Οι δύο όψεις {LF}της διακυβέρνησης

Ο ένας ξεκίνησε μοιράζοντας μπλε φακέλους με τους στόχους των υπουργείων στα μέλη της κυβέρνησης. Ο άλλος μισή ώρα αφότου ορκίστηκε Πρωθυπουργός κατέθεσε λουλούδια στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Διαβάζοντας κανείς τις δύο κινήσεις μέσα από το πρίσμα του μιτερανικού τσιτάτου για την πολιτική και τα σύμβολα, καταλήγει στην προφανή διάσταση ανάμεσα στο πρωθυπουργικό μοντέλο που ακολουθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης και σε εκείνο που ενσάρκωσε ο Αλέξης Τσίπρας. Τη διάσταση μεταξύ του τεχνοκρατικού στυλ διακυβέρνησης κι αυτού που βασίζεται πρωτίστως στην επίκληση συναισθημάτων. Δέκα μήνες μετά τις κάλπες, όμως, αναδεικνύονται κι άλλες διαφορές στη σύγκριση του νυν με τον πρώην.

Ανομοιότητες που συνοψίζουν οι μέθοδοι τις οποίες χρησιμοποίησε ο καθένας τους στη διαχείριση της μεγαλύτερης κρίσης που κλήθηκε να αντιμετωπίσει – χρέους ο μεν, υγειονομική ο δε.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΩΣΗ. «Θα είμαι πρωθυπουργός όλων των Ελλήνων», πρόκειται για κλισέ που έχουν επαναλάβει οι περισσότεροι από όσους πήραν τη σχετική λαϊκή εντολή. Ο Τσίπρας, ωστόσο, εμφανίστηκε στην τετραετία που κυβέρνησε αρκετές φορές πολωτικός. Το πιο ενδεικτικό ίσως παράδειγμα ήταν το διάγγελμα με φόντο την Ιθάκη για την έξοδο από τα Μνημόνια. Παρότι μιλούσε για μια επιτυχία της χώρας, διάλεξε τη ρητορική της στοχοποίησης των αντιπάλων του. «Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ» είπε «τις αιτίες και τα πρόσωπα που οδήγησαν τη χώρα στα Μνημόνια». «Οι σύγχρονοι μνηστήρες είναι εδώ» συμπλήρωσε.

Ο Μητσοτάκης, από την άλλη, στα πέντε διαγγέλματά του από την αρχή της κρίσης του Covid-19 έχει προτιμήσει να φιλοτεχνήσει το προφίλ του ενωτικού ηγέτη. Μπορεί να δίνει συμβουλές για cocooning στους νέους, να ανακοινώνει ορισμένα οικονομικά μέτρα ή να παρεμβαίνει δημοσίως ο ίδιος σε κρίσιμες στιγμές όπως το κλείσιμο των ναών, αλλά αφήνει την αντιπαράθεση με την αξιωματική αντιπολίτευση στα χέρια των υπουργών του. Παράλληλα, ενώ η πανδημία βρίσκεται σε εξέλιξη αρθρώνει και αυτοκριτική – όπως π.χ. για τις προ κορωνοϊού απόψεις του περί ΕΣΥ. Ή διορθώνει τα λάθη της κυβέρνησης – σαν αυτό με τα vouchers.

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΩΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΩΝ. Διαφορετική προσέγγιση έχουν υιοθετήσει και στο σκάουτινγκ συνεργατών. Ο Μητσοτάκης τοποθέτησε στη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου Τύπου για τον ιό τον Σωτήρη Τσιόδρα. Χωρίς να τον γνωρίζει προσωπικά. Σύμφωνα με την πρωθυπουργική διήγηση αυτό που βασικά τους ένωσε είναι πως τους αρέσει να αναλύουν και να εμπιστεύονται τα δεδομένα και τελικά να αποφασίζουν επί τη βάσει τους.

