Γεωπολιτικές ανακατατάξεις

Αν και είναι νωρίς ακόμη, μπορούμε να κάνουμε μια υπόθεση εργασίας για τις πολιτικές εξελίξεις που μπορεί να πυροδοτήσει ο κορωνοϊός και οι οικονομικές επιπτώσεις του σε «ηγεμονικές» δυνάμεις , ή έστω το κλίμα που διαμορφώνεται.

1. Κίνα. Το καθεστώς της επέδειξε αποφασιστικότητα και ταχύτητα στην επιβολή μέτρων. Ωστόσο δύο στοιχεία έχουν φουντώσει τη δυσπιστία απέναντι στο καθεστώς. Η βραδύτητα αντίδρασης και η πολιτικοποίηση – κομματικοποίηση των μέτρων. Ο θάνατος του γιατρού Λι από τον ιό – που πρώτος χτύπησε το καμπανάκι της πανδημίας και όχι μόνο δεν εισακούστηκε, αλλά και τιμωρήθηκε για διασπορά ψευδών ειδήσεων – στοιχειώνει την κυβέρνηση. Η λαϊκή δυσφορία και οι υποψίες για τις ευθύνες της κυβέρνησης μπορεί να μην απειλήσουν το καθεστώς, όμως δίνουν αφορμή για περαιτέρω επώδυνα μέτρα από τους ανταγωνιστές της, που θα επηρεάσουν τόσο τις επενδύσεις όσο και τις αποχωρήσεις ξένων επιχειρήσεων.
2. Ηνωμένες Πολιτείες. Παρά το γεγονός ότι οι εκτιμήσεις για τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου φέρουν νικητή τον σημερινό Πρόεδρο, ο χειρισμός του και οι ασυνάρτητες αλλαγές πολιτικής φαίνεται να αλλάζουν τους συσχετισμούς δυνάμεων. Ο τραγικός αριθμός θυμάτων και ο πρωτοφανής αριθμός των ανέργων θα παίξουν ρόλο στα αποτελέσματα για τις εκλογές του Νοεμβρίου σε Προεδρία, Κογκρέσο και Κυβερνήτες. Η επικράτηση του Μπάιντεν και η ανοιχτή υποστήριξη του πρώην αντιπροέδρου από τον Ομπάμα καθιστούν κάποιες από τις τέσσερις πολιτείες της «Αμερικής της Σκουριάς» – Πενσιλβάνια, Οχάιο κ.λ.π, που έδωσαν την νίκη στον Τραμπ – πλέον ευάλωτες από τον Δημοκρατικό υποψήφιο. Αλλά και οι Δημοκρατικοί κυβερνήτες, όπως ο Κουόμο της Νέας Υόρκης, που πολέμησαν αποφασιστικά την πανδημία, αποδείχτηκαν πιο αποτελεσματικοί από τον Πρόεδρο «των δεκάδων χιλιάδων θανάτων». Πολλοί μάλιστα υποστηρίζουν ότι ίσως τελικά ένας κυβερνήτης να είναι ικανός να συντρίψει τον Τραμπ.
3. Ηνωμένο Βασίλειο. Η πολιτική της «πανδημίας της αγέλης» που επέλεξε η κυβέρνηση Τζόνσον απέτυχε και οδήγησε σε χιλιάδες θανάτους. Η πολιτική τής απομόνωσης ήρθε πολύ αργά. Η ασθένεια του θριαμβευτή του Brexit απέδειξε ότι πίσω από το προσωπείο του Τσόρτσιλ κρύβεται μια τραγική φιγούρα του Σαίξπηρ. Η αποδυνάμωσή του ενισχύεται από την εκλογή ενός αντι-Κόρμπιν μετριοπαθούς και ορθολογικού ηγέτη των Εργατικών. Είναι βέβαιο ότι η στήριξη που δίνει ο νέος ηγέτης στην κυβέρνηση ως εθνική υποχρέωση για τη μάχη κατά του ιού θα ενισχύσει όσους υποστηρίζουν ότι η παράταση της μεταβατικής περιόδου που λήγει σε έξι μήνες είναι αναπόφευκτη.
4. Eυρωπαϊκή Ενωση. Κάποιες κυβερνήσεις βρίσκονται σε δύσκολη θέση, έχουν ήδη παραιτηθεί ή βλέπουν την αποδοχή τους να μειώνεται. Άλλες πάλι ανακάμπτουν, ακριβώς λόγω της σωστής διαχείρισης. Η κολλητική ουσία της κοινοτικής ιδέας κλονίζεται, αλλά το οικοδόμημα θα αντέξει.
5. Αναπτυσσόμενες. Το βαρύ οικονομικό φορτίο από τον υπερβολικό δανεισμό τους την τελευταία δεκαετία θα φέρει πολλές από αυτές σε ανάγκη να προσφύγουν στο ΔΝΤ και να υποτιμήσουν το νόμισμά τους με συνέπειες πολιτικές για τους κυβερνώντες. Κάποιες από αυτές μπορεί στην απελπισία τους να εξαγάγουν την κρίση τους σε γειτονικές χώρες.

Η παγκόσμια αστάθεια δεν μπορεί να αναπτυχθεί σε ένα άρθρο. Ομως η ποίηση μπορεί. Οπως γράφει η Ιγκεμποργκ Μπάχμαν: «Ερχονται σκληρότερες μέρες/ η επιστροφή του δανεισμένου χρόνου/ είναι ορατή στον ορίζοντα».