπως αναφέρουν όσοι την παρακολουθούν, τα ίδια τα θεμέλια της Ευρώπης. Γιατί η εξέλιξή της έχει καλό και κακό σενάριο για το ευρωπαϊκό μέλλον.

Σενάρια

{ARXMEG}Η οπτιμιστική προσέγγιση βλέπει σε αυτήν – και κυρίως στον ανταγωνισμό μεταξύ τραπεζών και δικαστών – την πιθανότητα να μπει επιτέλους στο τραπέζι η ενίσχυση της ΟΝΕ. Το ενδεχόμενο, δηλαδή, να καμφθούν οι αντιστάσεις όσων δεν επιθυμούν η Ηπειρος εκτός από νομισματικά να ενωθεί και δημοσιονομικά. Οι πεσιμιστές, πάλι, επισημαίνουν ότι δημιουργείται ένα προηγούμενο για χώρες που επιθυμούν να παρακάμψουν το ευρωπαϊκό δίκαιο, σαν την Ουγγαρία και την Πολωνία. Κι όχι μόνο. Οι απαισιόδοξοι που θεωρούν πάντα το ποτήρι μισοάδειο φοβούνται ότι ίσως η γερμανική κυβέρνηση αποκτήσει τώρα ακόμη πιο σκληρή και αδιάλλακτη στάση απέναντι στην αμοιβαιοποίηση των χρεών της πανδημίας – μιας και θα μπορεί να επικαλείται την απόφαση της Καρλσρούης, και τον σεβασμό που οφείλει στους θεσμούς. Η άλλη πλευρά αντιτείνει στο τελευταίο επιχείρημα την αντίδραση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος χαρακτήρισε την απόφαση κατανοητή, αλλά επικίνδυνη για το ευρώ. Και προσέθεσε «τώρα θα πρέπει πολιτικά να γίνει το παν προκειμένου να ενισχυθεί η Ευρώπη». Στο καλό σενάριο, λοιπόν, τα γεράκια θα επιστρέψουν σαν βαριά οπλισμένα περιστέρια.{ARXMEG}