Με τη φωνή του Καζαντζίδη

Τον Καζαντζίδη τον έχω συνδέσει με τον Πειραιά που μεγάλωσα και έμεινα έως το 1973. Κυρίως, όμως, με τα γυμνασιακά μου χρόνια, στο Τέταρτο Γυμνάσιο, στα Ταμπούρια, του Πειραιά. Τον ταυτίζω με τα διηγήματα του Παπαδιαμάντη που μας διάβαζε, κλαίγοντας η φιλόλογός μας, κυρία Παπαδάκη, με τον Θουκυδίδη και τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, τον Ηρόδοτο, τον Ομηρο που μελετούσα στο κλασικό τμήμα για τις Πανελλήνιες εξετάσεις. Μετά λίγο τον είδα καθώς το πράσινο λεωφορείο περνούσε στο Φαληρικό, στα Ασπρα Χώματα – το κέντρο Πράσινος Μύλος – στο Κουτσουκάρι – Κορυδαλλός. Ακόμα στα μαγαζιά που ήταν κοντά στο σινεμά Απόλλων και Ρέα στην πλατεία της Νίκαιας, τα περίφημα μαγαζιά του Κεφάλα και του Περιβόλα. Ακόμα στην Τριάνα του Χειλά στη Συγγρού που βγαίναμε αργά τα βράδια, από τον φίλο του πατέρα μου, στη Νέα Σμύρνη, να πάρουμε ταξί.

Πάντοτε πρόσεχα τα λόγια του στα τραγούδια. Και το τσάκισμα στη φωνή. Στον Καζαντζίδη έβλεπα την κοινωνική κατάσταση της πατρίδος να συμπληρώνει τις μικρές κοινωνικές ειδήσεις που πέρναγαν στις εφημερίδες σαν τραγικά – δηλαδή πραγματικά – συμβάντα στο πανελλήνιο. Και η φωνή του να με συνοδεύει στα λούνα παρκ όπου παιδικά παιχνίδια παρευρίσκοντο με κακοποιά στοιχεία αναπολόγητων επιθυμιών. Απροσδιόριστος βάδιζα με πυξίδα τον ήχο της φωνής του.

ΟΤΑΝ ΣΙΩΠΗΣΕ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ. Το 1983, συνοδεύοντας την Καίτη Γκρέυ, στο Δεύτερο Πρόγραμμα, επί Σοφίας Μιχαλίτση, τον συνάντησα αυτοπροσώπως να παρακολουθεί στο μόνιτορ της τηλεόρασης, καθισμένος σε μια πολυθρόνα, ό,τι είχε πει και τραγουδήσει ακριβώς πριν. Οταν ετοίμαζα το βιβλίο της, άκουσα από το στόμα της λόγια για αυτόν που συμπλήρωσαν το είδωλό του. Οταν την είδα στην τηλεόραση, έξω από την κλινική που πέθαινε, οργισμένη γιατί δεν την άφησαν να τον δει, κατάλαβα τι σήμαινε για την ίδια. Κανείς δεν είδε τι έλεγε η Σφίγγα – Γκρέυ – για τον Οιδίποδα του τραγουδιού. Ζητούσε τιμές στο πρόσωπό του που τις κέρδισε με το αίμα της ψυχής του. Μόνο που ο ίδιος ζητούσε να ταφεί στο νεκροταφείο της Ελευσίνας, δίπλα στον τάφο της μάνας του. Της Ιοκάστης του. Η Γκρέυ τα ήξερε αυτά, ως μάγισσα, και ζητούσε αλλαγή της ροής των γεγονότων. Το φέρετρό του και το θέρος, τα δάκρυα των Ελλήνων πάνω από το νεκρό του σώμα, σωριάστηκαν μαζί με την πτώση των Δίδυμων Πύργων στη Νέα Υόρκη τη χρονιά που έφυγε για τ’ άστρα ο Καζαντζίδης.

Αυτός που κανείς ποτέ, εκτός από τους Μπητλς και την Γκάρμπο δεν αρνήθηκε τόσο βέβαια και σταθερά κάθε πρόταση να ξανατραγουδήσει όπου ήθελε, για όσο ήθελε και για όποιο ποσό χρημάτων ζητούσε.

Κι εσιώπησεν για πάντα. Μόνο που όταν αρχίζει να παίζει το ραδιόφωνο κάποιο τραγούδι του όλα τοποθετούνται από την αρχή στη θέση τους και σωπαίνουν στη φωνή του.

Ο Γιώργος Χρονάς είναι ποιητής και εκδότης της «Οδού Πανός»