Οι ισορροπίες της Μέρκελ για την κορωνοκρίση

Η κορωνοκρίση αναβίωσε την παλιά αντιπαράθεση στην ΕΕ για το ευρωομόλογο. Η Γερμανία ανήκει σε εκείνες τις χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά που απέρριπταν και συνεχίζουν να απορρίπτουν τη λύση του ευρωομολόγου.

Στο Βερολίνο περιμένουν ότι στο σημερινό Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ η συζήτηση δεν θα εστιαστεί στην ιδεολογική αντιπαράθεση για το ευρωομόλογο αλλά θα επικεντρωθεί σε δύο άλλα εργαλεία, αφενός τον ESM που έχει άμεση απόδοση και αφετέρου στο ταμείο ανασυγκρότησης για την επόμενη μέρα της ευρωκρίσης. Ηδη έχουν γίνει αποδεκτά ευρωπαϊκά εργαλεία, όπως κοινά μέτρα για την αντιμετώπιση της ανεργίας, τα οποία δεν συζητούσε καν η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ μέχρι χθες.

Αμεση βοήθεια μπορεί να παράσχει μόνον ο ESM, υποστηρίζει ο Σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομικών, η δανειοδότηση από τον ESM αυτή τη φορά θα είναι χωρίς μνημόνια, με μόνη υποχρέωση να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Ο πρόεδρος του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ διαβεβαίωσε ότι δεν θα συνδεθεί με υποχρεώσεις μείωσης ελλειμμάτων του προϋπολογισμού.

Η Ανγκελα Μέρκελ απορρίπτει το ευρωομόλογο. Αντιπροτείνει τη χρηματοδότηση μακροπρόθεσμα της βοήθειας σε χώρες που επλήγησαν ιδιαίτερα από την κορωνοκρίση στη βάση του άρθρου 122, παρ. 2 της Συνθήκης της Λισαβόνας που αναφέρεται στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Εκεί προβλέπεται ότι το Συμβούλιο της ΕΕ μπορεί να αποφασίσει να χορηγήσει, υπό ορισμένους όρους, χρηματοδοτική ενίσχυση της Ενωσης σε ένα κράτος-μέλος, το οποίο «αντιμετωπίζει δυσκολίες ή διατρέχει μεγάλο κίνδυνο να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες, οφειλόμενες σε φυσικές καταστροφές ή έκτακτες περιστάσεις που εκφεύγουν από τον έλεγχό του».

Το βάρος πέφτει στην Κομισιόν, η οποία στην περίπτωση αυτή μπορεί να εκδώσει ομόλογα με ευνοϊκό επιτόκιο εκχωρώντας το ποσό στην Ιταλία. Τα ομόλογα αυτά διασφαλίζονται με εγγύηση των κρατών-μελών της ΕΕ μέσω της διεύρυνσης του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Με τη συμβιβαστική αυτή πρόταση θα συμμετάσχει η Μέρκελ στην τηλεδιάσκεψη του Συμβουλίου Κορυφής. Στο Βερολίνο ωστόσο δεν περιμένουν να ληφθούν σήμερα  οι τελικές αποφάσεις.

ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ. Με την πρόταση για ένα Ταμείο Ανοικοδόμησης συντάσσονται ο πρώην καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ και πέντε κορυφαίοι πολιτικοί του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, που ζητούν από τη Μέρκελ και τη γερμανική κυβέρνηση να δείξουν συμβιβαστική διάθεση στο Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ. «Η Γερμανία ωφελήθηκε τα μάλα πολιτικά και οικονομικά από την ενοποίηση της Ευρώπης, τώρα πρέπει να συμβάλει στην αντιμετώπιση της βαριάς κρίσης. Τώρα είναι η ώρα της απεριόριστης ευρωπαϊκής αλληλεγγύης» τονίζεται στην ανοιχτή επιστολή την οποία συνυπογράφουν οι Σοσιαλδημοκράτες πρώην υπουργοί Οικονομικών Πέερ Στάινμπρουκ και Χανς Αϊχελ, Οικονομίας Μπριγκίτε Τσίπρις, Πολιτισμού Γιούλιαν Νίντα-Ρίμελιν. Ζητούν να συσταθεί ένα ευρωπαϊκό Ταμείο Αλληλεγγύης, το οποίο προτείνουν να ενταχθεί στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, και την εγγύησή του από όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Ωστόσο και αυτοί αποφεύγουν τη χρήση του όρου «ευρωομόλογο» ή «κορωνοομόλογο», το οποίο πολιτικά δεν περνάει στη Γερμανία. Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του κυβερνώντος κόμματος της Χριστιανικής Ενωσης CDU-CSU δεν πρόκειται να αποδεχθεί το ευρωομόλογο που οδηγεί στην αμοιβαιοποίηση χρεών στην ΕΕ.

Οι Πράσινοι από την πλευρά τους υποστηρίζουν τη λύση του ευρωομολόγου και προειδοποιούν ότι ο εθνικισμός στη διαχείριση της κρίσης ενισχύει τον ευρωσκεπτικισμό και τον λαϊκισμό στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Αλλά και στη Γερμανία ελλοχεύει ο κίνδυνος να επανακάμψει δυναμικά η ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), τα ποσοστά της οποίας μειώθηκαν αισθητά την περίοδο της κορωνοκρίσης. Είναι το κόμμα που ιδρύθηκε κόντρα στη βοήθεια για την Ελλάδα.