Πρέπει να δράσουμε για την προστασία του Τύπου

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που κονδύλια δόθηκαν εκτάκτως για να βοηθήσουν ανθρώπους που υπέστησαν ζημιές από φυσικές καταστροφές. Τώρα η μεγαλύτερη μηχανή αναζήτησης στον κόσμο ξεκίνησε την προσπάθεια να σώσει τη δημοσιογραφία. Είναι τόσο σοβαρές οι επιπτώσεις του Covid-19 στη βιομηχανία του Τύπου ώστε η Google ανακοίνωσε σχέδια να πληρώσει τους μισθούς για κάποιους εργαζομένους στις αίθουσες σύνταξης της Βρετανίας. Με δεδομένο το μέγεθος της κρίσης, που ήρθε έπειτα από χρόνια κατά τα οποία η ίδια η Google υπήρξε πηγή κρίσης, αυτό είναι σαν να ρίχνει κάποιος μερικές σανίδες σε εκείνους που βρίσκονται εν μέσω ενός τσουνάμι. Την περασμένη εβδομάδα πολλές εφημερίδες στη Βρετανία αλλά και σε όλο τον κόσμο προχώρησαν σε αναστολή σύμβασης για πολλούς εργαζομένους τους και ανακοίνωσαν και άλλες περικοπές έπειτα από τη μεγάλη πτώση της κυκλοφορίας. Με την πρόβλεψη για 50% μείωση των διαφημιστικών εσόδων μέσα στη χρονιά, μόνο στη Βρετανία το πιθανό κόστος για τη βιομηχανία του Τύπου υπολογίζεται σε 650 εκατομμύρια στερλίνες. Και όλα αυτά παρά τη μεγάλη αύξηση των επισκέψεων στις ενημερωτικές ιστοσελίδες.

Οι φόβοι για το μέλλον των ειδήσεων στο ψηφιακό οικοσύστημα, στο οποίο ανθούν τα fake news και οι τίτλοι-κράχτες χωρίς περιεχόμενο, δεν είναι καινούργιοι. Ομως αυτή τη φορά ο ιός μπορεί να επιφέρει το τελικό χτύπημα σε κάποια μέρη της βιομηχανίας του Τύπου που ήδη παλεύουν να επιβιώσουν. Εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, το τοπίο των μετα-Covid ΜΜΕ θα είναι ένα ζοφερό μέρος στο οποίο η πολύτιμη δημοσιογραφία θα χαθεί μέσα σε μια καταιγίδα παραπληροφόρησης.

Η δημοσιογραφία ως δημόσιο αγαθό πρέπει να διασωθεί – όχι μόνο από τις κυβερνήσεις με δημόσιο χρήμα αλλά και από τις τεχνολογικές εταιρείες οι οποίες επωφελούνται από μια δυσλειτουργική αγορά και από την ίδια τη βιομηχανία των εφημερίδων. Πρώτον, οι ίδιες οι εφημερίδες πρέπει να αποδείξουν γιατί τα έντυπα αξίζουν μια ειδική μεταχείριση: κατ’ αρχάς παρέχοντας το είδος της ενημέρωσης που αξίζει και δικαιούται μια δημοκρατία.

Μπορεί στον καθένα μας να αρέσουν κάποιες άλλες εφημερίδες ή άλλοι αρθρογράφοι, όμως η δημοσιογραφία που κάνει πραγματικά τη διαφορά κοστίζει χρήματα, που είναι δύσκολο να βρεθούν στη σημερινή συγκυρία. Αναμφίβολα, θα υπάρξει μια μακρά και περίπλοκη συζήτηση για το τι αποτελεί καλή δημοσιογραφία.

Η Google, το Facebook, η Apple and το Twitter έχουν οπωσδήποτε μεγάλη ευθύνη για την κατάσταση που επικρατεί – τα στελέχη των εταιρειών αυτών έχουν περάσει πολύ χρόνο υποτιμώντας τη δημοσιογραφία, παρότι εισπράττουν μεγάλα ποσά από το περιεχόμενο που παράγουν οι δημοσιογράφοι.

Υπάρχουν πολλά που μπορούν να γίνουν για να ενισχυθεί η βιομηχανία του Τύπου. Η κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιήσει δημόσιο χρήμα προκειμένου να πληρώσει για τοπικές διαφημίσεις, όχι μόνο με κρατικά μηνύματα, αλλά για να υποστηρίξει τοπικές βιομηχανίες που διέκοψαν τη λειτουργία τους λόγω καραντίνας. Η Δανία, όπως και οι άλλες σκανδιναβικές χώρες, έχει μακρά ιστορίας κρατικής υποστήριξης της δημοσιογραφίας με πολλές κρατικές διαφημίσεις στα ΜΜΕ. Πρόσφατα ανακοίνωσε μείωση του ΦΠΑ για τις εφημερίδες και πιθανές φοροαπαλλαγές. Αυτά πέραν των μέτρων δημόσιας χρηματοδότησης που ανακοίνωσαν διάφορες χώρες.

Η Τζέιν Μάρτινσον είναι καθηγήτρια Οικονομικής Δημοσιογραφίας στο πανεπιστήμιο Σίτι του Λονδίνου