Ο Τσίπρας ανέθεσε το κρισιμότερο για το μέλλον της διακυβέρνησής του πόστο, εκείνο του υπουργού Οικονομικών, στον Γιάνη Βαρουφάκη. Γοητευμένος – όπως υποστήριζαν οι κακές γλώσσες το 2015 – από το αντισυμβατικό του ταμπεραμέντο. Τον εντόπισε, μάλιστα, και τον ξεχώρισε εξαιτίας όσων έλεγε κι έγραφε για τη χρεοδουλοπαροικία. Εδειξε δε να ενστερνίζεται ενθουσιωδώς την περιλάλητη δημιουργική του ασάφεια. Κάπως έτσι, μέχρι να παραδεχθεί το σφάλμα του, ο Βαρουφάκης κόστισε αρκετά εκατομμύρια ευρώ στην ελληνική οικονομία – 100 σύμφωνα με τον Ρέγκλινγκ, 200 κατά τον Βίζερ. Ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας, πάλι, – ένα πρόσωπο που ακόμη κι αριστεροί αναγνωρίζουν την επάρκειά του και τον παρακολουθούν «ευλαβικά» κάθε απόγευμα στις έξι – φαίνεται να προσθέτει πόντους εμπιστοσύνης στον ένοικο του Μαξίμου.

ΤΟ ΔΗΜΟΣΚΟΠΙΚΟ ΑΝΤΙΚΡΙΣΜΑ. Αν υπάρχει ένας γρήγορος τρόπος για να μετρηθούν τα δύο πρωθυπουργικά μοντέλα – να εκτιμηθεί, δηλαδή, η αποδοτικότητά τους -, αυτός πιθανότατα είναι οι απαντήσεις της κοινής γνώμης στη δημοσκοπική ερώτηση «Ποιον θεωρείτε καταλληλότερο για πρωθυπουργό;».

Στα τέλη Μαρτίου, σε έρευνα της Opinion Poll, «καταλληλότερος» εμφανιζόταν ο νυν πρωθυπουργός με 51%, ενώ τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης πρόκρινε το 20%. Στις αρχές Απριλίου, σε μέτρηση της Pulse, o Μητσοτάκης ήταν καταλληλότερος για το 53% κι ο Τσίπρας για το 22%. Οσο οι μέρες της υγειονομικής κρίσης περνούν τα μητσοτακικά ποσοστά ανεβαίνουν και τα τσιπρικά πέφτουν. Σε δημοσκόπηση της Marc, που παρουσιάστηκε τη Μεγάλη Εβδομάδα, το 63,1% θεωρούσε καταλληλότερο τον Μητσοτάκη και το 19,1% τον Τσίπρα. Μικρή ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: 1 στους 4 ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ απάντησαν «Κυριάκος Μητσοτάκης» στο επίμαχο ερώτημα.

Σύμφωνα με την πάγια ανάλυση όσων ασχολούνται επαγγελματικά με τις μετρήσεις, όποιος κάθεται στην πρωθυπουργική καρέκλα είθισται να προηγείται στον δείκτη καταλληλότητας. Σπάνια, και συνήθως για κάποιο χρονικό διάστημα πριν από μια εθνική κάλπη, μπορεί ένας αρχηγός αξιωματικής αντιπολίτευσης να κρίνεται από το εκλογικό σώμα ως «ο καταλληλότερος». Ο Τσίπρας, πάντως, δεν είναι ένας πρόεδρος δεύτερου κόμματος που δεν έχει δοκιμαστεί στο Μαξίμου – όπως ίσχυε για αρκετούς επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης μεταπολιτευτικά. Αντίθετα, μέχρι το περασμένο καλοκαίρι κυβερνούσε. Οπότε οι ψηφοφόροι έχουν πρόσφατη στη μνήμη τους τη συνολική τους αξιολόγηση για τις επιδόσεις του στο αξίωμα.

Τα συμπεράσματα της σύγκρισης είναι πρόδηλα. Το τελικό πόρισμα, βέβαια, θα βγει από τους πολίτες όταν θα δουν πώς θα χειριστεί ο νυν Πρωθυπουργός και την οικονομική κρίση που έρχεται.