Ο COVID-19 και {LF}η νέα μάχη ιδεών της Ευρώπης

Η Ευρώπη μπορεί να δει φως στο τέλος του τούνελ του COVID-19, καθώς ο αριθμός των καθημερινών λοιμώξεων και των θανάτων από τον ιό μειώνεται σταδιακά σε ολόκληρη την ήπειρο. Ωστόσο το οικονομικό πλήγμα από το «Μεγάλο Κλείδωμα» της οικονομίας δεν έχει ακόμη έρθει. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι η ευρωζώνη θα παρουσιάσει πτώση του πραγματικού ΑΕΠ άνω του 7% φέτος και θα ανακάμψει εν μέρει μόνο το 2021, κάνοντας αυτή την κάμψη βαθύτερη από τη μεγάλη ύφεση του 2008-09.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση «αγνοείται» κατά τη διάρκεια της πιο σοβαρής κρίσης μιας ολόκληρης γενιάς. Τα κράτη-μέλη δεν έχουν εμπλακεί μόνο σε μια προσπάθεια για την εξασφάλιση δυσεύρετων ιατρικών προμηθειών, αλλά έχουν επίσης σημειώσει μικρή απτή πρόοδο όσον αφορά τη συμβολή της ΕΕ στο οικονομικό και χρηματοοικονομικό κόστος της κρίσης. Είναι αλήθεια πως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ορθώς έκανε ό,τι μπορούσε για να ηρεμήσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ωστόσο τα κράτη-μέλη της ΕΕ παραμένουν εμπόδια στο βασικό ερώτημα για το εάν το μπλοκ μπορεί και θα βοηθήσει χώρες με οικονομικά προβλήματα. Αυτή τη φορά όμως το βασικό σφάλμα βρίσκεται σαφώς μεταξύ Γερμανίας και Ιταλίας.

Στην Ιταλία, τα ομόλογα κορωνοϊού θεωρούνται η φυσική έκφραση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η Ιταλία αξίζει βοήθεια από τους ευρωπαίους εταίρους της και ότι τα ομόλογα αυτά είναι η μόνη αποδεκτή λύση. Πολλοί Γερμανοί, από την άλλη πλευρά, θεωρούν τα ομόλογα αυτά θανατηφόρο κίνδυνο, επειδή θα άνοιγαν την πόρτα για ευρωομόλογα.

Δυστυχώς, αυτός ο διάλογος των κωφών αποσπά την προσοχή από το πραγματικό ζήτημα, δηλαδή την κατεύθυνση της δημοσιονοµικής πολιτικής µόλις ξεπεραστεί η άµεση κρίση. Πρέπει οι κυβερνήσεις να προσπαθήσουν να εξισορροπήσουν τον προϋπολογισμό τους το συντομότερο δυνατόν και να αρχίσουν να μειώνουν ξανά το χρέος; Ή θα πρέπει να συνεχίσουν να παρουσιάζουν ελλείμματα για όσο χρονικό διάστημα τα επιτόκια παραμένουν χαμηλά; Το τελικό αποτέλεσμα αυτής της μάχης των δημοσιονομικών ιδεών θα είναι καθοριστικό για το μέλλον του ευρώ. Αυτό δεν είναι ένα ζήτημα που θα αποκτήσει επείγοντα χαρακτήρα μόνο σε κάποιο μακρινό μέλλον όταν η οικονομία έχει ανακάμψει. Οσο αυτή η μάχη παραμένει άλυτη, τα κράτη-μέλη θα δυσκολεύονται να συμφωνήσουν σε μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική για την αντιμετώπιση της τρέχουσας κρίσης.

Ο Ντάνιελ Γκρος είναι διευθυντής του Centre for European Policy Studies