Ανώμαλη προσγείωση

Δεν είναι θέμα ισορροπιών. Μπορεί οι προκάτοχοι στην κυβέρνηση και το κόμμα να είχαν το βλέμμα για τις κινήσεις και τις αποφάσεις τους και στα εσωκομματικά συστήματα, τις ομάδες ή τις τοπικές ηγεμονίες, αλλά για τον Κυριάκο Μητσοτάκη είναι προφανές ότι τα κριτήρια έχουν αλλάξει. Πρωτίστως επειδή δεν υπάρχει η πολιτική ανάγκη να κινηθεί ο Πρωθυπουργός με τις παλαιές συνταγές. Κάπως έτσι, ο Γιάννης Βρούτσης βρέθηκε σαν παιδί στο χώμα, μόνος στη μία άκρη της τραμπάλας, αφού στην άλλη άκρη δεν υπάρχει κανείς για να διατηρηθεί το ισοζύγιο. Η γείωση του υπουργού Εργασίας είναι θορυβώδης και η πολιτική κάλυψή του φαινομενική. Χωρίς τη φασαρία της αντιπολίτευσης και τις αναγκαιότητες που δημιουργεί η πανδημική κρίση, οι αποφάσεις ίσως ήταν αμεσότερες και τραυματικές. Το «άδειασμα» Βρούτση, ωστόσο, σχεδόν προεξοφλείται ότι σε δεύτερο χρόνο θα ολοκληρωθεί. Το μήνυμα Μητσοτάκη πως δεν υπάρχει χώρος για παιχνίδια και φάλτσα που θα πληγώνουν τη δική του εικόνα και τη γενικότερη προσπάθεια της κυβερνητικής ορχήστρας είναι ήδη ηχηρό.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μητσοτάκης επέλεξε τη γενική αναδίπλωση, με όποιο κόστος μπορεί να έχει αυτή για την κυβερνητική αξιοπιστία, από την ανεκτική αντιμετώπιση μιας κατάστασης που δημιουργεί παράσιτα στο σήμα για αλλαγή παραδείγματος. Το είχε ήδη πράξει και μπροστά στο προβληματικό σκηνικό που δημιουργούσαν οι αρχικές επιλογές για τις διοικήσεις των κρατικών νοσοκομειακών μονάδων, οι οποίες ανέδιδαν οσμές παλαιοκομματισμού και συνοδεύονταν από ένα εσωκομματικό αλισβερίσι που προκαλούσε έντονες αντιδράσεις, κυρίως στο παρασκήνιο. Η εικόνα είχε κριθεί διαβρωτική για τη σχέση της νέας κυβέρνησης με ένα κοινωνικό σύνολο που απαιτούσε διαφορετικό δείγμα γραφής. Οι διορθωτικές κινήσεις δεν θα είναι πλέον μια σπάνια εξαίρεση, αλλά συστατικό μιας νέας κανονικότητας. Με στόχο, μάλιστα, να γίνονται εγκαίρως, πριν ακόμη οι πληγές, έστω και μικρές, κακοφορμίσουν. Στους γαλάζιους διαδρόμους ήδη σχολιάζεται πόσο διαφορετική θα μπορούσε να είναι η πορεία του κόμματος την τελευταία 15ετία, εάν τα αντανακλαστικά ήταν διαφορετικά για υποθέσεις με βαριές σκιές, όπως το ζήτημα των «κουμπάρων» που είχαν προωθηθεί σε δημόσιους οργανισμούς ή το Βατοπέδι.

Στην περίπτωση Βρούτση και τα ΚΕΚ της τηλεκατάρτισης, είναι ξεκάθαρο ότι το Μαξίμου αποδέχεται μια σκανδαλώδη υφή. Περισσότερο καθαρό δε, είναι ότι η ευθύνη μετατοπίζεται αποκλειστικά στον χώρο του υπουργείου Εργασίας. Το κυβερνητικό επιτελείο και προσωπικά ο Πρωθυπουργός, μπροστά στη γενίκευση των αντιδράσεων, ζήτησαν πλήρη ενημέρωση και όταν διαπίστωσαν ότι υπάρχουν όντως «λάθη και αστοχίες», δόθηκαν άμεσα εντολές για στροφή 180 μοιρών. Ακόμη περισσότερο, ο αρμόδιος υπουργός κλήθηκε να διαχειρισθεί πολιτικά την αναδίπλωση, με ένα έμμεσο προσωπικό Mea Culpa. Δεν είναι μια συνηθισμένη πρακτική, αλλά στον Βρούτση έγινε σαφές ότι θα ήταν χειρότερα για τη δική του θέση η απόσυρση της επίμαχης ρύθμισης να γινόταν μέσα από μια ανακοίνωση του κυβερνητικού εκπροσώπου. Αυτή ίσως ήταν και η μοναδική κίνηση στήριξης του υπουργού, καθώς οι λοιπές διαβεβαιώσεις (ότι ο Γιάννης Βρούτσης «απολαμβάνει της εμπιστοσύνης του Πρωθυπουργού») αποτελούν περισσότερο σχήματα λόγου και μια κλασική συνταγή. Μια αναφορά περί του αντιθέτου, άλλωστε, θα ήταν αδιανόητη με τον υπουργό να παραμένει στη θέση του.

Στον κυβερνητικό πυρήνα αναγνωρίζουν ότι στο υπουργείο Εργασίας είχε από μήνες δημιουργηθεί μια προβληματική κατάσταση, όπως είχε αναδειχθεί και με τη μετακίνηση του Νότη Μηταράκη στο επανασυσταθέν υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής. Επίσης αναγνωρίζουν ότι οι συντεχνιακές «εκρήξεις», με κομματικούς μηχανικούς και δικηγόρους να πρωτοστατούν, θορύβησαν περισσότερο από τις αντιδράσεις του αντιπολιτευτικού μετώπου – που βρήκε, ωστόσο, για πρώτη φορά ένα θέμα σύμπλευσης. Το βασικό ζητούμενο, όμως, παραμένει μια αλώβητη πρωθυπουργική εικόνα. Η κεντρική γραμμή πως «η διόρθωση αστοχιών πιστώνεται και δεν χρεώνεται στον Κυριάκο Μητσοτάκη», δεν χωρεί παρερμηνείες. Είναι εξίσου σαφές ότι σε αυτή τη γραμμή χώρος για τον υπουργό Εργασίας δεν υπάρχει.