Η επιστροφή των σινεμά

Στην εποχή του κορωνοϊού, η κινηματογραφική βιομηχανία δέχτηκε πολλαπλά χτυπήματα. Οι αίθουσες έκλεισαν, οι προβολές μεταφέρθηκαν στο Διαδίκτυο, τα φεστιβάλ αναβλήθηκαν, πρεμιέρες ακυρώθηκαν και τα γυρίσματα των νέων παραγωγών έμειναν στη μέση. Με την άνοδο του streaming ωστόσο, που μπήκε για τα καλά πλέον στην καθημερινότητα της καραντίνας, πολλοί αναρωτιούνται αν μετά το τέλος των περιοριστικών μέτρων, ο κινηματογράφος θα επιστρέψει.

Τα πρώτα στοιχεία που έρχονται από την Κίνα είναι μάλλον δυσοίωνα. Περίπου 500 αίθουσες που επιχείρησαν ν’ ανοίξουν μετά την καραντίνα έκλεισαν με εντολή της κυβέρνησης προληπτικά. Στη Βρετανία, η δημοφιλής αλυσίδα Tyneside Cinema ξεκίνησε καμπάνια χρηματοδότησης για να καταφέρει να εξασφαλίσει την ύπαρξή της στη μετά COVID-19 εποχή. Στη Νέα Υόρκη, το Lincoln Center, που φιλοξενεί το μεγάλο κινηματογραφικό φεστιβάλ της πόλης, ξεκίνησε τις απολύσεις εργαζομένων για να αντισταθμίσει την απώλεια εσόδων.

Ακόμα κι έτσι, μέσα στο σκοτάδι του τούνελ που πρέπει να διασχίσει ο κινηματογράφος, μπορεί να δει λίγο φως. Αν κοιτάξουμε την προϊστορία στις επιδόσεις της συγκεκριμένης βιομηχανίας ύστερα από αντίστοιχες πανδημίες, όπως της ισπανικής γρίπης πριν από ακριβώς έναν αιώνα, μπορούμε να αναθαρρήσουμε. Μόλις άνοιξαν και πάλι οι αίθουσες το 1918, τα πλήθη συνέρρεαν διαρκώς κι αναζωογονήθηκε το ενδιαφέρον για την έβδομη τέχνη. Τότε, μπροστά στον κίνδυνο της πανδημίας, οι αίθουσες είχαν κατεβάσει ρολά, ωστόσο η στάση αυτή δεν ήταν ενιαία. Οι τοπικές Αρχές κάθε χώρας αποφάσιζαν για την τύχη των προβολών. Για παράδειγμα, στη Βρετανία αποδείχτηκε πολύπλοκο ζήτημα μια και οι κινηματογράφοι ακόμα και στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν ανοιχτοί. Η κυβέρνηση έβλεπε το σινεμά ως ένα απαραίτητο αγαθό για το ευ ζην του κόσμου που δεν μπορούσε να του το στερήσει – αλλά και ως βασικό όργανο προπαγάνδας.

ΣΤΟ ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ ΤΟ 1918. Στην Αμερική και στο σπίτι της κινηματογραφικής βιομηχανίας, το Λος Αντζελες, όπου το πλήγμα ήταν μεγάλο, τα στούντιο σταμάτησαν για επτά εβδομάδες την παραγωγή νέων ταινιών, οι εταιρείες διανομής απέσυραν τις νέες κυκλοφορίες και οι αίθουσες έκλεισαν. Ολη αυτή η πίεση, ωστόσο δεν βύθισε τη βιομηχανία στην ύφεση αλλά τη βοήθησε να μετασχηματιστεί. Οι ανεξάρτητες εταιρείες παραγωγής που έκλεισαν ενίσχυσαν σημαντικά τα στούντιο που επιβίωσαν και αναζωογόνησαν ολόκληρη την κινηματογραφική αλυσίδα. Οταν δε το τέλος της γρίπης συνδυάστηκε με το τέλος του πολέμου, το Χόλιγουντ αναδείχθηκε πιο δυνατό. Η αναδιάρθρωση αυτή έφερε και σημαντική αύξηση του κοινού, με αποτέλεσμα τα πλήθη των θεατών που πήγαιναν σινεμά στη δεκαετία του 1930 να είναι περισσότερα από ποτέ. Μετά το Κραχ του 1929, οι ταινίες, ως ένα από τα λίγα οικονομικά μέσα ψυχαγωγίας, έπαιζαν σημαντικό ρόλο στην καθημερινότητα των πολιτών. Οπως κι αργότερα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι ειδικοί, σύμφωνα με την ανάλυση του BBC, θέλουν να ελπίζουν πως το ίδιο θα συμβεί και τώρα. Επειτα από εβδομάδες, αν όχι μήνες, εγκλεισμού, η εμπειρία της εξόδου σε μια κινηματογραφική αίθουσα θα μοιάζει και πάλι δελεαστική. Επίσης, είναι σχεδόν ακατόρθωτο με τα συμβατικά οικιακά μέσα που διαθέτουν οι περισσότεροι να πετύχουν την ίδια εμπειρία θέασης. Αλλοι λόγοι που θα πρέπει να κάνουν τους ανθρώπους του χώρου να χαμογελούν είναι πως το box office σε παγκόσμιο επίπεδο, πριν από τον κορωνοϊό, είχε ανοδικές τάσεις. Ενώ οι περιπτώσεις ασιατικών ταινιών, όπως τα «Παράσιτα», που αγαπήθηκαν και στον δυτικό κόσμο, δείχνουν πως πια πρόκειται για μια παγκοσμιοποιημένη βιομηχανία.