Αισιόδοξοι και οι απαισιόδοξοι «χρησμοί»

Καθώς η πανδημία του κορωνοϊού βρίσκεται σε εξέλιξη με εκατόμβες θυμάτων παγκοσμίως, πυκνώνουν και οι προβλέψεις διάφορων οργανισμών για την ύφεση και στην Ελλάδα, με την πιο αισιόδοξη εκείνη της HSBC (-6%) και την πιο απαισιόδοξη εκείνη της Unicredit (-18,6%), το 2020.

Οι προβλέψεις αυτές στηρίζονται σε εκτιμήσεις για την εξέλιξη μόνο μερικών βασικών παραγόντων που προσδιορίζουν κάθε χρόνο το ΑΕΠ της χώρας, καθώς και την εποχικότητά τους, όπως είναι ο τουρισμός. Η HSBC, για παράδειγμα, υπολογίζει ότι ο τομέας που θα επηρεαστεί αρνητικά περισσότερο είναι ο τουρισμός και ότι μια μείωση κατά 50% θα οδηγήσει στη μείωση του ΑΕΠ κατά τουλάχιστον πέντε ποσοστιαίες μονάδες.

Αλλά δεν είναι μόνο ο τουρισμός που επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα τους πέντε παράγοντες που διαμορφώνουν το ΑΕΠ, όπως η ιδιωτική και η δημόσια κατανάλωση, οι επενδύσεις και οι εξαγωγές και οι εισαγωγές. Σημειώνεται ότι η ελληνική οικονομία σημείωσε ρεκόρ ύφεσης όλων των εποχών το 2011 (-9,2%), όταν η κακή εφαρμογή του πρώτου Μνημονίου εξάρθρωσε ήδη από τον πρώτο χρόνο όλο το παραγωγικό, καταναλωτικό και επενδυτικό δυναμικό της χώρας μας. Υπενθυμίζω ότι, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το 2011 η ιδιωτική κατανάλωση μειώθηκε κατά 9,9%, η δημόσια κατανάλωση κατά 7%, οι επενδύσεις κατά 20,7 % και οι εισαγωγές κατά 8,3%. Μόνο οι τρεις αυτοί πρώτοι παράγοντες συνέβαλαν στη μείωση του ΑΕΠ κατά 7,5, 1,4 και 2,9 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα ή σωρευτικά κατά -11,9 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ οι εξαγωγές στην αύξηση κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες και οι εισαγωγές (λόγω μείωσης δηλαδή συμβάλλουν… θετικά!) κατά 2,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Ετσι, η επαλήθευση των διάφορων «χρησμών» θα εξαρτηθεί από τους παράγοντες αυτούς και τη διάρκεια «εγκλεισμού» της παραγωγικής και οικονομικής δραστηριότητας λόγω της πανδημίας. Διότι, όπως διαπιστώνεται, ο μόνος παράγοντας που θα λειτουργήσει, τηρουμένων των αναλογιών, κάπως καλύτερα θα είναι η ιδιωτική κατανάλωση, αλλά σίγουρα η μεταβολή της θα παρουσιάζει αρνητικό πρόσημο. Αν, λοιπόν, η διαφαινόμενη συντριβή του παράγοντα αυτού καθώς και των άλλων τεσσάρων διαμορφωθεί στα επίπεδα του 2011 ή του 2012, όταν μάλιστα οι επενδύσεις μειώθηκαν κατά 23,5%, τότε η ύφεση στην ελληνική οικονομία μπορεί να προβλεφθεί στα επίπεδα αυτά, δηλαδή μεταξύ 9% και 7%.

Συνεπώς, με βάση τις εκτιμήσεις αυτές, είναι δύσκολο να επαληθευτεί ο «χρησμός» για ύφεση πάνω από 10%, εκτός αν τα περιοριστικά μέτρα για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού με τις γνωστές εφιαλτικές επιπτώσεις στη λειτουργία ολόκληρης της οικονομίας θα έχουν μεγάλη διάρκεια και ιδιαίτερα όλο το καλοκαίρι.