Ημερολόγιο {LF}ενός αθέατου Απριλίου

Νορβηγία, Ισλανδία, Ταϊβάν, Γερµανία, Νέα Ζηλανδία, Φινλανδία, Δανία. Τι κοινό έχουν αυτές οι χώρες. Τα έχουν καταφέρει πολύ καλά στην αντιµετώπιση της πανδηµίας του κορωνοϊού. Και τι άλλο κοινό έχουν; Γυναίκες στο τιµόνι της κυβέρνησης. Εχουν σχέση αυτά τα δύο; Πιθανότατα. Ολες τους αναγνώρισαν νωρίς την κρίση και πήραν αποτελεσµατικά µέτρα. Η πρωθυπουργός της Νορβηγίας Ερνα Σόλµπεργκ πήγε ένα βήµα πιο πέρα. Σκέφτηκε τα παιδιά. Εκανε συζητήσεις µαζί τους που µεταδίδονταν τηλεοπτικά και εξηγούσε ότι «είναι εντάξει να φοβάστε». Μια άλλη πολιτική προσέγγιση.

Σκέψεις αγύµναστου ιστορικού, ονόµασε το κείµενό του για την κατάσταση που βιώνουµε ο οµότιµος καθηγητής του Τµήµατος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ Βάλτερ Πούχνερ. «Τίποτα δεν είναι πια ίδιο. Ο εγκλεισµός της καραντίνας, µε τη µείωση της πολυπραγµοσύνης και των συνεχών µετακινήσεων, έχει και θετικές πλευρές: δίνει τη θέση σε άλλους, πιο φυσικούς ρυθµούς, δίνει χώρο στη σκέψη και χρόνο στον στοχασµό. Είτε το θέλουµε είτε όχι, ζούµε ήδη σε άλλη εποχή. Τα πράγµατα έρχονται πάντα αλλιώς. Η ιστορία δεν προβλέπεται».

Αυτές τις µέρες συµπληρώθηκαν 30 χρόνια για τη θρυλική τηλεοπτική σειρά Twin Peaks του σκηνοθέτη Ντέιβιντ Λιντς. Πού θα µας οδηγήσει όλο αυτό που ζούµε αυτές τις µέρες; «Πιστεύω ότι θα φτάσουµε σε έναν νέο τρόπο σκέψης».  Καλύτερο ή χειρότερο; «Θα γίνουµε καλύτεροι και πιο συµπονετικοί και θα βρεθούµε πιο κοντά στην πνευµατική ζωή αλλά και πιο κοντά ο ένας στον άλλον. Οι ταινίες θα επιστρέψουν. Ολα θα επιστρέψουν σε µια µάλλον καλύτερη εκδοχή».

Ζούµε σε µια πλανητική αγορά που απέτυχε να δηµιουργήσει αδελφότητα ανάµεσα στους λαούς. Ο 98χρονος γάλλος φιλόσοφος Εντγκάρ Μορέν προειδοποιεί για τους κινδύνους του κοινωνικού Δαρβινισµού. «Η τεχνικο-οικονοµική ενοποίηση του κόσµου που έφερε ο επιθετικός καπιταλισµός της δεκαετίας του 1990 δηµιούργησε ένα παράδοξο που ανέδειξε ο κορωνοϊός: η αλληλεξάρτηση των κρατών αντί να δηµιουργήσει κατανόηση, προκάλεσε µορφές υπερεθνικισµού. Οσο για την ψευδο-Ευρώπη των τραπεζιτών θυσίασε τα ευρωπαϊκά ιδεώδη. Ας ελπίσουµε στο νέο κοινό πνεύµα που γεννιέται».

Από τότε που ξεκίνησε η καραντίνα, προσπαθεί να οργανώσει τις µέρες του για  να αντιµετωπίσει τον ερχοµό της νύχτας. Ο ισπανός σκηνοθέτης Πέδρο Αλµοδόβαρ, περιγράφει πώς ζει «σαν να βρίσκοµαι µακριά από τον πολιτισµό, ακολουθώντας τον ρυθµό που καθορίζεται από το φως που µπαίνει από τα παράθυρα. Είχα ξεχάσει την ύπαρξή του. Το φως της µέρας και το µακρύ ταξίδι του προς τη νύχτα. Εχω σταµατήσει να βιάζοµαι για οτιδήποτε».

Η έλλειψη σεβασµού του ανθρώπου για τη φύση. Αυτό φταίει σύµφωνα µε τη διάσηµη πρωτευοντολόγο Τζέιν Γκούνταλ για την επιδηµία που ζούµε. Σκοτώνουµε τα ζώα και τα πουλάµε ως τροφή σε πολυσύχναστες αγορές. Η αποψίλωση των δασών περιορίζει τα άγρια ζώα σε µικρότερο χώρο. Ετσι διάφορες ασθένειες περνάνε από το ένα είδος στο άλλο. Μετά, τα είδη που αναγκάζονται να έρθουν πιο κοντά στις κατοικηµένες περιοχές τις κολλάνε στον άνθρωπο. «Τουλάχιστον αυτή η πανδηµία», λέει, «ας µας διδάξει τι πρέπει να κάνουµε για να προλάβουµε την επόµενη».