Η ευπρόσδεκτη απάντηση της Ευρώπης στην πανδημία

Η πανδημία COVID-19 έπληξε σκληρά τα κράτη-μέλη της ΕΕ και θα συνεχίσει να δημιουργεί σημαντικές οικονομικές προκλήσεις για το μπλοκ. Ωστόσο, από μακροοικονομική άποψη, η πολιτική απάντηση της Ευρώπης μέχρι στιγμής ήταν ενθαρρυντική, διότι περιλαμβάνει ισχυρά κίνητρα για βιώσιμη ανάπτυξη, αλληλεγγύη και οικονομική σταθερότητα.

Μερικοί θα υποστήριζαν ότι η ΕΕ δεν κάνει αρκετά για να υποστηρίξει τις κυβερνήσεις με οικονομικά προβλήματα ή για να κλείσει το χάσμα μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Η ΕΕ δεν έχει ακόμη πετύχει δημοσιονομική μεταφορά και ένα κοινό ταμείο πιθανότατα δεν θα λειτουργήσει σύντομα. Ωστόσο, δεν φαίνεται ότι η ΕΕ έχει αντιμετωπίσει την τρέχουσα κρίση ελέγχοντας δημόσιους λογαριασμούς με βάση το Σύμφωνο Σταθερότητας. Αντίθετα, χαλάρωσε πολύ γρήγορα τους δημοσιονομικούς κανόνες και τις κατευθυντήριες γραμμές της σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις, επιτρέποντας έτσι στα κράτη-μέλη να στηρίξουν τις οικονομίες και τα συστήματα υγείας τους όπως απαιτείται.

Επιπλέον, οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ έχουν επινοήσει ένα δίχτυ ασφαλείας μέσω του οποίου ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα διατεθεί για τη χρηματοδότηση μερικών παροχών απασχόλησης, μειώνοντας έτσι το οδυνηρό δημοσιονομικό σοκ σε εθνικό επίπεδο. Η ΕΕ σκέφτεται επίσης να χρησιμοποιήσει τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας για τη χρηματοδότηση των εθνικών δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη, οι οποίες θα παρέχουν ακόμη πιο βραχυπρόθεσμη βοήθεια.

Συνολικά, αυτές οι άμεσες πολιτικές ενέργειες δείχνουν ότι η αντίδραση της ΕΕ είναι ήδη αρκετά πολύ μπροστά από την αντίδρασή της σε προηγούμενες κρίσεις. Και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ συμφώνησαν να εργαστούν για τη δημιουργία ενός ταμείου ανάκαμψης της ΕΕ για τη στήριξη των οικονομικών προοπτικών των κρατών-μελών.

Ο COVID-19 θα αφήσει αναμφίβολα το σημάδι του στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Τα εθνικά ΑΕΠ δεν θα επιστρέψουν στα επίπεδα του τέλους του 2019 για τουλάχιστον δύο χρόνια, και αυτό θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στις αγορές. Εάν όμως το σχέδιο ανάκαμψης της ΕΕ που βρίσκεται υπό συζήτηση αποδεικνύεται τολμηρό, με βλέμμα προς το μέλλον και ευθυγραμμισμένο κατάλληλα με άλλα προγράμματα φιλικά προς την ανάπτυξη, όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, θα μπορούσε να βοηθήσει τις ευρωπαϊκές οικονομίες να γίνουν πιο βιώσιμες, ανταγωνιστικές και συνεκτικές για μεγάλο διάστημα στο μέλλον.

Ο Σιλβέν Μπρόγερ είναι επικεφαλής οικονομολόγος Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής (EMEA) της S&P Global Ratings.