Το δις εξαμαρτείν…

Οσοι επιμένουν να αποτιμούν τον βίο και την πολιτεία του ΣΥΡΙΖΑ και, ιδίως, τα πεπραγμένα του από το 2008, υφίστανται μια καλοπροαίρετη κριτική. Υποτίθεται ότι οι καιροί έχουν αλλάξει, ότι ο λαϊκισμός ηττήθηκε, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ βαδίζει πλησίστιος προς τη σοσιαλδημοκρατία, ότι φιλοδοξία της (άλλοτε;) ριζοσπαστικής Αριστεράς είναι να παίξει ρόλο εναλλασσόμενου κυβερνητικού πόλου στον νέο δικομματισμό που δημιούργησε η κρίση. Και η πανδημία του κορωνοϊού επιτάχυνε αυτές τις κοινωνικές διεργασίες, με αποτέλεσμα ο ΣΥΡΙΖΑ να μην είναι αυτό που ήταν.

Γι’ αυτό, λέει η κριτική αυτή, χρειάζεται να ξεχάσουμε την εποχή των πλατειών των «Αγανακτισμένων», την εχθροπάθεια και την κυβερνητική θητεία των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, το αντιμνημονιακό Μνημόνιο που υπέγραψαν, την επιχείρηση φίμωσης του Τύπου και υπονόμευσης της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, τη μεθόδευση ξεχειλώματος του ελέγχου του δημόσιου τομέα, τον στραγγαλισμό της μεσαίας τάξης και την επιχείρηση χειραγώγησης των αδύναμων κοινωνικών ομάδων με μια πολιτική επιδομάτων.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, λέει αυτή η εξιστόρηση της πραγματικότητας, είναι πλέον στον δρόμο που βρέθηκε το ΠΑΣΟΚ όταν διαχειρίστηκε την πραγματικότητα της διακυβέρνησης. Είναι το νέο ΠΑΣΟΚ, γι’ αυτό άλλωστε κατασκήνωσαν διάφοροι παλαιοί εκσυγχρονιστές, στις παρυφές και εντός του, προκειμένου να εισφέρουν τις εκσυγχρονιστικές και μεταρρυθμιστικές ιδέες τους στη μεταμόρφωση του κόμματος – που αφού διαπρέψει για λίγο στη δημοκρατική αντιπολίτευση θα επιστρέψει στη διακυβέρνηση δόξη και τιμή.

Εχω νέα για όσους έχουν αυτή την αντίληψη. Ως δύναμη συναίνεσης, ο ΣΥΡΙΖΑ φθίνει. Δεν έχει, και φαίνεται ότι δεν θέλει να έχει τις δυνατότητες να παίξει ρόλο ως θεσμική αντιπολίτευση που ελέγχει αλλά και προτείνει – και που θα διεκδικήσει την εναλλαγή στην εξουσία ως διαχειριστική και μεταρρυθμιστική δύναμη στοχεύοντας στους ψηφοφόρους του Κέντρου και της Κεντροαριστεράς. Οι απόπειρες του Αλέξη Τσίπρα να εμφανιστεί ως το θεσμικό αντίβαρο του Κυριάκου Μητσοτάκη απέτυχαν παταγωδών. Οι οικονομικές προσεγγίσεις του αποδείχθηκαν παιδαριώδεις και αποδοκιμάστηκαν ενώ σύρθηκε να επιδοκιμάσει τις πιο πρόσφατες κυβερνητικές επιλογές – το κλείσιμο των συνόρων και την πολιτική του εγκλεισμού και της επιβράδυνσης της πανδημίας. Οι πιο πρόσφατες κομματικές παρεμβάσεις, ουσιαστικά, ανασυνθέτουν τον πολιτικό λόγο του παρελθόντος: το λεφτόδεντρο δεσπόζει σε όλες τις οικονομικές προτάσεις του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ. Δώσε και μένα μπάρμπα.

Ο λόγος αυτός φαίνεται ότι θα υπαγορεύσει τις επόμενες πολιτικές πρωτοβουλίες του τέως πρωθυπουργού και του κόμματός του. Ηδη κυκλοφορεί ένα νέο σποτ που προετοιμάζει τους πολίτες για την ύφεση, την οποία ανήγγειλε και ο Μητσοτάκης. Το βασικό σύνθημά του: «Μένουμε σπίτι. Οταν όμως έρθει η ώρα για να βγούμε έξω, θα έχουμε δουλειές να πάμε;». Παρουσιάζοντας το ερώτημα του σποτ, ο Τσίπρας το συνόψισε ως εξής: «Ενα ερώτημα που, δυστυχώς, φαίνεται πως επιλέγει να απαντήσει η κυβέρνηση με τη ζοφερή και αποτυχημένη συνταγή των Μνημονίων, των περικοπών, των απολύσεων και της εργασιακής ζούγκλας». Οθεν, ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν για την επόμενη μέρα: όχι στα Μνημόνια και στη συνταγή τους, όχι στις περικοπές, όχι στις απολύσεις, όχι στην εργασιακή ζούγκλα. Η προαναγγελθείσα ύφεση δεν αντιμετωπίζεται ως μια πραγματικότητα που έφερε η πανδημία και δευτερευόντως η αντιμετώπισή της αλλά ως μια διαρθρωτική αφετηρία για να ξανανθίσει η αντιπολίτευση των κραυγών. Το δις εξαμαρτείν…

Ο λαϊκιστής απ’ την Αμερική

Ο Ντόναλντ Τραμπ απασφάλισε. Η επίθεσή του στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) στηρίχθηκε κυρίως σε στερεότυπα και σε θεωρίες συνωμοσίας. Υποτίθεται ότι ο ΠΟΥ συντονίστηκε με τα συμφέροντα της Κίνας, που διέστρεφε τα στοιχεία για την πανδημία – κι αυτό είναι βέβαιο επειδή ο πρόεδρός του είναι από την Αιθιοπία. Γι’ αυτό η Αμερική θα παύσει τη χρηματοδότησή του.

Είναι πρωτίστως η αντεπίθεση του θηρίου που εγκλωβίστηκε στο κλουβί. Ο πρόεδρος που τα θαλάσσωσε στη διαχείριση της πανδημίας, μη καταφέρνοντας ούτε την ασθένεια να αναχαιτίσει ούτε τις συνέπειές της στην οικονομία να αποτρέψει, τώρα ωρύεται, απειλεί και διαπράττει τη μία ύβρη μετά την άλλη. Επιδιώκει να μεταθέσει τις ευθύνες. Για την παγκόσμια διάδοση του ιού φταίνε οι Κινέζοι και ο ΠΟΥ, για τη διαχείριση της πανδημίας φταίει ο υπεύθυνος γιατρός, για τη μετάδοση της πραγματικότητας φταίει ο Τύπος.

Ο στόχος του αμερικανού προέδρου είναι προφανής. Είναι η στρατηγική του λαϊκιστή. Φορτώνοντας τις ευθύνες στους άλλους, στις ελίτ και στο «σύστημα», στα παγκόσμια «συστήματα», επιδιώκει να αναδυθεί εκ νέου δυνατός και τροπαιούχος. Κι είναι αλήθεια ότι με τη λαϊκιστική ρητορική μπορεί να κερδίσει το χαμένο έδαφος.