Ο αξιωματικός της Αεροπορίας

Πάντοτε τέτοιες μέρες, στην επέτειο της επιβολής της δικτατορίας, θυμάμαι έναν αγαπημένο φίλο, αξιωματικό της Πολεμικής Αεροπορίας που δυστυχώς έχει φύγει από τη ζωή. Οταν είχαμε πρωτογνωριστεί, ή μάλλον μετά από λίγο καιρό, όταν η φιλία μας έγινε πιο σταθερή, μου εκμυστηρεύθηκε τι μεγάλη αλλαγή προκάλεσε στην προσωπικότητά του η εμπειρία του κατά την εισβολή στην Κύπρο.

Είχε καταταγεί στην Πολεμική Αεροπορία το 1968, λίγο μετά το πραξικόπημα. Γαλουχήθηκε με τα ιδανικά της 21ης Απριλίου. Πίστευε βαθιά ότι η χούντα ήρθε για να σώσει την Ελλάδα από την παρακμή, από τα νύχια του διεθνούς κομμουνισμού, για να επιβάλει την τάξη που θα έφερνε την ευημερία στον πληθυσμό. Πίστευε επίσης ακράδαντα ότι η χούντα όχι μόνο θα προστάτευε αλλά θα προήγαγε τα εθνικά συμφέροντα. Του άρεσε ότι υπηρετούσε στις Ενοπλες Δυνάμεις, στήριζε ολόψυχα το καθεστώς, ήταν ευχαριστημένος από τη ζωή του. Μέχρι τον Ιούλιο του 1974.

Την ημέρα της εισβολής υπηρετούσε στο Ηράκλειο. Διατάχθηκε, όπως και άλλοι, να ετοιμαστεί για επίθεση προκειμένου να σταματήσουν την τουρκική εισβολή. Ομως η διαταγή δεν ήρθε ποτέ. Και τότε όλα άλλαξαν. Ηρθε ο κόσμος ανάποδα, όπως μου είπε. Αυτή η στιγμή στάθηκε αρκετή για να συνειδητοποιήσει ότι όλα εκείνα τα ιδανικά της χούντας, όλη εκείνη η ρητορεία περί έθνους, πατρίδας και τα λοιπά, ήταν μια καλά επεξεργασμένη προπαγάνδα. Ηταν ένα ψέμα.

Αργότερα ήρθαν στη δημοσιότητα πολλά που αποδείκνυαν τα ψεύδη αυτά. Εγινε για παράδειγμα φανερό ότι το πραξικόπημα που οργάνωσε η χούντα ενάντια στον πρόεδρο Μακάριο ήταν το πρελούδιο της τουρκικής εισβολής. Και όλα αυτά σε αρμονία με τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ. Τώρα πια είναι ευρύτερα γνωστό ότι ο Χένρι Τάσκα, πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα κατά τη δικτατορία, το είχε διατυπώσει ως εξής σε επιτροπή του Κογκρέσου: «Δεν υπάρχει άλλος τόπος όπως η Ελλάδα που να προσφέρει τις διευκολύνσεις που έχουμε». Μια από αυτές ήταν και η προδοσία της Κύπρου από τη χούντα.

Ξέρουμε τώρα πια ότι ο γνωστός Ατσεσον ήδη εν έτει 1965 προέτρεπε τούρκους επιτελείς να εισβάλουν στην Κύπρο και να καταλάβουν μέρος της λέγοντας: «Αν είστε σε θέση να το πραγματοποιήσετε, πηγαίνετε να την καταλάβετε. Ο 6ος Στόλος θα σας καλύψει και θα σας προστατεύσει». Είναι επίσης γνωστό πλέον ότι ο Ντιν Ρασκ σε υπόμνημά του προς τον αμερικανό πρόεδρο Τζόνσον τον Δεκέμβριο του 1967 σημείωνε: «Η Ελλάδα επιθυμεί να απαλλαγεί από το βάρος του Κυπριακού και αυτό είναι κάτι που μπορεί να πετύχει μόνο υπό δικτατορικό καθεστώς και κατά συνέπεια πρέπει να συνεισφέρουμε στη διευθέτηση του εν λόγω προβλήματος πριν από την επαναφορά της δημοκρατίας στη χώρα».

Τώρα πια γνωρίζουμε. Και καλό είναι να μην ξεχνάμε επίσης.

Ο Δημήτρης Καλτσώνης είναι αν. καθηγητής Θεωρίας Κράτους και Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο