Η οικονομία {LF}των μακάβριων δεικτών

Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζιουζέπε Κόντε δεν έδειξε κανενός είδος ενθουσιασμό για την πρόσφατη απόφαση του Eurogroup, που ο υπουργός Οικονομικών της Ιταλίας Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι παρουσίασε περίπου ως δικό του κατόρθωμα. Ο Κόντε έκανε γνωστό ότι δεν θα βάλει την υπογραφή του σε αίτηση εισόδου της χώρας του στον περίφημο Μηχανισμό Στήριξης και ότι δεν θα πάρει ούτε καν τα χρήματα που το Eurogroup αποφάσισε να δοθούν για τη θωράκιση του ταλαιπωρημένου συστήματος Υγείας και την ιατρική έρευνα.

Ο Γκουαλτιέρι πιέζει να πάρει τουλάχιστον αυτά γιατί είναι αναγκαία και απαραίτητα, αλλά ο Κόντε διαφωνεί: θέλει να κρατήσει ζωντανή την πιθανότητα της έκδοσης ευρωομολόγου και πιστεύει ότι στη σύνοδο κορυφής των ηγετών που είναι προγραμματισμένη για τις 23 Απριλίου θα καταφέρει να πείσει τους Ολλανδούς και τους Γερμανούς για την αναγκαιότητά τους. Πιστεύει μάλιστα πως αν τώρα δεχτεί την οικονομική ενίσχυση, θα υπογράψει ουσιαστικά την παραίτηση της χώρας του από μια δραστική λύση αντιμετώπισης της επόμενης μέρας: ο Κόντε καταλαβαίνει ότι η Ιταλία έχασε τον πόλεμο με τον αόρατο εχθρό, αλλά δεν θέλει να χάσει και τον επόμενο, αυτόν με την ύφεση.

Προσφυγή στον Μηχανισμό Στήριξης έστω και χωρίς μνημόνιο σημαίνει αύξηση του χρέους κι αυτό, σε συνδυασμό με τη βεβαιότητα της ύφεσης, θα δημιουργήσει οικονομικούς δείκτες που αν και εφόσον η τωρινή κρίση ξεπεραστεί θα καθιστούν την Ιταλία σύντομα ανίκανη να δανειστεί: τα spread θα εκτιναχθούν, η λύση που οι Ευρωπαίοι θα προτείνουν θα είναι πάλι λιτότητα και κοψίματα για να αντιμετωπιστούν τα ελλείμματα. Κι αν τώρα δεν υπάρχουν όροι για δάνεια, σε λίγο αυτοί θα ξαναεμφανιστούν – είναι δεδομένο. Τι κάνει ο Κόντε; Κοιτάζει κι αυτός τη λίστα των νεκρών στην Ολλανδία, στη Γερμανία και γενικά στη Βόρεια Ευρώπη. Κι ελπίζει η αύξησή τους να οδηγήσει όσους τώρα διαφωνούν, στο να δεχτούν να αλλάξουν γνώμη τουλάχιστον για τα κορωνομόλογα, όπως τα ονόμασαν. Η οικονομία των μακάβριων δεικτών είναι κάτι το καινούργιο στις ευρωπαϊκές περιπέτειες.

Ο Κόντε και όσοι όπως αυτός σκέφτονται τζογάρουν ελπίζοντας στη διάδοση της καταστροφής – για την ακρίβεια προσδοκούν η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη που δεν υπήρξε σε συνθήκες φούσκας να προκύψει χάρη σε μια γενική καταστροφή: να υπάρξει ένα είδος κατανόησης σε συνθήκες κοινής δυστυχίας. Από κάτι τέτοιες στρατηγικές καταλαβαίνεις ότι όντως αυτό που ζούμε είναι ένας πόλεμος – η πανδημία αφήνει πίσω της ύφεση, δυστυχία, καταστροφή. Αλλά είναι ένας πόλεμος χωρίς νικητή και με μοναδική ελπίδα να είναι τελικά όλοι χαμένοι.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση που χτίστηκε στο όνομα μιας οικονομικής ευημερίας μπορεί πραγματικά να βρει λόγο ύπαρξης μόνο αν ισοπεδωθεί από έναν αόρατο εχθρό που τη χτυπάει χωρίς να έχει την παραμικρή διάθεση να επιβάλει τους όρους του. Η Ευρώπη, ελπίζουν οι πιο σκληρά χτυπημένοι, μπορεί να λειτουργήσει ως ένα είδος καταφύγιου, αφού σπίτι κοινό δεν έγινε.

Η χώρα μας όλα δείχνουν πως θα βγει από τον πόλεμο χωρίς χιλιάδες νεκρούς, αλλά όχι και πανίσχυρη. Δύσκολα θα βρεθεί στο κάρο των νικητών γιατί νικητές στην ιστορία αυτή δεν υπάρχουν. Η ιστορία των πολέμων διδάσκει ότι οι πραγματικοί νικητές είναι αυτοί που έχουν τη δυνατότητα να καθίσουν μετά το τέλος του πολέμου στο τραπέζι της μοιρασιάς επιβάλλοντας όρους, αλλά αυτό που φαίνεται για την ώρα είναι η μοιρασιά της καταστροφής. Ο Κόντε θα παίξει στη σύνοδο κορυφής το χαρτί της απελπισίας. Ελπίζοντας όσοι μαζί του διαφωνούν να φοβούνται αυτή ακριβώς την απελπισία με την οποία παίζουν κρυφτούλι. Αντίθετα από το 2010 σήμερα κανείς δεν κουνάει το χέρι σε κανένα, αλλά αυτό δεν φτάνει. Χρειάζεται η διάθεση για μια αγκαλιά – έστω κι αν στις παρούσες συνθήκες οι αγκαλιές απαγορεύονται. Αυτές μπροστά στην κοινή δυστυχία είναι ευκολότερες. Πόσους νεκρούς είπατε έχει η Γερμανία και η Ολλανδία σήμερα;